Skip to content Skip to navigation

OpenStax-CNX

You are here: Home » Content » Ekologiese probleme

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETSenPhaseNS display tagshide tags

    This module is included inLens: Siyavula: Natural Sciences (Gr. 7-9)
    By: SiyavulaAs a part of collection: "Natuurwetenskappe Graad 8"

    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETSenPhaseNS" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Ekologiese probleme

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

NATUURWETENSKAPPE

Graad 8

OMGEWING EN INTERAKSIES

Module 39

EKOLOGIESE PROBLEME EN OPLOSSINGS

Baie van die probleme wat tans in die natuur ervaar word, is deur die mens veroorsaak.

Die mens se grootste knelpunte lê ongetwyfeld in wat kortom as die HIPPO dilemma bekend staan.

HHabitatverlies

I Indringerspesies

P (Pollution) besoedeling

P Populasietoename (Bevolkingstoename)

OOorverbruik

AKTIWITEIT 1:

Om die mens se rol in ekologiese probleme te besef en te poog om oplossings te soek

[LU 1.1; 1.2; 1.3; 2.2; 3.1]

Die mens is skuldig aan al vyf. Ons ontbos en kap woude af omdat ons paaie, huise en nywerhede wil oprig. Dink maar net aan die Amasone: ’n geweldige verlies aan plante wat moet bydra tot ons suurstofvoorrade in die lug.

Ons laat toe dat vreemde spesies, veral plante en insekte, areas binnedring waar hul geen natuurlike vyande het nie. Dit hou groot gevare in vir die inheemse spesies wat dan maklik verdring word deur die aggressiewe vreemde spesies. Dink maar net aan Rooikrans op die Kaapse Vlakte of die swartwattelbome langs die riviere in die Boland.

Vreemde bye verdring ook ons eie soorte bye.

Besoedeling is uiteraard een van die grootste probleme. Ons besoedel die lug, die grond en die water met chemikalieë, olie, plastiek, ander bio-onafbreekbare stowwe en met geraas.

Dit alles word vererger deurdat ons bevolkingsgetalle daagliks toeneem (reeds behandel in die Biodiversiteit-module).

Die groot bevolkingsgetalle veroorsaak dus ook oorverbruik van alle natuurlike hulpbronne. Die skaarsste een is natuurlik WATER.

Berei ’n drie-minute praatjie oor die volgende onderwerp voor: “Die mens is nie deel van ’n ekosisteem nie en sodra hy by ’n ekosisteem betrokke raak, versteur hy die sisteem.”

  • Skryf die hoofpunte van jou praatjie hieronder neer.

[LU 2.2]

AKTIWITEIT 2:

Die volgende projek is op die sinvolle benutting van water as ons belangrikste natuurlike hulpbronne gerig

Projek: WATER-OUDIT BY DIE SKOOL

Verdeel in groepe van vier. Beplan die volgende:

1. hoe julle die waterverbruik in julle skool gaan bepaal;

2. hoe julle die bevindinge in ’n verslag gaan voorstel;

3. watter moontlike gevalle van watervermorsing julle gaan ondersoek;

4. watter aanbevelings julle gaan maak.

  • Jou onderwyser gaan ’n datum vir die inhandiging van die verslag bepaal.
  • Elke groep dra sy verslag aan die klas voor.
  • ’n Samevatting van die finale bevindinge kan aan die bestuur van die skool voorgelê word. ’n Klasbespreking oor watter aanbevelings voorgelê moet word, sal nuttig wees.
  • Die volgende ondersoeke kan jou help met die navorsingstaak:

1.Watervermorsing by krane

Julle kan die waterverbruik van die gemiddelde leerling met behulp van die volgende stappe bepaal:

verdeel in groepe van vier; julle benodig ’n groot maatsilinder, ’n stophorlosie en ’n emmer;

een persoon in die groep neem tyd;

twee persone drink;

een persoon noteer waarnemings in ’n tabel.

Wanneer die stophorlosie begin, draai die kraan normaal oop en drink met jou hand soos jy normaalweg sou drink terwyl jy die verspilde water in die emmer opvang. Die persoon wat tyd hou, sal jou sê wanneer jy na 30 sekondes moet stop. Een persoon gooi nou die vermorsde water in die maatsilinder en meet hoeveel water verlore gegaan het. Herhaal prosedure vir tweede persoon en verkry ’n gemiddeld.

Table 1
Persoon 1   mℓ gemors in 30 sekondes
Persoon 2   mℓ gemors in 30 sekondes
Gemiddeld    

Rapporteer terug aan die klas. Die onderwyser kan die verskillende groepe se gemiddeldes op die bord aanbring.

2.Siektes wat met die gebruik van water in verband gebring kan word

Verdeel die klas in drie groepe.

Elke groep bestudeer onderskeidelik een van die volgende ten opsigte van die drie vernaamste siektes, nl. cholera, bilharzia en diarree:

a) Oorsake van die siekte

b) Simptome

c) Behandeling

d) Voorkoming van verspreiding

  • Voltooi die volgende tabel:
Table 2
ASPEKTE CHOLERA BILHARZIA DIARREE
Oorsake      
Simptome      
Behandeling      
Voorkoming van verspreiding      

Skryf ’n paar sinne ter afsluiting neer om jou eie gevolgtrekking t.o.v. waterverbruik, besparing en bewaring saam te vat.

Assessering van NAVORSINGSPROJEK – WATER-OUDIT

Kon jy die projek BEPLAN en UITVOER? Kan jy waardering uitspreek vir water as kosbare hulpbron?

[LU 1.1; 1.2; 1.3; 3.1; 3.2]

AKTIWITEIT 3:

Om die besoedelingsprobleem te kan bespreek

[LU 2.2; 2.3]

Het jy geweet?

’n Lemoenskil kan tussen 5 tot 8 maande neem om te vergaan.

’n Koeldrankblikkie neem tussen 80 - 100 jaar en ’n plastieksak sal veel langer as jou leeftyd, behoue bly.

Wat is die nuwe regulasies oor plastieksakke? Weet jy ook van die nuwe afbreekbare sakke wat van meel gemaak word of die soort wat met blootstelling aan lig afbreek?

BESOEDELING gebeur op verskeie wyses. Maak ’n lys:

Identifiseer en beskryf die besoedeling wat deur elk van die volgende sketse voorgestel word:

Figure 1
Figure 1 (graphics1.png)
Figure 2
Figure 2 (graphics2.png)

Figure 3
Figure 3 (graphics3.png)

Figure 4
Figure 4 (graphics4.png)
Figure 5
Figure 5 (graphics5.png)
Figure 6
Figure 6 (graphics6.png)

Assessering: BESOEDELINGSVOORBEELDE

Kon jy die besoedelingsvoorbeelde identifiseer en bespreek?

[LU 2.2; 2.3]

AKTIWITEIT 4:

Om hersirkulering as ’n maatreël vir die bekamping van besoedeling te kan bespreek

[LU 3.1; 3.2]

Dink aan soveel moontlik voorbeelde waar materiaal hersirkuleer behoort te kan word. Dra jou idees aan die klas voor. Luister ook na ander idees en skryf dan die vyf wat vir jou die beste is, neer.

My idees:

Die VYF beste idees uit die klasbespreking:

Hoe kan die gemeenskap van die idees bewus gemaak word?

Die mens beskik oor die breinkrag en die tegnologie om die ergste van sy foute onge­daan te maak. Dit gaan egter die gesamentlike poging van almal – ek en jy ook – verg om die oplossings te vind vir al die probleme. Nadat oplossings gevind is, moet die lang­same en moeitevolle roete van volhouding aangedurf word. Dit is almal se plig en ver­ant­woorde­likheid om te sorg dat ’n gesonde planeet vir die nageslag agtergelaat word.

Dink dus tweekeer voordat jy daardie papiertjie by die motorruit uitgooi of weer hardop sug as julle skool ’n herwinningsprogram wil vestig.

Assessering van HERSIRKULERING

Kon jy insien dat die mens moet voorstu met sy pogings om sy hulpbronne te beskerm?

[LU 3.1; 3.2]

Assessering

LU 1

Wetenskaplike Ondersoek

Die leerder is in staat om met selfvertroue op weetgierigheid oor natuurlike verskynsels te reageer, en om binne die konteks van wetenskap, tegnologie en die omgewing verbande te ondersoek en probleme op te los.

Dit is bewys as die leerder:

1.1 ondersoeke kan beplan;

1.2 ondersoeke kan uitvoer en data kan insamel;

1.3 data kan evalueer en bevindinge kan kommunikeer.

LU 2

Wetenskaplike Kennis

Die leerder ken, interpreteer en pas wetenskaplike, tegnologiese en omgewingskennis toe.

Dit is bewys as die leerder:

2.1 sinvolle inligting kan onthou;

2.2 inligting in kategorieë kan plaas;

2.3 inligting kan interpreteer;

2.4 kennis kan toepas.

LU 3

Wetenskap, die Gemeenskap en die Omgewing

Die leerder is in staat om begrip van die onderlinge verband tussen wetenskap en tegnologie, die samelewing en die omgewing te toon.

Dit is bewys as die leerder:

3.1 wetenskap as ‘n menslike aktiwiteit kan verstaan;

3.2 volhoubare gebruik van die aarde se hulpbronne verstaan.

Memorandum

Aktiwiteit 1: Ekologiese probleme en oplossings

PROJEK: WATER-OUDIT by DIE SKOOL

  • Verdeel in groepe van 4. Beplan die volgende:

1. Hoe julle die watergebruik in julle skool gaan bepaal.

2. Bepaal hoe julle die bevindinge gaan voorstel in ’n verslag.

3. Watter aanbevelings gaan julle maak.

Handig in by die onderwyser op ’n datum soos bepaal.

Groepe rapporteer terug. Finale bevindinge kan na die bestuur van die skool deurgegee word.

Eie memo

Opdrag 1: WATERVERMORSING BY KRANE

  • Eie memo

Opdrag 2:KLASBESPREKING OOR AANBEVELINGS

  • Watter aanbevelings sal julle tesame met die water-oudit indien by die skool se beheerliggaam ten opsigte van watervermorsing by krane.
  • Lys aanbevelings:
  • Eie memo

Opdrag 3: SIEKTES GEKOPPEL AAN WATER

Table 3
ASPEKTE CHOLERA BILHARZIA DIARREE
Oorsake
  • Aansteeklike dunderminfeksie agv bacterium Vibrio cholarae agv besoedelde water
  • Schistosoma platwurm
  • In besmette water – dring vel in by seertjies
  • Salmonella virus groep of botulisme(voedselvergiftiging) of ander soos cholera, spastiese kolon ens.
Simptome
  • Akute diarree, hoofpyn, koors, braking, dehidrasie
  • Jeukerige vel, koorsigheid, bloed in urine
  • Herhaalde en vloeibare ontlasting
Behandeling
  • Tetrasiklien en ander antibiotika
  • Rehidrasie
  • Medikasie
  • Afhangend van oorsaak
  • Staak melkprodukte inname
  • Rehidrasie
Voorkoming van verspreiding
  • Vermy areas, kook water
  • inspuiting
  • Behandel water­bronne, bestry varswaterslakke wat tussengasheer is
  • Vermy “af” kos, vermy besmette plekke
  • Afhangend van oorsaak

BESOEDELING kom in verskeie vorme. Maak ’n lys:

Olie, chemikalieë wat deur nywerhede gestort word, plastiek, motorbande, papier en rommelstrooiery, water en gifstowwe, sproei van plaagdoders.

Opdrag 4: IDENTIFISEER die BESOEDELING op die volgende skets:

  • Sketsblad memo

Opdrag 5: BESOEDELING-PLAKKATE

  • Eie memo

Opdrag 6: VOORSTELLE HERSIRKULERING

  • Eie memo

Content actions

Download module as:

Add module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks