Skip to content Skip to navigation Skip to collection information
Inside Collection (Course): Natuurwetenskappe Graad 7
Opdrag 4:
1. Die spinnekoppe vrek van die gif, terwyl die vlieë vermeerder, moontlik omdat daar minder spinnekoppe is.
2. Kan ‘n voëlsoort wees wat van insekte en spinnekoppe lewe. Vreet dalk ruspes wat vergiftig is, of daar is nie meer spinnekoppe om te vreet nie.
3. Dit is belangrik om die balans in die natuur te handhaaf.
Die spinnekop behoort tot die groep spinagtiges of Arachnida. Dit is beter om van die Aragnide te praat eerder as van die spinagtiges, omdat al die lede van die groep nie spinnerakke bou nie, bv. bosluise en skerpioene.
Kan jy nog onthou wat die kenmerk van alle Aragnide is?
Almal het ____________________________________________________ pote.
Kan jy nog onthou watter kenmerk die Aragnide in gemeen het met die insekte?
____________________________________________________________________
As jou onderwyser ‘n dooie spinnekop of skerpioen het, kyk na sy liggaamsbou en probeer die volgende vrae beantwoord:
Kan jy ‘n kop, bors en agterlyf onderskei soos by die sprinkaan? _________________________________________________________
Hoekom lyk dit asof daar tien pote is?____________________________________
_____________________________________________________________________
Aan watter deel van die liggaam word hulle gedra? ___________________________
Kan jy klein en groot oë soos by die sprinkaan sien? __________________________
 |
Liggaamsbou
Die spinnekop se liggaam bestaan uit slegs twee dele, nl. ‘n kopborsstuk en agterlyf. Daar is agt enkelvoudige oë op die kopborsstuk (die spinnekop het nie saamgestelde oë soos die insekte nie), asook twee tasters. Die spinnekop het twee opvallend groot kaakkloue waarmee prooi gevang word.
Op die punt van die agterlyf is daar spintepels waarmee die spinnekop spinnerakke bou om prooi te vang.
Die huidbedekking (eksoskelet) is leeragtig en harig.
Spinnekoppe is besonder rats, veral die wat nie hul prooi met spinnerakke vang nie, bv. die groot jagspinnekop.
Spinnekoppe is vleisetend en verlam hul prooi met gif wat in hul kaakkloue voorkom. Die tasters hanteer die prooi terwyl dit gevreet word. In Suid-Afrika is slegs enkele spinnekoppe gevaarlik vir die mens, bv. die knopiespinnekop (swart met duidelike merke aan die onderkant; die liggaam sonder pote is ongeveer die grootte van ‘n grondboontjie). Spinnekopbyte kan egter ontsteking veroorsaak as gevolg van kieme wat aan hul monddele vassit.
Die spinnekop het asemhalingsopeninge aan die onderkant van die agterlyf wat na inwendige boeklonge lei.
Soos die sprinkaan, verkry spinnekoppe die bietjie water wat hulle benodig uit hul voedsel.
Klein spinnekoppe lyk soos volwassenes.
Soos die insekte is spinnekoppe, skerpioene en bosluise baie goed by hul omgewing aangepas. Hulle kan uiters droë toestande oorleef. Hulle voed op ander diere wat ook jagters is (egter nie die bosluis nie, wat ‘n parasiet is) en speel dus ‘n belangrike rol in die handhawing van ‘n balans in die ekosisteem. Spinnekoppe moet dus liefs nie doodgemaak word nie. Dieselfde geld vir skerpioene, maar oppas vir dié met dik sterte – hulle is giftig vir die mens.
 |
Opdrag 4:
Bestudeer die volgende paragraaf en beantwoord die vrae wat volg:
Die eienaar van ‘n tuin spuit gif op die plante in sy tuin om van ruspers ontslae te raak. Die tuinier is ongelukkig hieroor en besluit om te kyk hoe die gif ander diere in die tuin affekteer. Hy tel onder andere elke dag hoeveel spinnekoppe en vlieë hy in die tuin kan kry. Hy wil nie vir ons sê watter dier Dier X in die tabel is nie. Hy teken die getalle aan.
Getal diere wat op die aangeduide datums in ‘n tydperk van een uur in die tuin gevind word.
| 2 Januarie | 9 Januarie | 16 Januarie | 23 Januarie | |
| Spinnekoppe | 20 | 10 | 7 | 2 |
| Vlieë | 2 | 12 | 24 | 38 |
| Dier X | 5 | 4 | 2 | 0 |
1. Verduidelik wat vanaf 2 Januarie tot 23 Januarie in die tuin gebeur deur na die syfers te verwys.
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
2. Watter dier sou Dier X moontlik kan wees? Verduidelik hoekom jy so dink.
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
3. Wat behoort die eienaar hieruit te leer?
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
_____________________________________________________________________
Leeruitkomste 1:Die leerder is in staat om met selfvertroue op weetgierigheid oor natuurlike verskynsels te reageer, en om binne die konteks van wetenskap, tegnologie en die omgewing verbande te ondersoek en probleme op te los.
Assesseringstandaard 1.3: Dit is duidelik wanneer die leerder data evalueer en bevindinge kommunikeer: veralgemeen ten opsigte van ‘n relevante aspek en beskryf hoe die data die veralgemening steun.
Leeruitkomste 2:Die leerder ken, interpreteer en pas wetenskaplike, tegnologiese en omgewingskennis toe.
Assesseringstandaard 2.3: Dit is duidelik wanneer die leerder inligting interpreteer: interpreteer inligting deur kernidees in die teks te identifiseer, patrone in aangetekende data te vind en gevolgtrekkings te maak uit inligting in verskeie vorme (bv. prente, diagramme en geskrewe teks);
Assesseringstandaard 2.4: Dit is duidelik wanneer die leerder kennis toepas in ‘n variasie van ‘n bekende situasie: pas konseptuele kennis toe deur ‘n begrip wat onderrig is met ‘n variasie van ‘n soortgelyke situasie in verband te bring.
More about this module: Metadata | Downloads | Version History
This work is licensed by Siyavula Uploaders under a Creative Commons Attribution License (CC-BY 3.0), and is an Open Educational Resource.
Last edited by Siyavula Uploaders on Mar 18, 2009 6:58 am -0500.