<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE document PUBLIC "-//CNX//DTD CNXML 0.5 plus MathML//EN" "http://cnx.rice.edu/cnxml/0.5/DTD/cnxml_mathml.dtd">
<document xmlns="http://cnx.rice.edu/cnxml" xmlns:md="http://cnx.rice.edu/mdml/0.4" xmlns:m="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:bib="http://bibtexml.sf.net/" id="id11943030">
  <name>Експлицитен и имплицитен облик на функција</name>
  <metadata>
  <md:version>1.3</md:version>
  <md:created>2007/10/06 14:46:15 GMT-5</md:created>
  <md:revised>2007/11/16 07:09:10.191 US/Central</md:revised>
  <md:authorlist>
      <md:author id="lstefanovska">
      <md:firstname>Liljana</md:firstname>
      
      <md:surname>Stefanovska</md:surname>
      <md:email>liljana24@gmail.com</md:email>
    </md:author>
  </md:authorlist>

  <md:maintainerlist>
    <md:maintainer id="lstefanovska">
      <md:firstname>Liljana</md:firstname>
      
      <md:surname>Stefanovska</md:surname>
      <md:email>liljana24@gmail.com</md:email>
    </md:maintainer>
  </md:maintainerlist>
  
  <md:keywordlist>
    <md:keyword>експлицитен облик на функција</md:keyword>
    <md:keyword>имплицитен облик на функција</md:keyword>
  </md:keywordlist>

  <md:abstract>Според обликот на аналитичкиот израз на фунцијата, се дефинира експлицитен и имплицитен облик на функција.</md:abstract>
</metadata>
  <content>
    <section id="id-463766832216">
      <name>ЕКСПЛИЦИТЕН И ИМПЛИЦИТЕН ОБЛИК НА ФУНКЦИЈА </name>
      <para id="id9965866">Аналитички зададената функција се претставува со израз кој може да биде во експлицитен или имплицитен облик. </para>
      <section id="id-91992156292">
        <name>Експлицитен облик</name>
        <para id="id3176461">Ако аналитичкиот израз е од обликот 
<m:math><m:semantics><m:mrow><m:mstyle fontsize="12pt"><m:mrow><m:mrow><m:mrow><m:mi>y</m:mi><m:mo stretchy="false">=</m:mo><m:mi>f</m:mi></m:mrow><m:mo stretchy="false">(</m:mo><m:mi>x</m:mi><m:mo stretchy="false">)</m:mo></m:mrow></m:mrow></m:mstyle><m:mrow/></m:mrow><m:annotation encoding="StarMath 5.0"> size 12{y=f \( x \) } {}</m:annotation></m:semantics></m:math>, израз во кој функцијата е одвоена од изразот со независно променлива големина, се вели дека функцијата е зададена во <term>експлицитен</term> или <term>јавен облик</term>. </para>
        <para id="id12003603">За експлицитните функции вредноста на функцијата 
<m:math><m:semantics><m:mrow><m:mstyle fontsize="12pt"><m:mrow><m:mi>y</m:mi></m:mrow></m:mstyle><m:mrow/></m:mrow><m:annotation encoding="StarMath 5.0"> size 12{y} {}</m:annotation></m:semantics></m:math> може да се пресмета за секоја дефинирана вредност на аргументот 
<m:math><m:semantics><m:mrow><m:mstyle fontsize="12pt"><m:mrow><m:mi>x</m:mi></m:mrow></m:mstyle><m:mrow/></m:mrow><m:annotation encoding="StarMath 5.0"> size 12{x} {}</m:annotation></m:semantics></m:math> во согласност со формулата 
<m:math><m:semantics><m:mrow><m:mstyle fontsize="12pt"><m:mrow><m:mrow><m:mi>f</m:mi><m:mo stretchy="false">(</m:mo><m:mi>x</m:mi><m:mo stretchy="false">)</m:mo><m:mtext>.</m:mtext></m:mrow></m:mrow></m:mstyle><m:mrow/></m:mrow><m:annotation encoding="StarMath 5.0"> size 12{f \( x \)  "." } {}</m:annotation></m:semantics></m:math></para>
        <section id="id-644175275737">
          <name>Пример 1.</name>
          <para id="id3356491">Во експлицитен облик се зададени следните функции:</para>
          <para id="id3342449">
            <m:math>
              <m:semantics>
                <m:mrow>
                  <m:mstyle fontsize="12pt">
                    <m:mrow>
                      <m:mrow>
                        <m:mrow>
                          <m:mi>y</m:mi>
                          <m:mo stretchy="false">=</m:mo>
                          <m:mfrac>
                            <m:mrow>
                              <m:mn>2x</m:mn>
                              <m:msqrt>
                                <m:mrow>
                                  <m:mi>x</m:mi>
                                  <m:mo stretchy="false">+</m:mo>
                                  <m:mn>4</m:mn>
                                </m:mrow>
                              </m:msqrt>
                            </m:mrow>
                            <m:mrow>
                              <m:mn>3x</m:mn>
                              <m:mo stretchy="false">−</m:mo>
                              <m:mn>2</m:mn>
                            </m:mrow>
                          </m:mfrac>
                        </m:mrow>
                        <m:mi>,</m:mi>
                        <m:mi/>
                        <m:mrow>
                          <m:mi>y</m:mi>
                          <m:mo stretchy="false">=</m:mo>
                          <m:mo stretchy="false">(</m:mo>
                        </m:mrow>
                        <m:mrow>
                          <m:msup>
                            <m:mi>x</m:mi>
                            <m:mstyle fontsize="8pt">
                              <m:mrow>
                                <m:mn>3</m:mn>
                              </m:mrow>
                            </m:mstyle>
                          </m:msup>
                          <m:mo stretchy="false">−</m:mo>
                          <m:mn>2x</m:mn>
                        </m:mrow>
                        <m:mo stretchy="false">)</m:mo>
                        <m:mtext>ln</m:mtext>
                        <m:mi>x</m:mi>
                        <m:mi>,</m:mi>
                        <m:mi/>
                        <m:mrow>
                          <m:mi>y</m:mi>
                          <m:mo stretchy="false">=</m:mo>
                          <m:mtext>sin</m:mtext>
                        </m:mrow>
                        <m:mrow>
                          <m:mi>x</m:mi>
                          <m:mo stretchy="false">+</m:mo>
                          <m:msup>
                            <m:mn>7x</m:mn>
                            <m:mstyle fontsize="8pt">
                              <m:mrow>
                                <m:mn>6</m:mn>
                              </m:mrow>
                            </m:mstyle>
                          </m:msup>
                        </m:mrow>
                        <m:mtext>.</m:mtext>
                      </m:mrow>
                    </m:mrow>
                  </m:mstyle>
                  <m:mrow/>
                </m:mrow>
                <m:annotation encoding="StarMath 5.0"> size 12{y= {  {2x sqrt {x+4} }  over  {3x - 2} } ,~y= \( x rSup { size 8{3} }  - 2x \) "ln"x,~y="sin"x+7x rSup { size 8{6} }  "." } {}</m:annotation>
              </m:semantics>
            </m:math>
          </para>
        </section>
      </section>
      <section id="id-969490503222">
        <name>Имплицитен облик</name>
        <para id="id3176007">За функцијата се вели дека е зададена во <term>имплицитен</term> или <term>нејавен облик</term> ако таа не е одвоена од изразот со независно променливата големина и се запишува во облик 
<m:math><m:semantics><m:mrow><m:mstyle fontsize="12pt"><m:mrow><m:mrow><m:mi>F</m:mi><m:mo stretchy="false">(</m:mo><m:mi>x</m:mi><m:mi>,</m:mi><m:mi/><m:mi>y</m:mi><m:mrow><m:mo stretchy="false">)</m:mo><m:mo stretchy="false">=</m:mo><m:mn>0</m:mn></m:mrow></m:mrow></m:mrow></m:mstyle><m:mrow/></m:mrow><m:annotation encoding="StarMath 5.0"> size 12{F \( x,`y \) =0} {}</m:annotation></m:semantics></m:math>. </para>
        <section id="id-0339971408493">
          <name>Пример 2. </name>
          <para id="id11885534">Во имплицитен облик се зададени следните функции:</para>
          <para id="id4598635">
            <m:math>
              <m:semantics>
                <m:mrow>
                  <m:mstyle fontsize="12pt">
                    <m:mrow>
                      <m:mrow>
                        <m:msup>
                          <m:mn>2</m:mn>
                          <m:mstyle fontsize="8pt">
                            <m:mrow>
                              <m:mrow>
                                <m:mi>x</m:mi>
                                <m:mo stretchy="false">+</m:mo>
                                <m:mi>y</m:mi>
                              </m:mrow>
                            </m:mrow>
                          </m:mstyle>
                        </m:msup>
                        <m:mo stretchy="false">(</m:mo>
                        <m:mrow>
                          <m:msup>
                            <m:mi>x</m:mi>
                            <m:mstyle fontsize="8pt">
                              <m:mrow>
                                <m:mn>2</m:mn>
                              </m:mrow>
                            </m:mstyle>
                          </m:msup>
                          <m:mo stretchy="false">−</m:mo>
                          <m:mn>2</m:mn>
                        </m:mrow>
                        <m:mrow>
                          <m:mo stretchy="false">)</m:mo>
                          <m:mo stretchy="false">=</m:mo>
                          <m:mrow>
                            <m:msup>
                              <m:mi>x</m:mi>
                              <m:mstyle fontsize="8pt">
                                <m:mrow>
                                  <m:mn>3</m:mn>
                                </m:mrow>
                              </m:mstyle>
                            </m:msup>
                            <m:mo stretchy="false">+</m:mo>
                            <m:mn>7,</m:mn>
                          </m:mrow>
                        </m:mrow>
                        <m:mi/>
                        <m:mi>y</m:mi>
                        <m:mtext>sin</m:mtext>
                        <m:mrow>
                          <m:mi>x</m:mi>
                          <m:mo stretchy="false">+</m:mo>
                          <m:mtext>ln</m:mtext>
                        </m:mrow>
                        <m:mrow>
                          <m:mstyle fontstyle="italic">
                            <m:mrow>
                              <m:mtext>yx</m:mtext>
                            </m:mrow>
                          </m:mstyle>
                          <m:mo stretchy="false">=</m:mo>
                          <m:mrow>
                            <m:mi>x</m:mi>
                            <m:mo stretchy="false">+</m:mo>
                            <m:mi>y</m:mi>
                          </m:mrow>
                        </m:mrow>
                        <m:mi>,</m:mi>
                        <m:mi/>
                        <m:mtext>sin</m:mtext>
                        <m:mrow>
                          <m:mrow>
                            <m:mi>y</m:mi>
                            <m:mo stretchy="false">+</m:mo>
                            <m:msqrt>
                              <m:mstyle fontstyle="italic">
                                <m:mrow>
                                  <m:mtext>xy</m:mtext>
                                </m:mrow>
                              </m:mstyle>
                            </m:msqrt>
                          </m:mrow>
                          <m:mo stretchy="false">=</m:mo>
                          <m:msup>
                            <m:mi>x</m:mi>
                            <m:mstyle fontsize="8pt">
                              <m:mrow>
                                <m:mn>2</m:mn>
                              </m:mrow>
                            </m:mstyle>
                          </m:msup>
                        </m:mrow>
                        <m:msup>
                          <m:mi>e</m:mi>
                          <m:mstyle fontsize="8pt">
                            <m:mrow>
                              <m:mstyle fontstyle="italic">
                                <m:mrow>
                                  <m:mtext>xy</m:mtext>
                                </m:mrow>
                              </m:mstyle>
                            </m:mrow>
                          </m:mstyle>
                        </m:msup>
                        <m:mtext>.</m:mtext>
                      </m:mrow>
                    </m:mrow>
                  </m:mstyle>
                  <m:mrow/>
                </m:mrow>
                <m:annotation encoding="StarMath 5.0"> size 12{2 rSup { size 8{x+y} }  \( x rSup { size 8{2} }  - 2 \) =x rSup { size 8{3} } +7,~y"sin"x+"ln" ital "yx"=x+y,~"sin"y+ sqrt { ital "xy"} =x rSup { size 8{2} } e rSup { size 8{ ital "xy"} }  "." } {}</m:annotation>
              </m:semantics>
            </m:math>
          </para>
          <para id="id11884406">Секоја функција од експлицитен облик може да се напише во имплицитен облик, додека обратното секогаш не е можно. Така на пример, имплицитната функција</para>
          <para id="id10707160">
            <m:math>
              <m:semantics>
                <m:mrow>
                  <m:mstyle fontsize="12pt">
                    <m:mrow>
                      <m:mrow>
                        <m:msup>
                          <m:mn>2</m:mn>
                          <m:mstyle fontsize="8pt">
                            <m:mrow>
                              <m:mrow>
                                <m:mi>x</m:mi>
                                <m:mo stretchy="false">+</m:mo>
                                <m:mi>y</m:mi>
                              </m:mrow>
                            </m:mrow>
                          </m:mstyle>
                        </m:msup>
                        <m:mo stretchy="false">(</m:mo>
                        <m:mrow>
                          <m:msup>
                            <m:mi>x</m:mi>
                            <m:mstyle fontsize="8pt">
                              <m:mrow>
                                <m:mn>2</m:mn>
                              </m:mrow>
                            </m:mstyle>
                          </m:msup>
                          <m:mo stretchy="false">−</m:mo>
                          <m:mn>2</m:mn>
                        </m:mrow>
                        <m:mrow>
                          <m:mo stretchy="false">)</m:mo>
                          <m:mo stretchy="false">=</m:mo>
                          <m:mrow>
                            <m:msup>
                              <m:mi>x</m:mi>
                              <m:mstyle fontsize="8pt">
                                <m:mrow>
                                  <m:mn>3</m:mn>
                                </m:mrow>
                              </m:mstyle>
                            </m:msup>
                            <m:mo stretchy="false">+</m:mo>
                            <m:mn>7</m:mn>
                          </m:mrow>
                        </m:mrow>
                      </m:mrow>
                    </m:mrow>
                  </m:mstyle>
                  <m:mrow/>
                </m:mrow>
                <m:annotation encoding="StarMath 5.0"> size 12{2 rSup { size 8{x+y} }  \( x rSup { size 8{2} }  - 2 \) =x rSup { size 8{3} } +7} {}</m:annotation>
              </m:semantics>
            </m:math>
          </para>
          <para id="id3409534">може да се реши по 
<m:math><m:semantics><m:mrow><m:mstyle fontsize="12pt"><m:mrow><m:mi>y</m:mi></m:mrow></m:mstyle><m:mrow/></m:mrow><m:annotation encoding="StarMath 5.0"> size 12{y} {}</m:annotation></m:semantics></m:math><emphasis/> и да се сведе во експлицитен облик</para>
          <para id="id3815026">
            <m:math>
              <m:semantics>
                <m:mrow>
                  <m:mstyle fontsize="12pt">
                    <m:mrow>
                      <m:mrow>
                        <m:mrow>
                          <m:mi>y</m:mi>
                          <m:mo stretchy="false">=</m:mo>
                          <m:msub>
                            <m:mtext>log</m:mtext>
                            <m:mstyle fontsize="8pt">
                              <m:mrow>
                                <m:mn>2</m:mn>
                              </m:mrow>
                            </m:mstyle>
                          </m:msub>
                        </m:mrow>
                        <m:mo stretchy="false">(</m:mo>
                        <m:mrow>
                          <m:msup>
                            <m:mi>x</m:mi>
                            <m:mstyle fontsize="8pt">
                              <m:mrow>
                                <m:mn>2</m:mn>
                              </m:mrow>
                            </m:mstyle>
                          </m:msup>
                          <m:mo stretchy="false">+</m:mo>
                          <m:mn>7</m:mn>
                        </m:mrow>
                        <m:mrow>
                          <m:mo stretchy="false">)</m:mo>
                          <m:mo stretchy="false">−</m:mo>
                          <m:msub>
                            <m:mtext>log</m:mtext>
                            <m:mstyle fontsize="8pt">
                              <m:mrow>
                                <m:mn>2</m:mn>
                              </m:mrow>
                            </m:mstyle>
                          </m:msub>
                        </m:mrow>
                        <m:mo stretchy="false">(</m:mo>
                        <m:mrow>
                          <m:msup>
                            <m:mi>x</m:mi>
                            <m:mstyle fontsize="8pt">
                              <m:mrow>
                                <m:mn>2</m:mn>
                              </m:mrow>
                            </m:mstyle>
                          </m:msup>
                          <m:mo stretchy="false">−</m:mo>
                          <m:mn>2</m:mn>
                        </m:mrow>
                        <m:mrow>
                          <m:mo stretchy="false">)</m:mo>
                          <m:mo stretchy="false">−</m:mo>
                          <m:mi>x</m:mi>
                        </m:mrow>
                        <m:mi>,</m:mi>
                      </m:mrow>
                    </m:mrow>
                  </m:mstyle>
                  <m:mrow/>
                </m:mrow>
                <m:annotation encoding="StarMath 5.0"> size 12{y="log" rSub { size 8{2} }  \( x rSup { size 8{2} } +7 \)  - "log" rSub { size 8{2} }  \( x rSup { size 8{2} }  - 2 \)  - x,} {}</m:annotation>
              </m:semantics>
            </m:math>
          </para>
          <para id="id11244292">додека другите имплицитни функции наведени во пример 2 не може да се доведат во експлицитен облик.</para>
        </section>
      </section>
    </section>
  </content>
</document>
