Skip to content Skip to navigation Skip to collection information

OpenStax-CNX

You are here: Home » Content » Afrikaans Huistaal Graad 6 » Leesaktiwiteite

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETIntPhaseLang display tagshide tags

    This module and collection are included inLens: Siyavula: Languages (Gr. 4-6)
    By: Siyavula

    Module Review Status: In Review
    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETIntPhaseLang" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Leesaktiwiteite

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

AFRIKAANS HUISTAAL

Graad 6

Module 8

LEESAKTIWITEITE

  1. DIE VERMISTE JUWELEKISSIE

Mev. Natalie Haussman is ‘n stralerjakker. Sy was al drie keer getroud. Haar vorige man, mnr. Dieter Haussman, die skatryk nyweraar, het sy verlaat en vir ‘n jaar lank oorsee gaan rondrits. Sy het duur smaak, volg Paryse modes slaafs na en is versot op skuimbaddens, sjampanje en kaviaar. Haar spandabelrigheid het haar egter begin inhaal en deesdae word sy gereeld in die vermeende dwelmhandelaar, Claus von Bodenstein, se geselskap gesien. Sy huur tans die Koninginsuite in die bekende vyfster Maynardville Hotel in Kaapstad. Sy bring ook baie tyd op haar jag, Die Victoria, wat in die Kaapse seiljaghawe voor anker lê, deur. Hier onthaal sy en Claus von Bodenstein van sy berugte vriende. In die Kaapse gesiene kringe word gefluister dat sy ‘n koerier vir kokaïene is.

  1. Ek is seker nadat jy bostaande gedeelte gelees het, jy verskeie “beelde” in jou geestesoog (verbeelding) gevorm het. Gebruik nou taal skeppend en beskryf vir ons (mondelings) wat jy visualiseer.
  2. Visualiseer en beskryf die Koninginsuite
  3. Visualiseer die seiljag Victoria
  4. Visualiseer en beskryf Claus von Bodenstein
Table 1
LU/AS 5.4.1  
  • Die aand van 25 Mei 2002 was daar, volgens mev. Haussman, ‘n inbraak in haar suite en is haar juwelekissie gesteel. Sy is, volgens haar, in haar aantrekkamer oorval en van agter met ‘n marmerbeeldjie oor die kop geslaan. Sy het nie die aanvaller gesien nie. Sy het later haar bewussyn herwin en ontvangs geskakel wat die polisie ontbied het. In haar kamer op ‘n Koning Lodewyk XIV-tafeltjie is twee glase drank gevind, asook ‘n bottel whisky. Daar is ook 500 g kokaïen in ‘n kaslaai gevind. ‘n Swart klapmus, wat mev. Haussman ontken hare is, is op die vloer aangetref.
  • Wat het gebeur? Jy is die speurder. Los die diefstal op. Bestudeer die illustrasie deeglik en stel ‘n polisieverslag saam. Jou verslag sal die volgende opskrifte hê: Saaknommer; Datum van misdaad; Ondersoekbeampte; Lêernommer.
Figure 1
Figure 1 (Picture 1.png)
Table 2
LU/AS 4.1.2  

1.2 Die deurwag, mnr. Johan Schwartz, het die dag van die diefstal ‘n verdagte karakter die hotel sien binnegaan, min of meer die tyd toe die diefstal volgens mev. Haussman plaasgevind het. Kom ons veronderstel jy was die deurwag. Kies een van die skurke, knip dit uit en plak ditop ‘n vel papier. Beskryf die karakter so volledig moontlik. Gee aandag aan fynere besonderhede. Bou só ‘n identikit van die krimineel op.

Figure 2
Figure 2 (Picture 3.png)
Figure 3
Figure 3 (Picture 7.png)
Figure 4
Figure 4 (Picture 5.png)
Figure 5
Figure 5 (Picture 9.png)

Table 3
LU/AS 4.1.1  
  1. Sersant Jordaan het ook die saak ondersoek en die volgende vrae aan mev. Haussman gestel. Beantwoord die vrae in die direkte woorde soos jy dink mev. Haussman dit beantwoord het. Beantwoord asseblief in volsinne.
  1. (a) “Hoe laat is u in u hotelkamer oorval?”
  2. (b) “Waarmee is u aangeval?”
  3. (c) “Hoe dink u het die aanvaller toegang tot u suite verkry?”
  4. (d) “Saam met wie het u ‘n drankie geniet voordat u aangeval is?”
  5. (e) “Hoekom het u ontvangs geskakel en nie die polisie nie?”
  6. (f) “Aan wie behoort die klapmus wat op die kamervloer lê?”
  7. (g) “Wat word alles saam met u juwelekissie vermis?”
  8. (h) “Is u juwele verseker en vir watter bedrag?”
  9. (i) “Wanneer het u laas met mnr. Claus von Bodenstein kontak gemaak?”
  10. (j) “Ek en my ondersoekspan het kokaïen in u suite gevind. U sal ons na die polisiekantoor moet vergesel. Wil u u regsverteenwoordiger skakel?”
  11. (k) Die antwoorde wat jy neergeskryf het, is die direkte woorde soos mev. Haussman geantwoord het. Mnr. Jordaan se vrae is ook in die direkte rede. Wanneer ons die direkte rede gebruik, is die direkte woorde wat die persoon gesê het, altyd tussen aanhalingstekens. Mev. Haussman het sersant Jordaan geantwoord: “Ek het saam met ‘n vriendin, Mieke Laubser, ‘n drankie geniet.” Die woorde tussen aanhalingstekens is dus mev. Haussman se direkte woorde. As jy bv. ook deel van die ondersoekspan was en later die inligting aan ‘n kollega moet deurgee, sal jy dalk soos volg rapporteer: Mev. Haussman het gesê dat sy saam met haar vriendin, Mieke Laubser, ‘n drankie geniet het. Hier word dus van die indirekte rede gebruik gemaak. Die aanhalingstekens word nou weggelaat.
  12. (l) Skryf nou al die antwoorde (direkte rede) van (a) tot (j) in die indirekte rede oor. Jy was deel van die ondersoekspan en vertel nou aan iemand anders wat mev. Haussman geantwoord het.
  13. (m) Daar is dus twee maniere om te skryf wat iemand anders gesê het. Kyk na die volgende voorbeelde:
  • Mev. Haussman : “Ek het mnr. Von Bodenstein gister laas gesien.”
  • Mev. Haussman dat sy mnr. Von Bodenstein gister laas gesien het.
  • Wanneer ‘n insident egter in die verlede gebeur het, is daar ‘n paar aspekte waarop ons moet let. Kom ons veronderstel mev. Haussman is verlede week aangeval. Nou sal bogenoemde sinne so daar uitsien:
  • Mev. Haussman het gesê: “Ek het mnr. Von Bodenstein gister laas gesien.”
  • Mev. Haussman het gesê dat sy mnr. Von Bodenstein die vorige dag laas gesien het.
  • Wanneer iets dus in die verlede gebeur het en dit word oorvertel, moet daar op die volgende gelet word:

gister verander na die vorige dag

môre verander na die volgende dag

hierdie verander na daardie

  1. (a) Skryf die volgende sinne in die indirekte rede oor:
  1. (i) Sersant Jordaan het gevra: “Waar was u gister, mev. Haussman?”
  2. (ii) Sersant Jordaan het gesê: “U sal môre in die hof moet verskyn, mev. Haussman.”
  3. (iii) Mev. Haussman het gevra: “Hoekom moet ek hierdie skande verduur?”
  1. (a) Skryf die volgende sinne in die direkte rede oor:
  2. (b) Mev. Haussman sê dat sy aan ‘n stralerjakkerlewe gewoond is.
  3. (c) Mnr. John Schwartz het gesê dat hy die vorige dag ‘n verdagte persoon opgemerk het.
  4. (d) Sersant Jordaan het aan mev. Haussman gevra of sy beoog het om die volgende dag na Switserland te vertrek.
  5. (e) Mev. Haussman het gesê dat hulle hulle nie aan skinderstories steur nie.
Table 4
LU/AS 6.2.8  
  1. In ‘n veeltalige land moet ons inligting van een taal na ‘n ander kan omskakel. Vertaal die volgende gedeelte oor dwelmondersoeke by skole in keurige Afrikaans. Gebruik ‘n goeie woordeboek. Moenie in die slagyster trap en woord vir woord vertaal nie. Laat jou onderwyser/es jou met ‘n paragraaf of twee help. Julle kan ook ‘n paragraaf of twee in groepe aanpak.

DRUG TESTING AT SCHOOLS WELCOMED

Cathy Retief-Nel

The new national drug testing policy, currently in the pipeline, has been welcomed by schools and parents in the Helderberg.

The National Department of Education’s Education 2000 Plus report showed that drugs, especially dagga and Mandrax and to a lesser extent cocaine, were easily accessible to learners.

The report showed that 55 percent of learners knew someone who was using dagga or drug substitutes such as glue.

Learners said drugs were available to them in their own homes, or alternatively, there was always somewhere nearby where you could buy drugs. Hawkers selling food at the gates to schools also sold drugs.

In the Western Cape, the problem that can be described as a crisis, has prompted principals of many schools, among them the most prestigious private schools, to conduct random drug-screening.

Education Minister Kader Asmal placed a moratorium on drug testing at schools, saying, “…the process constitutes a violation of children’s rights”.

Sarah Fisher, head of the Cape Town drug and alcohol education programme (Bridges, based in Somerset West) said studies showed primary learners were drinking heavily and experimenting with dagga, slimming pills and, in some instances, cocaine.

The WCED has developed an education model for dealing with learners at risk. John Smith, headmaster of Princetown High said: “Should a learner’s behaviour, appearance, schoolwork or general attitude change notably, teachers will write their comments in a book and when we feel there is cause for concern, we will act.”

The learner is called in, his parents are involved and permission to do a drug test is requested. Once this is received and the result is positive, everything is done to help the learner. “There seems to be one common denominator and that is the lack of a family support system,” said Mr Smith. Alcohol is an even bigger problem than drugs at many schools.

“I do not see drug testing as a violation of human rights, in that we are responsible for the well-being and the future of our young people and need to take drastic measures to ensure this,” said Mr Smith.

A social worker, Mrs Coomans, had the following to say: “I realise one cannot place the blame squarely on the shoulders of parents, but some are inclined to give their children too little attention and too much money to keep them entertained while they are at work, out and about, or enjoying a weekend away.” This was an opinion shared by other concerned parents.

Some learners expressed their opinion, but did not want to be named, or quoted individually, for fear of being accused of “betraying” their friends and their schools, but did admit that drug and alcohol abuse was rife among 12-18-year-olds.

Helderberg Sun, 29 November 2001

Table 5
LU/AS 5.3.5  

Beredeneer die volgende stelling uit kontrasterende (teenoorgestelde) oogpunte: Navorsing oor dwelmmiddels wakker nuuskierigheid oor dwelmisbruik aan en lei tot dwelmmisbruik. Eers word uit die oogpunt beredeneer dat dit wel so is en dan uit die oogpunt dat dit nie so is nie.

Bogenoemde word as groepwerk afgehandel. Julle kan julle kerngedagtes wat beide sienswyses toelig, op blaaibordvelle of ongedrukte koerantpapier aanbring.

Table 6
LU/AS 5.1.4  
  1. BB-HUISMAATS SE ROKERY OOK POSITIEF, Sê RAAD

Adele Stiehler

JOHANNESBURG. – Die rokery in die Big Brother-huis stuur eintlik ‘n baie positiewe boodskap uit.

Só het mnr. Peter Ucko, oud-direkteur van die Nasionale Raad teen Rook, gister op die tweejaarlikse vergadering van die Gautengse Middelafhanklikheidsforum gesê.

Volgens hom het die raad klagtes van die publiek ontvang oor die huismaats se rokery en besluit om die huismaats se rokery te monitor.

Hoewel Ucko meen die huismaats rook onwettig in die huis omdat dit eintlik ‘n werkplek en openbare gebou is, het hy gesê die positiewe sy van die situasie moet nie geïgnoreer word nie.

“Dit is ‘n werklikheidsprogram. Die werklikheid is dat mense rook. Wat wel goed is, is dat die koste van sigarette gereeld ter sprake kom wanneer die huismaats hul begroting beplan. Dit wys dat sigarette duur is en dat dit ‘n uitwerking op gesinne se begroting het.

“Die feit dat Ferdi binne twee weke opgehou rook het, wys dit kan gedoen word. Leigh het ook met die hulp van ‘n sproei opgehou rook.”

Hy meen een van die positiefste punte is dat al die rokers reeds uitgestem is. “Al die potensiële wenners is nie-rokers.”

Ucko het gesê die raad het ‘n brief van “Karen van Somerset-Wes” ontvang waarin sy sê sy is uiters dankbaar vir Big Brother, omdat sy op dié program die eerste keer die sproei gesien het waarmee Leigh opgehou rook het.

Karen, wie se tone glo weens rookverwante probleme geamputeer is, het nou ook met die sproei opgehou rook.

‘n Debat tussen Riaad en Margaret oor tabakborge vir sport en musiekkonserte was ook ‘n plus-punt vir nie-rokers, het Ucko gesê. Riaad het verduidelik dat die branderrykampioenskappe en musiekkonserte steeds plaasvind, hoewel tabakreuse nie meer die borge is nie.

Die Burger

  1. (a) Skryf uit die berig die vetgedrukte woorde, wat met ‘n koppelteken geskryf is, hieronder neer. Skryf dan daarnaas, na aanleiding van die verduideliking in (i) op p. 30, tot watter groep jy dink die woorde behoort.
Table 7
WOORD GROEP
   
   
   
   

Het jy vier opgespoor?

  1. (i) Wanneer word ‘n koppelteken gebruik?
  • As ons aardrykskundige name en afleidings daarvan skryf, bv. Wes-Kaapland. Die berugte dwelmsmokkelaar woon in Bellville-Oos in Suid-Afrika.
  • Woorde saamgestel met oud en nie. ‘n Oud-leerling van ons skool is in ‘n rehabilitasiesentrum opgeneem. Al die nie-rokers het beswaar aangeteken teen die rokery in die restaurant.
  • ‘n Woord wat ‘n samestelling met letters en syfers is. Die graad 7-klas het ‘n plakkaat gemaak om ons teen die gevare van rook te waarsku. Die miljoenêr het sy geld in die e-handel gemaak. Hulle kan met x-strale vasstel dat die rower die gebuite diamante ingesluk het.
  • As ons woorde herhaal. Ons het staan-staan beweeg omdat alle motors vir dwelmmiddels deursoek is.

Hoekom dink jy skryf ons die volgende woorde met ‘n koppelteken?

na-aap, see-eend, ru-olie en uie-oes.

Ander gevalle. Die koppelteken word ook in die volgende gevalle gebruik: bek-af, Tygerberg-hospitaal en kokaïen-arrestasie.

  1. (a) Skryf nou al die ander vetgedrukte woorde uit die leesstuk (nr. 9) neer. Skryf die woord links en die betekenisdraende dele regs.
Table 8
WOORD BETEKENISDRAENDE DELE
   
   
   
   
   
   
   
   
   
   
  1. (i) Skryf die twee woorde neer waar die betekenisdraende dele met ‘n s gekoppel is.

Onderstreep die s in rooi. Die s is dus die verbindingsklank.

  1. (i) Verskaf die korrekte verbindingsklank en skryf die volgende woorde korrek oor: (Skryf dus die korrekte samestelling neer.)
  • Dit kos (man/moed) om so ‘n gevaarlike smokkelaar aan te keer.
  • Die (gelaat/kleur) van die verdagte is baie lig.
  • In sy (sterf/uur) het die berugte smokkelaar erken dat hy ‘n koerier vir kokaïen was.

Wat is ‘n koerier?

Wat is die teenoorgestelde van berug?

  • Twee paar (dame/skoene) is op die rooftoneel aangetref.
  • Die bendeleier het aan ‘n (mes/steek) beswyk.
Table 9
LU/AS 6.1.9  

Hoekom het die woord (die eerste woord in paragraaf 2) ‘n aksentteken?

Die aksentteken word dus gebruik as jy aksent (klem) op ‘n spesifieke woord wil plaas.

“Toe, jy kán ophou rook as jy wil.”

“Jy sê hy was kwaad. Hy was bóós!

Hulle móés die dief voor drie-uur aankeer.

Table 10
LU/AS 6.1.4  
  1. Kies een van die volgende onderwerpe en bespreek dit in groepe. Gee daarna terugvoering aan die klas. Julle kan ook ‘n klasdebat hou. Een groep verdedig die stelling en ‘n ander groep die teenstelling.
  1. (a) Dit is verkeerd om by feesvieringe (partytjies en sosiale byeenkomste) alkoholiese drank voor te sit.
  2. (b) Alle tabakadvertensies moet verbied word, want sigaretrook lei net tot ellende.
  3. (c) Kinders moet geleer word hoe om alkohol te gebruik en nie te misbruik nie.
  4. (d) Die verbod op rook in alle openbare plekke is net ‘n lomp wet wat onnodige uitgawes teweegbring en boonop kan die wet nie deeglik toegepas word nie.
  5. (e) ‘n Mens behoort nie grappies te maak oor drankmisbruik nie, want alkohol is ook ‘n dwelm.
Table 11
LU/AS 2.1.6  

Assessering

Table 12
LU 4
SKRYFDie leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste vir ‘n wye verskeidenheid doeleindes te skryf.
Dit is duidelik wanneer die leerder die volgende doen:
4.1 skryf verskeie soorte tekste vir verskillende doeleindes en teikengroepe:
4.1.1 skryf vir persoonlike, ondersoekende, speelse, verbeeldings- en skeppende doeleindes, bv. limerieke);
4.1.2 skryf informatiewe tekste waarin idees duidelik en logies vir verskillende teikengroepe uitgedruk word (soos kennisgewings, verslae);
4.1.3 skryf en ontwerp visuele tekste vir verskillende teikengroepe deur taal, byklanke, grafika en ontwerp duidelik en skeppend te gebruik (soos CD- en boekomslae, TV- en radioadvertensies, nuusbriewe met foto’s);
4.4 pas kennis van taal op verskeie vlakke toe:
4.4.3 paragraafvlak:
  • skryf ‘n kernsin en sluit relevante inligting in om ‘n samehangende paragraaf te ontwikkel.
LU 5
DINK EN REDENEERDie leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik.
Dit is duidelik wanneer die leerder die volgende doen:
5.1 gebruik taal om te dink en te redeneer;
5.1.3 ontwikkel ‘n gebalanseerde argument oor ‘n relevante en uitdagende vraagstuk;
5.1.4 kontraseer teenstellende perspektiewe en gee redes;
5.3 verwerk inligting;
5.3.5 verander inligting van een taal na ‘n ander;
5.4 gebruik taal om skeppend te dink;
5.4.1 beskryf wat sy/hy visualiseer nadat ‘n teks gelees of gehoor is.
Table 13
LU 6
TAALSTRUKTUUR EN –GEBRUIKDie leerder ken en is in staat om die klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer.
Dit is duidelik wanneer die leerder die volgende doen:
6.1 werk met woorde:
6.1.4 gebruik skryftekens(kappie, deelteken, koppelteken, afkappingsteken, aksentteken) doeltreffend in alledaagse woorde;
6.1.6 gaan spelling en betekenis in ‘n woordeboek of tesourus na,
6.1.9 besef dat talle woorde uit verskillende komponente bestaan;
6.1.11 verstaan en gebruik gepaste sinonieme, antonieme, homonieme en homofone;
6.2 werk met sinne:
6.2.8 verander sinne doeltreffend van die direkte na die indirekte rede, en andersom, met die korrekte gebruik van punktuasie, bywoorde en voornaamwoorde;
6.2.12 verstaan die funksie en gebruik van adjektiewe: verbuiging.

Memorandum

Aktiwiteit 2

(a) “Kort nadat my vriend weg is, is ek aangeval.”

(b) “Ek is met ‘n marmerbeeldjie oor die kop geslaan.”

(c) “Ek dink hy het by die brandtrap opgeklim en deur die venster geklim.”

(d) “Ek het ‘n drankie saam met my vriend wat by my gekuier het, geniet.”

(e) “Ek het onvangs geskakel omdat ek nie die polisie se telefoonnommer ken nie.”

(f) “Ek het nie die vaagste idee aan wie die klapmus behoort nie.”

(g) “Sover ek kan agterkom, is dit net my juwelekissie wat weg is.”

(h) “Ja, die juwele is verseker vir een miljoen rand.”

(i) “Hy het vroeër in die aand by my gekuier.”

(j) “Ja, ek wil onmiddellik my regsverteenwoordiger skakel.”

  1. (a) Voorbeelde:
  2. (b) Mev. Haussman het gesê dat sy kort nadat haar vriend weg is, aangeval is.
  3. (c) Mev. Haussman het gesê dat sy met ‘n marmerbeeldjie aangeval is.
  4. (d) Mev. Haussman het gesê sy dink dat hy by die brandtrap opgeklim (het) en deur die venster geklim het.
  5. (e) Mev. Haussman het gesê dat sy ‘n drankie saam met haar vriend wat by haar gekuier het, gedrink het.
  6. (f) Mev. Haussman het gesê dat sy ontvangs geskakel het omdat sy nie die polisie se nommer ken (OF: geken het) nie.
  7. (g) Mev. Haussman het gesê dat sy nie die vaagste idee het aan wie die klapmus behoort nie.
  8. (h) Mev. Haussman het gesê dat, sover sy kon agterkom, dit net haar juwelekissie was wat weg was.
  9. (i) Mev. Haussman het bevestigend geantwoord dat die juwele vir een miljoen rand verseker is (OF was).
  10. (j) Mev. Haussman het gesê dat hy vroeër in die aand by haar was.
  11. (k) Mev. Haussman het gesê dat sy haar regsverteenwoordiger onmiddellik wou skakel.

(o) (i) Sersant Jordaan het mev. Haussman gevra waar sy die

vorige dag was.

(ii) Sersant Jordaan het gesê dat mev. Haussman die volgende dag in die hof moes verskyn.

(iii) Mev. Haussman het gevra hoekom sy daardie skade moes verduur.

(p) (i) Mev. Haussman het gesê: “Ek is aan ‘n stralerjakkerlewe

gewoond.”

(ii) Mnr. John Schwartz het gesê: “Ek het gister ‘n verdagte persoon opgemerk.”

(iii) Sersant Jordaan het gevra: “Mev. Haussman, beoog u om môre na Switserland te vertrek?

(iv) Mev. Haussman het gesê: “U moet u nie aan skinderstories steur nie.”

OF

Julle moet julle nie...

Dwelmondersoeke by skole verwelkom

Cathy Retief-Nel

Skole en ouers in die Helderberg-omgewing het die voorgestelde nuwe beleid ten opsigte van dwelmondersoeke verwelkom.

Die Nasionale Departement van Onderwys se 2000 Plus-verslag het getoon dat leerders dwelms, veral dagga en Mandrax en in mindere mate ook kokaïen, sonder veel moeite in die hande kan kry.

Die verslag het ook getoon dat 55 persent van leerders iemand ken wat dagga of plaasvervangers vir dwelms, soos gom, gebruik.

Volgens leerders is dwelms tuis beskikbaar, of andersins is daar altyd iemand in die omgewing wat dwelms verkoop. Venters wat eetgoed by die skool se hekke verkoop, is ook meermale dwelmhandelaars.

In die Wes-Kaap het die probleem, wat reeds as ‘n krisis bestempel word, talle skoolhoofde aangespoor om leerlinge lukraak vir dwelms te laat toets. Selfs van die voorste privaatskole het by hierdie program ingeskakel.

Die Minister van Onderwys, Kader Asmal, het egter ‘n moratorium op dwelmondersoeke by skole geplaas omdat dit, volgens hom, ‘n skending van kinderregte is.

Sarah Fisher, hoof van Kaapstad se dwelm-en-alkoholopvoedingsprogram (Bridges, in Somerset-Wes) het gesê dat studies aangetoon het dat leerders in die primêre skool reeds swaar drink en met dagga, verslankingstablette en, in sommige gevalle, kokaïen eksperimenteer.

Die WKOD het ‘n onderwysmodel ontwikkel om leerders wat as risiko-gevalle geïdentifiseer word te hanteer. John Smith, skoolhoof by Hoërskool Princetown, sê: “Sou ‘n leerder se gedrag, voorkoms, skoolwerk of algemene houding merkbaar verander, sal onderwysers hul kommentaar in ‘n boek aanteken en sodra ons voel dat daar rede tot kommer is, sal ons optree.”

Die leerder word dan ingeroep, sy/haar ouers word betrek en verlof word aangevra om ‘n dweltoets te doen. Indien die uitslag positief is, word alles gedoen om die leerder te help. “Dit is duidelik dat daar in elke geval ‘n gebrek is aan ‘n ondersteuningstruktuur in die gesin,” het mnr. Smith gesê. In die meeste skole is alkohol ‘n groter probleem as dwelms.

“Ek beskou nie dwelmondersoeke as ‘n skending van menseregte nie. Ons is verantwoordelik vir die welstand en die toekoms van ons jongmense en daarom moet ons drastiese maatreëls tref om dit te verseker,” het mnr. Smith bygevoeg.

‘n Welsynswerker, mev. Coomans, het die volgende kommentaar gelewer: “Ek besef dat ‘n mens nie al die skuld op die ouers kan pak nie, maar dit is waar dat sommige ouers geneig is om hul kinders te min aandag en te veel geld te gee. Hulle meen dat dit die kinders besig sal hou terwyl hulle (die ouers) by die werk is, uitgaan of vir ‘n naweek weggaan.” Ander besorgde ouers het met hierdie siening saamgestem.

Sommige leerders het hul mening gegee, maar wou nie hê dat hul genoem word of dat hulle individueel aangehaal word nie, want hulle was bang dat hulle daarvan beskuldig sou word dat hulle hul vriende en hul skool “verraai”. Hulle het egter erken dat dwelm- en alkoholmisbruik onder 12- tot 18-jariges algemeen voorkom.

Helderberg Sun, 29 November 2001

Table 14
WOORDGROEP
Big Brother-huisaardrykskundig
oud-direkteurwoord saamgestel met oud
nie-rokerssamestelling met nie
Somerset-Wesaardrykskundig
(a)

Omdat daar ‘n opeenhoping van vokale is.

Table 15
WOORDBETEKENISDRAENDE DELE
Big Brother-huishuis
boodskap 
oud-direkteurdirekteur
tweejaarliksejaarlikse
middelafhanklikheidsforumforum
huismaatsmaats
werkplekplek
werklikheidsprogramprogram
nie-rokersrokers
Somerset-WesSomerset
tabakborgeborge
musiekkonsertekonserte
branderrykampioenskappekampioenskappe
tabakreusereuse
(b)

(i) middelafhanklikheidsforum

werklikheidsprogram

(ii) mannemoed

gelaatskleur

sterwensuur

Koerier – Iemand wat iets (bv. ‘n bakkie) namens iemand anders vervoer. In hierdie geval word bedoel dat dit ‘n dwelmsmokkelaar se handlanger (draer) is. So ‘n persoon word ook ‘n “muil” genoem.

Dameskoene

Messteek

(c) Dit verwys na wat mnr. Ucko in die eerste paragraaf gesê het.

Collection Navigation

Content actions

Download:

Collection as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Module as:

PDF | More downloads ...

Add:

Collection to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks

Module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks