Skip to content Skip to navigation Skip to collection information

OpenStax_CNX

You are here: Home » Content » Afrikaans Huistaal Graad 6 » Om afleidings uit 'n tekes te maak

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETIntPhaseLang display tagshide tags

    This module and collection are included inLens: Siyavula: Languages (Gr. 4-6)
    By: Siyavula

    Module Review Status: In Review
    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETIntPhaseLang" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Om afleidings uit 'n tekes te maak

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

AFRIKAANS HUISTAAL

Graad 6

Module 5

OM AFLEIDINGS UIT ‘N TEKS TE MAAK

Aktiwiteit 1:

Om uit gelese teks afleidings te maak

[LU 3.1.2]

Lees die onderstaande deur en bewoord die vrae:

KOOP JY DIE NAAM?

Dit maak nie regtig saak hoe duur die bande van 'n motor is, of dat 'n eksotiese parfuum se bottels in Venesië geblaas is, of dat 'n beroemde vulpen vervaardig word van die hitteskild wat vir die ruimte-pendeltuig, Columbia, gebruik is nie.

Wat saak maak, sê die mense wat probeer peil hoe verbruikers se grille werk, is die naam. Hoe die produk lyk of wat dit is, is skynbaar van minder belang as die naam of die kenteken wat baie duidelik aangebring moet word.

Dink maar aan die volgende name en probeer produkte daar byvoeg: Cartier, Pierre Cardin, Christiaan Dior of Poco Rabanne.

Nie die geur, glans, waarborg of mode is so deurslaggewend nie. Dit geld vir enigiets en alles, van die groot handgemaakte motor met die RR op sy snoet tot polshorlosies en roomys.

Die gewildheid van 'n naam wissel soms van gemeenskap tot gemeenskap en saam met die vlak van ingeligtheid van sekere groepe. As dit bloot gaan om die bekendheid van 'n handelsnaam wat mense maklik onthou, is Coca-Cola los voor op die jongste wêreldranglys, die Europese ranglys - en by gekleurde Suid-Afrikaners.

By blankes word die bekende koeldrank geklop deur Pick 'n Pay en Checkers, sê mej. Sue Grant van die marknavorsers Markinor, na aanleiding van 'n opname wat hulle 'n paar maande gelede gemaak het.

Blanke Suid-Afrikaners onthou die handelsnaam Pick 'n Pay die beste en plaas dit ook bo-aan die lys van maatskappye wat hulle die meeste bewonder.

Gekleurde Suid-Afrikaners se rangorde vir maatskappye wat hulle bewonder, stem baie meer ooreen met handelsname wat hulle spontaan onthou. Daar is uitsonderings soos Toyota wat hoog opgegee word onder die maatskappye wat hulle bewonder, maar nie hoog op die lys is van handelsname wat hulle spontaan onthou het nie.

Hoe dit ook al sy, die Suid-Afrikaanse rangorde se klem val hoofsaaklik op kos en verskil baie van dié in Europa en die wêreld, waar voedsel, benewens koeldrank, beperk is tot McDonalds se hamburgers.

Table 1
SUID-AFRIKA SE TOP TIEN
Blankes Ander Groepe
Pick 'n Pay Coca-Cola
Checkers SAB
Coca-Cola OK Bazaars
OK Bazaars Pick 'n Pay
Woolworths Lever Bros
Koo Checkers
Edgars Eskom
Toyota Shell
Volkswagen Clover
Philips Toyota
  1. (a) Bespreek gou die volgende vrae in groepe:
  2. (b) Waaraan koppel julle die volgende name: Pierre Cardin, Christiaan Dior, Cartier?
  3. (c) Op watter handgemaakte motor sal jy die kenteken RR aantref?
  4. (d) In watter land word die motor gemaak?
  5. (e) Beantwoord nou die volgende vrae individueel:
  6. (f) Watter handelsnaam word wêreldwyd die maklikste onthou?
  7. (g) Watter twee handelsname klop bostaande handelsnaam onder blanke Suid-Afrikaners?
  8. (h) Wat is, volgens die artikel, die belangrikste aspek wat ‘n produk verkoop?
  9. (i) Verskaf een woord uit die leesstuk vir die volgende:
  • omhulsel wat teen hitte beskerm
  • dit gee die deurslag
  • iets in ‘n spesifieke orde plaas
  • Hoe verskil die Suid-Afrikaanse rangorde (alle bevolkingsgroepe) van die wêreldrangorde?
  • Hoekom leef die naam Bugatti vandag nog voort?

Aktiwiteit 2:

Om na ‘n voorlesing te luister en die hoofgedagtes op te som

[LU 1.5]

‘n Artikel gaan voorgelees word. Eers word die artikel in sy geheel voorgelees sodat jy dit kan geniet en inligting bekom. Daarna gaan paragraaf vir paragraaf voorgelees word en jy moet dan die hoofgedagte in elke paragraaf bepaal en neerskryf.

Skryf ‘n artikel oor Venesië, verslind jy die stad (dalk by herhaling) met smaak. Dit is immers Venesië. Jy kry nooit genoeg van die stad nie! Venesië se andersheid gryp die verbeelding aan van omtrent die ganse mensdom wat al bevoorreg was om dié romantiese stad te beleef. Kyk maar na vele skrywers, digters, draaiboekskrywers, silwerdoeksterre, koninklikes, politici en gewone toeriste wat hier inspirasie gevind het.

Ja, dit is vuil en verwaarloos en bouvallig en beknop, rommel dryf op die kanale en opdrifsels woel rusteloos op die trappe en onwelriekende reuke bekruip jou dikwels onverwags in ‘n stegie, maar dit word deur die res van Venesië verswelg.

Dis ‘n stad van teenstellings en dalk is dit juis dít wat altyd iets nuuts en bekoorliks oplewer, selfs al besoek ‘n mens die stad keer op keer. Dis kil in sy verlatenheid (veral saans) en knus in sy oorvol geroesemoes van besoekers (veral bedags). Daar is straatsmouse en ontwerperswinkels, glaskrale, rustige gondels en ongeduldige watertaxi’s. Daar is McDonald’s-eetplekke en pizza-toonbankies teenoor strikdaskelners met cordon bleu-spyskaarte. Jy hoor vals trekklavierdeuntjies teenoor klassieke vioolwerke.

Venesië het eksotiese Murano-glasontwerpe teenoor kitsch sypaadjie-aandenkings van plastiek. Luidrugtige massas op St. Markus-plein en Rialto-brug teenoor godverlate stegies en pleintjies; wellustige manne, bejaardes, joviale gondeliers en fris vrugteverkopers. Dis polsend, sterwend, opwindend, hartseer, vreedsaam, onheilspellend. Dis Venesië.

Die St. Markus-plein is jou baken met sy omsoomde kante van eksotiese boetieks en restaurants waar ‘n koppie cappuccino soveel soos ‘n ete kos, maar met soveel finesse aangebied word deur ‘n strikdaskelner en met vioolmusiek in die voorgrond.

Die duiwe in hulle honderde is al deel van elke St. Markus-plein foto; hulle pik aan jou roomys en sit net waar jy wil hê hulle moet sit. Van vroegdag af sit-lê moeë toeriste aan die voet van die bekende kloktoring om energie op te bou vir die terugstap na waar hulle vandaan kom, want in Venesië word baie gestap.

Die kronkelende doolhof van St. Markus-plein na die Rialto-brug op die “Grand Canale”, is ‘n belewenis, ‘n slakkegang tussen die winkels en stalletjies en die soekende toeriste na ‘n toilet (waaraan daar ‘n groot skaarste is). Vir die koopverslaafdes is die Rialto-brug ‘n moet. Daar is leerartikels, kamee-juwele, porseleinmaskers en –poppe, syserpe, Murano-glasjuwele, aandenkings en dan die vars somervrugtemark.

Nou vir jou ontdekkingstog. Kies enige. Nou gaan ek en u begin stap (verkieslik vroeg sodat jy tyd kan inruim om te verdwaal). Êrens beland ‘n mens in die pleintjies (piazzas) waar ou Italiaanse vroue kuier en die manne ‘n bier sit en drink en hier en daar ‘n loslyf tiener verby giggel met ‘n vriend.

Kruis die kanale met gewone gondels. Neem ‘n rit per watertaxi op die “Grand Canale” en kyk op na die verskillende boustyle van eertydse adel se woonplekke met stylvolle kandelare. Ry af tot by die waterkant en haal vroegoggend ‘n boot na Burano, ‘n eiland bekend vir sy kantbedryf. Kleurryke visserhuise, karaktervolle seekosrestaurante, ‘n skewe kloktoring (soos Pisa), maak die vervalle eiland ‘n heerlike besoekpunt. Met sy vuil kanale, grootoog-katte, singende gondeliers, afgeskilferde, skewe geboue, kleurryke stalletjies, geurige pizzas en ryk cappuccino-geure, bly hierdie een van die mees fassinerende stede ter wêreld.

Maretha van der Merwe (Die Burger, 30 Oktober 2001)

  1. (a) Noudat jy na die artikel oor Venesië geluister het, merk met ‘n  by die onderstaande wat jy beskou as die hoofgedagte van die artikel.
Table 2
Venesië – die vervelige stad    
     
Venesië – ‘n stad van kontras    
     
Venesië – die vuil stad    
  1. (a) Paragraaf vir paragraaf gaan nou aan jou voorgelees word, en daarna twee of drie hoofgedagtes wat in daardie paragraaf voorkom waaruit jy moet kies. Jy moet weer eens ‘n regmerkie maak by die gedagte wat jy verkies.

Paragraaf 1

Table 3
 
 
Venesië is ‘n stad met baie draaiboekskrywers, silwerdoeksterre en koninklikes.
 
 
     
  Venesië se andersheid gryp die verbeelding aan.  

Paragraaf 2

  1. (i) Skryf die hoofgedagte in jou eie woorde neer.

Paragraaf 3

Table 4
 
 
Daar is baie McDonald’s-eetplekke en pizza-toonbankies in die stad.
 
 
     
  Dis ‘n stad van teenstellings.  
     
     
  Daar is baie fris vrugteverkopers in Venesië.  

Paragraaf 4

Table 5
 
 
Cappuccino word deur strikdaskelners en met vioolmusiek aangebied.
 
 
     
  Die St. Markus-plein is jou baken.  

Paragraaf 5

Table 6
  Daar is ‘n groot skaarste aan toilette in Venesië.  
     
 
 
Die duiwe in hulle honderde is deel van die St. Markus-plein.
 
 

Paragraaf 6

Table 7
  In Venesië beland ‘n mens orals in klein pleintjies.  
     
  Vir koopverslaafdes is die Rialto-brug ‘n moet.  

Paragraaf 7

Table 8
 
 
In Venesië moet ‘n mens vroegoggend ‘n boot na Burano haal.
 
 
 
 
Venesië bly een van die mees fassinerende stede ter wêreld.
 
 
  In Venesië is daar baie grootoog-katte.  

Assessering

Table 9
Leeruitkomstes(LUs)
 
LU 1
LUISTERDie leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities binne ‘n wye verskeidenheid situasies te reageer.
Assesseringstandaarde(ASe)
 
Dit is duidelik wanneer die leerder die volgende doen:
1.5 luister vir inligting in ‘n verskeidenheid mondelinge tekste (debatte, verduidelikings, verslae, televisiedokumentêre), som hoofgedagtes op en neem kennis van spesifieke besonderhede.
LU 3
LEES EN KYKDie leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer.
Dit is duidelik wanneer die leerder die volgende doen:
3.1 lees ‘n verskeidenheid fiksie- en nie-fiksie-tekste vir verskillende doeleindes (soos tydskrifte, gedigte, romans, kort toneelstukke, koerante, handboeke):
3.1.2 gebruik gepaste lees- en begripstrategieë (vluglees en soeklees, voorspellings, kontekstuele leidrade, afleidings, die nagaan van begrip, ens.)
Dit is duidelik wanneer die leerder die volgende doen:
3.1 lees ‘n verskeidenheid fiksie- en nie-fiksie-tekste vir verskillende doeleindes (soos tydskrifte, gedigte, romans, kort toneelstukke, koerante, handboeke):
3.1.2 gebruik gepaste lees- en begripstrategieë (vluglees en soeklees, voorspellings, kontekstuele leidrade, afleidings, die nagaan van begrip, ens.)

Memorandum

Aktiwiteit 1 (a)

(i) Bekende ontwerpers

(ii) Rolls Royce

  1. (i) Brittanje

(b)

(i) Coca-Cola

  • Pick ‘n Pay en Checkers
  • Die kenteken (die naam)
  • Hitteskild, deurslaggewend, rangorde
  • Ons rangorde fokus hoofsaaklik op kos.
  • Die naam leef in mense se koppe voort, want ‘n Bugatti was ‘n beroemde sportmotor.
  • Marknavorsers

Aktiwiteit 2

(a) Venesië – ‘n Stad van kontras

(b)

Paragraaf 1 – Venesië se andersheid gryp die verbeelding aan.

Paragraaf 2 – Die stad is vuil, maar dit word deur die res van die stad verswelg.

Paragraaf 3 – Dis ‘n stad van teenstellings

Paragraaf 4 – Die St. Markus-plein is jou baken

Paragraaf 5 – Die duiwe in hulle honderde is deel van die St. Markus-plein.

Paragraaf 6 – Vir koopverslaafdes is die Rialto-brug ‘n moet.

Paragraaf 7 – Venesië bly een van die mees fassinerende stede ter wêreld.

Collection Navigation

Content actions

Download:

Collection as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Module as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Add:

Collection to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks

Module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks