Skip to content Skip to navigation Skip to collection information

OpenStax-CNX

You are here: Home » Content » Natuurwetenskappe Graad 6 » Om klankenergie as energievorm te kan bespreek [

Navigation

Table of Contents

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Om klankenergie as energievorm te kan bespreek [

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

NATUURWETENSKAPPE

Energie-oordrag en Stelsel

Verskillende vorme van energie

OPVOEDERS AFDELING

Memorandum

Lineaal

Voorbeeld (aanvaar ander logiese uiteensettings en beskrywings):

Tabel 1
Lengte van deel van liniaal wat oorsteek Spoed van vibrasie(frekwensie) Klank(toonhoogte)
5 cm Baie vinnig Harde hoë klank
15 cm Stadiger Laer klank
25 cm Stadig Sagte lae klank

Klop op tafel: klank is harder as oor teen tafel druk.

In water: klank is sagter.

Vergelyking:

Tafel – hoë toonhoogte

Swembad/bad – laer toonhoogte

Tabel

Tabel 2
Instrument Hoe vibrasie ontstaan
Bokskitaar snaar vibreer
Rammelaars voorwerpe beweeg heen en weer, bots teen mekaar en teen wand van houer
Simbale metaal slaan teen mekaar
Trompette lippe veroorsaak vibrasies in lug (word versterk deur “buis”)
Tromme vel vibreer as daarop geslaan word
Tromslaners soos tromme
enige korrekte voorbeelde is aanvaarbaar
Skraper vibrasie ontstaan as skraper oor groef beweeg

Opdrag 3:

Geraasbesoedeling

Enige 5 voorbeelde soos vragmotors/verkeer, konstruksie-masjiene, vliegtuie, harde musiek, grassnyers, (kinders wat raas?), ens.

LEERDER AFDELING

Inhoud

AKTIWITEIT: Om klankenergie as energievorm te kan bespreek [LU 1.2, LU 1.3]

  • Klank word veroorsaak deur vibrerende voorwerpe. Klank stel ons in staat om met mekaar te kommunikeer wanneer ons praat en hoor.
  • Die ontstaan van klank deur vibrasies

Probeer die volgende in jul groepe.

  • Druk ‘n plastiekliniaal op ‘n tafel se rand vas, soos in die prent.
Figuur 1
Figuur 1 (graphics1.png)
  • Buig die punt van die liniaal afwaarts en laat dit los.
  • Kyk na die vibrasie. Luister na die klank.
  • Druk die liniaal verder af sodat die liniaal oor ‘n groter afstand vibreer. Jy het die trillingswydte van die liniaal vergroot. Watter verskil maak dit aan die klank?
  • Verander die lengte van die liniaal wat oor die rand van die tafel uitsteek. Wat let jy op aan die spoed van die vibrasie (wat die frekwensie genoem word) namate die lengte verander? Wat let jy op aan die klank wat gemaak word?
  • Besluit op ‘n manier om jou resultate in tabelvorm aan te teken

  • Hoe hoor ons die vibrasies?

Plaas ‘n paar dominostene regop in ‘n ry, ongeveer driekwart van die lengte van ‘n dominosteentjie uit mekaar. Stoot die eerste domino om.

Figuur 2
Figuur 2 (graphics2.png)

Soos in die geval van die domino’s, stoot die vibrerende liniaal of rekkie of enige ander vibrerende voorwerp lugdeeltjies. Wanneer die liniaal vibreer, druk dit die lugdeeltjies nader aan mekaar.

Figuur 3
Figuur 3 (graphics3.png)

Daardie lugdeeltjies druk teen dié langs hulle, net soos die een domino die volgende een omstoot. Uiteindelik druk die lugdeeltjies langs jou oortrom teen die oortrom. Die lugdeeltjies laat jou oortrom vibreer, presies soos die liniaal vibreer. Dit is hoe ons die klank van die vibrerende liniaal hoor.

  • Kan klank deur verskillende soorte materiale beweeg?

Ons sien daagliks die son skyn, maar kan nie die gasse waaruit die son bestaan, hoor ontplof nie. Dit behoort soos miljoene kernbomme wat ontplof te klink. Hoekom hoor ons dan niks? Die antwoord is eenvoudig! Klank kan net deur materie – vaste stowwe, vloeistowwe of gasse – beweeg.

Die aarde word deur ‘n atmosfeer omring wat sowat 100 km breed is en uit gasse bestaan.

Buite die aarde se atmosfeer is daar egter ‘n leë ruimte. Dit is ook die rede waarom ruimtereisigers met behulp van radio’s met mekaar moet praat.

Klop met jou vinger op ‘n tafel. Luister na die klank. Druk nou jou oor teen die tafel, tik weer en skryf neer wat jy uitvind.

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

Figuur 4
Figuur 4 (graphics4.png)

As jy weer swem of bad, plaas jou kop (of selfs net een oor) onder die water. Tik met jou vinger teen die swembad of bad se kant. Skryf neer wat jy uitvind.

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

_____________________________________________________________________

Figuur 5
Figuur 5 (graphics5.png)

In watter geval het ons ‘n hoë toonhoogte en in watter geval het ons ‘n lae toonhoogte gehoor?

  • Verbind die korrekte kombinasie:

klop op die tafel lae toonhoogte

klop teen die bad/swembad se kant hoë toonhoogte

Figuur 6
Figuur 6 (graphics6.png)

As julle nou regtig groot pret wil hê, maak dan jul eie musiekinstrumente en bring ‘n orkes op die been.

Kyk na die volgende prente wat voorstel hoe jy self instrumente kan maak.

Tabel 3
bokskitaargraphics7.png
rammelaarsgraphics8.png
simbalegraphics9.png
trompettegraphics10.png
trommegraphics11.png
tromslanersgraphics12.png
skrapergraphics13.png

Opdrag 3

Beskryf nou hoe die vibrasies wat klank veroorsaak in die geval van elkeen van die instrumente ontstaan.

Tabel 4
Instrument Hoe vibrasie ontstaan
Bokskitaar ______________________________________
Rammelaars ______________________________________
Simbale ______________________________________
Trompette ______________________________________
Tromme ______________________________________
Tromslaners ______________________________________
Skraper ______________________________________

(5)

  • Geraasbesoedeling

Party klanke skep regtig vir ons probleme, meestal omdat dit te hard is. Indien die klank van so ‘n aard is, noem ons dit geraasbesoedeling.

Noem vyf voorbeelde van geraasbesoedeling.

1. __________________________________________________________________

2. __________________________________________________________________

3. __________________________________________________________________

4. __________________________________________________________________

5. __________________________________________________________________

Assessering

Leeruitkomste 1:Die leerder is in staat om met selfvertroue op weetgierigheid oor natuurlike verskynsels te reageer, en om binne die konteks van wetenskap, tegnologie en die omgewing verbande te ondersoek en probleme op te los.

Assesseringstandaard 1.2: Dit is duidelik wanneer die leerder ondersoeke uitvoer en data versamel;

Assesseringstandaard 1.3: Dit is duidelik wanneer die leerder data evalueer en bevindings kommunikeer.

Collection Navigation

Content actions

Download:

Collection as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Module as:

PDF | More downloads ...

Add:

Collection to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks

Module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks