<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<!DOCTYPE document PUBLIC "-//CNX//DTD CNXML 0.5 plus MathML//EN" "http://cnx.rice.edu/cnxml/0.5/DTD/cnxml_mathml.dtd">
<document xmlns="http://cnx.rice.edu/cnxml" xmlns:md="http://cnx.rice.edu/mdml/0.4" xmlns:m="http://www.w3.org/1998/Math/MathML" xmlns:bib="http://bibtexml.sf.net/" id="id10710195">
  <name>Energie</name>
  <metadata>
  <md:version>1.1</md:version>
  <md:created>2008/03/18 14:56:40.702 GMT-5</md:created>
  <md:revised>2008/03/18 15:10:29.801 GMT-5</md:revised>
  <md:authorlist>
      <md:author id="mmyburgh">
      <md:firstname>Maria</md:firstname>
      <md:othername>J</md:othername>
      <md:surname>Myburgh</md:surname>
      <md:email>marica.myburgh@telkomsa.net</md:email>
    </md:author>
  </md:authorlist>

  <md:maintainerlist>
    <md:maintainer id="mmyburgh">
      <md:firstname>Maria</md:firstname>
      <md:othername>J</md:othername>
      <md:surname>Myburgh</md:surname>
      <md:email>marica.myburgh@telkomsa.net</md:email>
    </md:maintainer>
  </md:maintainerlist>
  
  <md:keywordlist>
    <md:keyword>Energie</md:keyword>
  </md:keywordlist>

  <md:abstract>Die basiese beginsels van energie</md:abstract>
</metadata>
  <content>
    <para id="id11747431">ENERGIE EN ENERGIEVERANDERINGE</para>
    <para id="id11747435">Module 7: Eenheid 1Handboek p. 66</para>
    <list type="enumerated" id="id5605280">
      <item>Wet van behoud van energie: Energie kan nie geskep of vernietig word nie, dit kan slegs van een vorm na ‘n ander vorm omgeskakel word.</item>
      <item>Definisie van energie: Dit is die vermoë om arbeid te verrig ( werk te </item>
    </list>
    <para id="id5203975">doen ).</para>
    <list type="enumerated" id="id11580080">
      <item>Twee vorme van energie:</item>
    </list>
    <para id="id4044922">Potensiële energie ( 
<m:math><m:semantics><m:mrow><m:mstyle fontsize="12pt"><m:mrow><m:msub><m:mi>E</m:mi><m:mstyle fontsize="8pt"><m:mrow><m:mi>p</m:mi></m:mrow></m:mstyle></m:msub></m:mrow></m:mstyle><m:mrow/></m:mrow><m:annotation encoding="StarMath 5.0"> size 12{E rSub { size 8{p} } } {}</m:annotation></m:semantics></m:math> ): Die vermoë om arbeid te verrig weens die posisie van ‘n voorwerp of die toestand van gespannendheid.</para>
    <para id="id12886585">Voorbeeld: ‘n voorwerp wat val vanaf ‘n sekere hoogte besit potensiële</para>
    <para id="id12091687">energie voordat dit val ( posisie van voorwerp).</para>
    <para id="id11222015">‘n speelgoedkarretjie wat opgewen word voordat dit beweeg / (‘n veertjie word styfgespan tydens die opwenproses) (toestand van gespannendheid)</para>
    <para id="id13137685">Kinetiese energie ( 
<m:math><m:semantics><m:mrow><m:mstyle fontsize="12pt"><m:mrow><m:msub><m:mi>E</m:mi><m:mstyle fontsize="8pt"><m:mrow><m:mi>k</m:mi></m:mrow></m:mstyle></m:msub></m:mrow></m:mstyle><m:mrow/></m:mrow><m:annotation encoding="StarMath 5.0"> size 12{E rSub { size 8{k} } } {}</m:annotation></m:semantics></m:math> ): Die energie wat ‘n voorwerp besit a.g.v. sy beweging.</para>
    <para id="id11270147">Voorbeeld: ‘n pyl wat beweeg / ‘n albaster wat rol</para>
    <list type="enumerated" id="id10335251">
      <item>Formule om potensiële energie mee te bereken:</item>
    </list>
    <para id="id11214753">E = mgh</para>
    <para id="id12724817">waar E= energie gemeet in joule</para>
    <para id="id4329796"> m= massa gemeet in kilogram</para>
    <para id="id3812483">g= gravitasieversnelling ( 10 )</para>
    <para id="id12626031">h= hoogte/afstand gemeet in meter</para>
    <list type="enumerated" id="id12626034">
      <item>Oefening</item>
    </list>
    <para id="id12071730">5.1Die hoogte van die boonste sweefspoorstasie op Tafelberg is 1070m bo seevlak. As die massa van die kabelkarretjie 8000kg is, wat is die potensiële energie van die kabelkarretjie by die boonste stasie?</para>
  </content>
</document>
