1. Да се пресмета скаларниот производ на векторите
a→a→ size 12{ {a} cSup { size 8{ rightarrow } } } {} и
b→b→ size 12{ {b} cSup { size 8{ rightarrow } } } {}, ако
a→=2m→−n→a→=2m→−n→ size 12{ {a} cSup { size 8{ rightarrow } } =2 {m} cSup { size 8{ rightarrow } } - {n} cSup { size 8{ rightarrow } } } {},
b→=m→−2n→b→=m→−2n→ size 12{ {b} cSup { size 8{ rightarrow } } = {m} cSup { size 8{ rightarrow } } - 2 {n} cSup { size 8{ rightarrow } } } {} и
∣m→∣=2,∣n→∣=4,∠(m→,n→)=π3∣m→∣=2,∣n→∣=4,∠(m→,n→)=π3 size 12{ lline {m} cSup { size 8{ rightarrow } } rline =2,~ lline {n} cSup { size 8{ rightarrow } } rline =4,~∠ \( {m} cSup { size 8{ rightarrow } } , {n} cSup { size 8{ rightarrow } } \) = { {π} over {3} } } {}.
Решение.
a
→
⋅
b
→
=
(
2
m
→
−
n
→
)
⋅
(
m
→
−
2
n
→
)
=
2
∣
m
→
∣
2
−
4
m
→
n
→
−
m
→
n
→
+
∣
n
→
∣
2
=
2
⋅
4
−
5
m
→
n
→
cos
∠
(
m
→
,
n
→
)
+
2
⋅
16
=
8
−
40
⋅
1
2
+
32
=
40
−
20
=
20
.
a
→
⋅
b
→
=
(
2
m
→
−
n
→
)
⋅
(
m
→
−
2
n
→
)
=
2
∣
m
→
∣
2
−
4
m
→
n
→
−
m
→
n
→
+
∣
n
→
∣
2
=
2
⋅
4
−
5
m
→
n
→
cos
∠
(
m
→
,
n
→
)
+
2
⋅
16
=
8
−
40
⋅
1
2
+
32
=
40
−
20
=
20
.
alignl { stack {
size 12{ {a} cSup { size 8{ rightarrow } } cdot {b} cSup { size 8{ rightarrow } } = \( 2 {m} cSup { size 8{ rightarrow } } - {n} cSup { size 8{ rightarrow } } \) cdot \( {m} cSup { size 8{ rightarrow } } - 2 {n} cSup { size 8{ rightarrow } } \) =2 lline {m} cSup { size 8{ rightarrow } } rline rSup { size 8{2} } - 4 {m} cSup { size 8{ rightarrow } } {n} cSup { size 8{ rightarrow } } - {m} cSup { size 8{ rightarrow } } {n} cSup { size 8{ rightarrow } } + lline {n} cSup { size 8{ rightarrow } } rline rSup { size 8{2} } ={}} {} #
=2 cdot 4 - 5 {m} cSup { size 8{ rightarrow } } {n} cSup { size 8{ rightarrow } } "cos"∠ \( {m} cSup { size 8{ rightarrow } } , {n} cSup { size 8{ rightarrow } } \) +2 cdot "16"={} {} #
=8 - "40" cdot { {1} over {2} } +"32"="40" - "20"="20" "." {}
} } {}
(1)2. Колку е
∠(a→,b→)∠(a→,b→) size 12{∠ \( {a} cSup { size 8{ rightarrow } } , {b} cSup { size 8{ rightarrow } } \) } {}, ако
∣a→∣=∣b→∣=1∣a→∣=∣b→∣=1 size 12{ lline {a} cSup { size 8{ rightarrow } } rline = lline {b} cSup { size 8{ rightarrow } } rline =1} {}, а векторите
p→=a→+2b→p→=a→+2b→ size 12{ {p} cSup { size 8{ rightarrow } } = {a} cSup { size 8{ rightarrow } } +2 {b} cSup { size 8{ rightarrow } } } {} и
q→=5a→−4b→q→=5a→−4b→ size 12{ {q} cSup { size 8{ rightarrow } } =5 {a} cSup { size 8{ rightarrow } } - 4 {b} cSup { size 8{ rightarrow } } } {} се заемно нормални?
Решение.
Заради условот за нормалност,
p→⋅q→=0p→⋅q→=0 size 12{ {p} cSup { size 8{ rightarrow } } cdot {q} cSup { size 8{ rightarrow } } =0} {}. Значи,
(a→+2b→)(5a→−4b→)=5+6cos∠(a→,b→)−8=0(a→+2b→)(5a→−4b→)=5+6cos∠(a→,b→)−8=0 size 12{ \( {a} cSup { size 8{ rightarrow } } +2 {b} cSup { size 8{ rightarrow } } \) \( 5 {a} cSup { size 8{ rightarrow } } - 4 {b} cSup { size 8{ rightarrow } } \) =5+6"cos"∠ \( {a} cSup { size 8{ rightarrow } } , {b} cSup { size 8{ rightarrow } } \) - 8=0} {}.
cos∠(a→,b→)=−36=12cos∠(a→,b→)=−36=12 size 12{"cos"∠ \( {a} cSup { size 8{ rightarrow } } , {b} cSup { size 8{ rightarrow } } \) = - { {3} over {6} } = { {1} over {2} } } {}.
Следува
∠(a→,b→)=π3∠(a→,b→)=π3 size 12{∠ \( {a} cSup { size 8{ rightarrow } } , {b} cSup { size 8{ rightarrow } } \) = { {π} over {3} } } {}.
3. Дадени се векторите:
a
→
=
3
i
→
+
j
→
−
2
k
→
a
→
=
3
i
→
+
j
→
−
2
k
→
size 12{ {a} cSup { size 8{ rightarrow } } =3 {i} cSup { size 8{ rightarrow } } + {j} cSup { size 8{ rightarrow } } - 2 {k} cSup { size 8{ rightarrow } } } {}
(2)b→=i→−4j→+5k→b→=i→−4j→+5k→ size 12{ {b} cSup { size 8{ rightarrow } } = {i} cSup { size 8{ rightarrow } } - 4 {j} cSup { size 8{ rightarrow } } +5 {k} cSup { size 8{ rightarrow } } } {}.
Да се пресмета
a→⋅b→a→⋅b→ size 12{ {a} cSup { size 8{ rightarrow } } cdot size 12{ {b} и
∠(a→,b→)∠(a→,b→) size 12{∠ \( {a} cSup { size 8{ rightarrow } } , {b} cSup { size 8{ rightarrow } } \) } {}.
Решение.
Имаме
a→={3,1,−2}a→={3,1,−2} size 12{ {a} cSup { size 8{ rightarrow } } = lbrace 3,1, - 2 rbrace } {} и
b→={1,−4,5}b→={1,−4,5} size 12{ {b} cSup { size 8{ rightarrow } } = lbrace 1, - 4,5 rbrace } {}.
a→⋅b→=3⋅1+1⋅(−4)+(−2)⋅5=−11a→⋅b→=3⋅1+1⋅(−4)+(−2)⋅5=−11 size 12{ {a} cSup { size 8{ rightarrow } } cdot {b} cSup { size 8{ rightarrow } } =3 cdot 1+1 cdot \( - 4 \) + \( - 2 \) cdot 5= - "11"} {}.
cos∠(a→,b→)=a→⋅b→∣a→∣∣b→∣=−1132+12+(−2)212+(−4)2+52=−11143=−11342cos∠(a→,b→)=a→⋅b→∣a→∣∣b→∣=−1132+12+(−2)212+(−4)2+52=−11143=−11342 size 12{"cos"∠ \( {a} cSup { size 8{ rightarrow } } , {b} cSup { size 8{ rightarrow } } \) = { { {a} cSup { size 8{ rightarrow } } cdot {b} cSup { size 8{ rightarrow } } } over { lline {a} cSup { size 8{ rightarrow } } rline lline {b} cSup { size 8{ rightarrow } } rline } } = { { - "11"} over { sqrt {3 rSup { size 8{2} } +1 rSup { size 8{2} } + \( - 2 \) rSup { size 8{2} } } sqrt {1 rSup { size 8{2} } + \( - 4 \) rSup { size 8{2} } +5 rSup { size 8{2} } } } } = - { {"11"} over {"14" sqrt {3} } } = - { {"11" sqrt {3} } over {"42"} } } {}.
4. Да се покаже дека векторите
p→=a→(b→c→)−b→(a→c→)p→=a→(b→c→)−b→(a→c→) size 12{ {p} cSup { size 8{ rightarrow } } = {a} cSup { size 8{ rightarrow } } \( {b} cSup { size 8{ rightarrow } } {c} cSup { size 8{ rightarrow } } \) - {b} cSup { size 8{ rightarrow } } \( {a} cSup { size 8{ rightarrow } } {c} cSup { size 8{ rightarrow } } \) } {} и
c→c→ size 12{ {c} cSup { size 8{ rightarrow } } } {} се взаемно нормални.
Решение.
p
→
c
→
=
[
a
→
(
b
→
c
→
)
−
b
→
(
a
→
c
→
)
]
c
→
=
p
→
c
→
=
[
a
→
(
b
→
c
→
)
−
b
→
(
a
→
c
→
)
]
c
→
=
size 12{ {p} cSup { size 8{ rightarrow } } {c} cSup { size 8{ rightarrow } } = \[ {a} cSup { size 8{ rightarrow } } \( {b} cSup { size 8{ rightarrow } } {c} cSup { size 8{ rightarrow } } \) - {b} cSup { size 8{ rightarrow } } \( {a} cSup { size 8{ rightarrow } } {c} cSup { size 8{ rightarrow } } \) \] {c} cSup { size 8{ rightarrow } } ={}} {}
(3)
=
a
→
(
b
→
c
→
)
⋅
c
→
−
b
→
(
a
→
c
→
)
⋅
c
→
=
=
a
→
(
b
→
c
→
)
⋅
c
→
−
b
→
(
a
→
c
→
)
⋅
c
→
=
size 12{ {}= {a} cSup { size 8{ rightarrow } } \( {b} cSup { size 8{ rightarrow } } {c} cSup { size 8{ rightarrow } } \) cdot {c} cSup { size 8{ rightarrow } } - {b} cSup { size 8{ rightarrow } } \( {a} cSup { size 8{ rightarrow } } {c} cSup { size 8{ rightarrow } } \) cdot {c} cSup { size 8{ rightarrow } } ={}} {}
=
(
b
→
c
→
)
a
→
c
→
−
(
a
→
c
→
)
b
→
c
→
=
=
(
b
→
c
→
)
a
→
c
→
−
(
a
→
c
→
)
b
→
c
→
=
size 12{ {}= \( {b} cSup { size 8{ rightarrow } } {c} cSup { size 8{ rightarrow } } \) {a} cSup { size 8{ rightarrow } } {c} cSup { size 8{ rightarrow } } - \( {a} cSup { size 8{ rightarrow } } {c} cSup { size 8{ rightarrow } } \) {b} cSup { size 8{ rightarrow } } {c} cSup { size 8{ rightarrow } } ={}} {}
=(b→c→)(a→c→)−(b→c→)(a→c→)=0=(b→c→)(a→c→)−(b→c→)(a→c→)=0 size 12{ {}= \( {b} cSup { size 8{ rightarrow } } {c} cSup { size 8{ rightarrow } } \) \( {a} cSup { size 8{ rightarrow } } {c} cSup { size 8{ rightarrow } } \) - \( {b} cSup { size 8{ rightarrow } } {c} cSup { size 8{ rightarrow } } \) \( {a} cSup { size 8{ rightarrow } } {c} cSup { size 8{ rightarrow } } \) =0} {}.
Добиваме
p→c→=0p→c→=0 size 12{ {p} cSup { size 8{ rightarrow } } {c} cSup { size 8{ rightarrow } } =0} {}, од каде следува
p→p→ size 12{ {p} cSup { size 8{ rightarrow } } } {} и
c→c→ size 12{ {c} cSup { size 8{ rightarrow } } } {}се взаемно нормални.
5. Нека
∣a→∣=2∣a→∣=2 size 12{ lline {a} cSup { size 8{ rightarrow } } rline =2} {},
∣b→∣=5∣b→∣=5 size 12{ lline {b} cSup { size 8{ rightarrow } } rline =5} {} и
∠(a→,b→)=2π3∠(a→,b→)=2π3 size 12{∠ \( {a} cSup { size 8{ rightarrow } } , {b} cSup { size 8{ rightarrow } } \) = { {2π} over {3} } } {}. Да се пресмета
λλ size 12{λ} {}, така што векторите
p→=λa→+17b→p→=λa→+17b→ size 12{ {p} cSup { size 8{ rightarrow } } =λ {a} cSup { size 8{ rightarrow } } +"17" {b} cSup { size 8{ rightarrow } } } {} и
q→=3a→−b→q→=3a→−b→ size 12{ {q} cSup { size 8{ rightarrow } } =3 {a} cSup { size 8{ rightarrow } } - {b} cSup { size 8{ rightarrow } } } {} да бидат взаемно нормални.
Решение.
Треба
p→q→=0p→q→=0 size 12{ {p} cSup { size 8{ rightarrow } } {q} cSup { size 8{ rightarrow } } =0} {}, односно
(
λ
a
→
+
17
b
→
)
(
3
a
→
−
b
→
)
=
0
(
λ
a
→
+
17
b
→
)
(
3
a
→
−
b
→
)
=
0
size 12{ \( λ {a} cSup { size 8{ rightarrow } } +"17" {b} cSup { size 8{ rightarrow } } \) \( 3 {a} cSup { size 8{ rightarrow } } - {b} cSup { size 8{ rightarrow } } \) =0} {}
(4)
3λ
∣
a
→
∣
2
−
λ
a
→
b
→
+
51
a
→
b
→
−
17
∣
b
→
∣
2
=
0
3λ
∣
a
→
∣
2
−
λ
a
→
b
→
+
51
a
→
b
→
−
17
∣
b
→
∣
2
=
0
size 12{3λ lline {a} cSup { size 8{ rightarrow } } rline rSup { size 8{2} } - λ {a} cSup { size 8{ rightarrow } } {b} cSup { size 8{ rightarrow } } +"51" {a} cSup { size 8{ rightarrow } } {b} cSup { size 8{ rightarrow } } - "17" lline {b} cSup { size 8{ rightarrow } } rline rSup { size 8{2} } =0} {}
(5)
3λ
⋅
4
−
λ
⋅
10
⋅
(
−
1
2
)
+
51
⋅
10
⋅
(
−
1
2
)
−
17
⋅
25
=
0
3λ
⋅
4
−
λ
⋅
10
⋅
(
−
1
2
)
+
51
⋅
10
⋅
(
−
1
2
)
−
17
⋅
25
=
0
size 12{3λ cdot 4 - λ cdot "10" cdot \( - { {1} over {2} } \) +"51" cdot "10" cdot \( - { {1} over {2} } \) - "17" cdot "25"=0} {}
(6)
12
λ
+
5λ
−
255
−
425
=
0
12
λ
+
5λ
−
255
−
425
=
0
size 12{"12"λ+5λ - "255" - "425"=0} {}
(7)
17
λ
=
680
17
λ
=
680
size 12{"17"λ="680"} {}
(8)
λ
=
680
17
=
40
λ
=
680
17
=
40
size 12{λ= { {"680"} over {"17"} } ="40"} {}
(9)6. Да се определи векторот
x→x→ size 12{ {x} cSup { size 8{ rightarrow } } } {} кој е колинеарен со векторот
a→=2i→−j→+2k→a→=2i→−j→+2k→ size 12{ {a} cSup { size 8{ rightarrow } } =2 {i} cSup { size 8{ rightarrow } } - {j} cSup { size 8{ rightarrow } } +2 {k} cSup { size 8{ rightarrow } } } {} и ја задоволува равенката
a→x→=−18a→x→=−18 size 12{ {a} cSup { size 8{ rightarrow } } {x} cSup { size 8{ rightarrow } } = - "18"} {}.
Решение.
x→=λa→=2λi→−λj→+2λk→={2λ,−λ,2λ}x→=λa→=2λi→−λj→+2λk→={2λ,−λ,2λ} size 12{ {x} cSup { size 8{ rightarrow } } =λ {a} cSup { size 8{ rightarrow } } =2λ {i} cSup { size 8{ rightarrow } } - λ {j} cSup { size 8{ rightarrow } } +2λ {k} cSup { size 8{ rightarrow } } = lbrace 2λ, - λ,2λ rbrace } {}.
a
→
x
→
=
−
18
a
→
x
→
=
−
18
size 12{ {a} cSup { size 8{ rightarrow } } {x} cSup { size 8{ rightarrow } } = - "18"} {}
(10)
4λ
+
λ
+
4λ
=
−
18
4λ
+
λ
+
4λ
=
−
18
size 12{4λ+λ+4λ= - "18"} {}
(11)
9λ
=
−
18
9λ
=
−
18
size 12{9λ= - "18"} {}
(12)
λ
=
−
18
9
=
−
2
λ
=
−
18
9
=
−
2
size 12{λ= - { {"18"} over {9} } = - 2} {}
x→=−4i→+2j→−4k→={−4,2,−4}x→=−4i→+2j→−4k→={−4,2,−4} size 12{ {x} cSup { size 8{ rightarrow } } = - 4 {i} cSup { size 8{ rightarrow } } +2 {j} cSup { size 8{ rightarrow } } - 4 {k} cSup { size 8{ rightarrow } } = lbrace - 4,2, - 4 rbrace } {}.
7. Да се докаже Талесовата теорема: Секој периферен агол над дијаметарот е прав.
Решение.
Table 1
|
| Слика 1 |
Доволно е да покажеме дека
CA→⋅CB→=0CA→⋅CB→=0 size 12{ { ital "CA"} cSup { size 8{ rightarrow } } cdot { ital "CB"} cSup { size 8{ rightarrow } } =0} {}.
CA
→
=
CO
→
+
OA
→
CA
→
=
CO
→
+
OA
→
size 12{ { ital "CA"} cSup { size 8{ rightarrow } } = { ital "CO"} cSup { size 8{ rightarrow } } + { ital "OA"} cSup { size 8{ rightarrow } } } {}
(13)
CB
→
=
CO
→
+
OB
→
CB
→
=
CO
→
+
OB
→
size 12{ { ital "CB"} cSup { size 8{ rightarrow } } = { ital "CO"} cSup { size 8{ rightarrow } } + { ital "OB"} cSup { size 8{ rightarrow } } } {}
(14)Бидејќи
OB→=−OA→OB→=−OA→ size 12{ { ital "OB"} cSup { size 8{ rightarrow } } = - { ital "OA"} cSup { size 8{ rightarrow } } } {}, имаме .
CA→⋅CB→=(CO→+OA→)(CO→−OA→)=CO→CO→−OA→OA→=r2−r2=0CA→⋅CB→=(CO→+OA→)(CO→−OA→)=CO→CO→−OA→OA→=r2−r2=0 size 12{ { ital "CA"} cSup { size 8{ rightarrow } } cdot { ital "CB"} cSup { size 8{ rightarrow } } = \( { ital "CO"} cSup { size 8{ rightarrow } } + { ital "OA"} cSup { size 8{ rightarrow } } \) \( { ital "CO"} cSup { size 8{ rightarrow } } - { ital "OA"} cSup { size 8{ rightarrow } } \) = { ital "CO"} cSup { size 8{ rightarrow } } { ital "CO"} cSup { size 8{ rightarrow } } - { ital "OA"} cSup { size 8{ rightarrow } } { ital "OA"} cSup { size 8{ rightarrow } } =r rSup { size 8{2} } - r rSup { size 8{2} } =0} {}.
8. Да се докаже Питагоровата теорема за правоаголен триаголник: Ако
aa size 12{a} {} и
bb size 12{b} {} се катетите во правоаголниот триаголник ABC, а
cc size 12{c} {} е хипотенузата, тогаш
a2+b2=c2a2+b2=c2 size 12{a rSup { size 8{2} } +b rSup { size 8{2} } =c rSup { size 8{2} } } {}.
Решение.
Table 2
|
| Слика 2 |
Ги поставуваме векторите
a→a→ size 12{ {a} cSup { size 8{ rightarrow } } } {},
b→b→ size 12{ {b} cSup { size 8{ rightarrow } } } {} и
c→c→ size 12{ {c} cSup { size 8{ rightarrow } } } {} како на сл. 2. Тогаш
c→=a→−b→c→=a→−b→ size 12{ {c} cSup { size 8{ rightarrow } } = {a} cSup { size 8{ rightarrow } } - {b} cSup { size 8{ rightarrow } } } {}.
Нека
∣a→∣=a∣a→∣=a size 12{ lline {a} cSup { size 8{ rightarrow } } rline =a} {},
∣b→∣=b∣b→∣=b size 12{ lline {b} cSup { size 8{ rightarrow } } rline =b} {} и
∣c→∣=c∣c→∣=c size 12{ lline {c} cSup { size 8{ rightarrow } } rline =c} {}. Имаме:
c2=c→⋅c→=(a→−b→)(a→−b→)=a→⋅a→−2a→b→+b→⋅b→=∣a→∣2−2⋅0+∣b→∣2=a2+b2c2=c→⋅c→=(a→−b→)(a→−b→)=a→⋅a→−2a→b→+b→⋅b→=∣a→∣2−2⋅0+∣b→∣2=a2+b2 size 12{c rSup { size 8{2} } = {c} cSup { size 8{ rightarrow } } cdot {c} cSup { size 8{ rightarrow } } = \( {a} cSup { size 8{ rightarrow } } - {b} cSup { size 8{ rightarrow } } \) \( {a} cSup { size 8{ rightarrow } } - {b} cSup { size 8{ rightarrow } } \) = {a} cSup { size 8{ rightarrow } } cdot {a} cSup { size 8{ rightarrow } } - 2 {a} cSup { size 8{ rightarrow } } {b} cSup { size 8{ rightarrow } } + {b} cSup { size 8{ rightarrow } } cdot {b} cSup { size 8{ rightarrow } } = lline {a} cSup { size 8{ rightarrow } } rline rSup { size 8{2} } - 2 cdot 0+ lline {b} cSup { size 8{ rightarrow } } rline rSup { size 8{2} } =a rSup { size 8{2} } +b rSup { size 8{2} } } {}.