Skip to content Skip to navigation

OpenStax_CNX

You are here: Home » Content » Rampe en ongelukke

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETIntPhaseLang display tagshide tags

    This module is included inLens: Siyavula: Languages (Gr. 4-6)
    By: Siyavula

    Review Status: In Review

    Click the "GETIntPhaseLang" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
Download
x

Download module as:

  • PDF
  • EPUB (what's this?)

    What is an EPUB file?

    EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

    Downloading to a reading device

    For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(what's this?)" link.

  • More downloads ...
Reuse / Edit
x

Module:

Add to a lens
x

Add module to:

Add to Favorites
x

Add module to:

 

Rampe en ongelukke

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL

Graad 6

Module 11

RAMPE EN ONGELUKKE

Figure 1
Figure 1 (Picture 1.png)

1. Verdeel in groepe van 6 en bespreek wat in elke prentjie gebeur. Elke groeplid kry ‘n beurt om een van die prentjies te beskryf.

Bespreek ook die volgende:

  • Wat is die verskil tussen ‘n ramp en ‘n ongeluk?
  • Watter van hierdie prentjies se gebeure beskryf ‘n ramp?
  • Watter van hierdie prentjies se gebeure beskryf ‘n ongeluk?
  • Watter rampe het die eerste en tweede varkies getref?
  • Is die wolf deur ‘n ramp getref?

2. WOORDESKAT EN SPELWOORDE

Slaan die woord ramp in die verklarende woordeboek na. Watter definisie gee hulle in die woordeboek?

Rampe kan natuurlike oorsake (“causes”) hê, soos ‘n vulkaniese uitbarsting (volcanic eruption) of ‘n aardbewing (earthquake). Rampe kan ook plaasvind wanneer mensgemaakte dinge ontplof of sink of val, soos ‘n skip wat sink of ‘n gebou wat brand.

Dit maak nie saak wat die ramp veroorsaak nie, ‘n ramp gebeur altyd onverwags (suddenly) en dit is ‘n verskriklike ongeluk (misfortune).

Figure 2
Figure 2 (Picture 4.png)

3. ALGEMENE KENNIS

Kyk of jy enige van die rampe hieronder kan verbind met die naam van die plek, mens of voorwerp wat deur ‘n ramp getref is. Jy en ‘n maat kan saamwerk.

Table 1
Titanic Groot Vloed
Pompeji Terroriste Aanval
New York Ruimtetuig Ontplof
Chernobyl Skip wat gesink het
Challenger Vulkaniese Uitbarsting
Noag Kernkrag Ontploffing
Table 2
LU 5.2.2  

4. BEGRIPSTOETS

Die onderstaande leesstuk vertel julle meer van ‘n ramp wat ‘n stad byna 2 000 jaar gelede getref het. Luister terwyl julle opvoeder dit hardop voorlees. Daarna kan jy en ‘n maat dit vir mekaar hardop voorlees. Help mekaar met die korrekte uitspraak van die woorde.

‘N VULKANIESE UITBARSTING

Die stad Pompeji was besig. Die beste gladiators sou later in die amfiteater veg. Die strydwa-wedrenne was ook op die program. Die herberge was vol mense wat sit en eet het en sommer ook na die nuutste skindernuus geluister het.

Skielik het die honde begin tjank en die perde het hulle ruiters afgegooi en weggehardloop. Die voëls het wild in sirkels rondgevlieg. Die lug het donker geword. Daar was ‘n harde gedreun en ‘n stortvloed van brandende klippe het op die stad gereën.

Wat het gebeur?

Die Stad Pompeji was aan die voet van die berg Vesuvius. Vesuvius was ‘n vulkaan wat uitgebars het. Brandende puimsteen en warm as het op die stad gereën. Oral het mense probeer wegvlug. Terwyl die brandende lawa op die stad geval het, het die geboue aan die brand geslaan. Alles was bedek met smeulende as.

Meer as 2 000 mense het gesterf. Hulle is begrawe onder die as en puimsteen wat verhard het rondom hulle liggame. Die stad het vergete gebly tot die middel van die 18de eeu toe dit deur argeoloë ontdek is.

Beantwoord nou die volgende vrae:

1. Beantwoord die vrae deur slegs die antwoorde te skryf.

Table 3
(a) Watter stad was baie besig?
(b) Waar sou die gladiators veg?
(c) Watter wedrenne sou die middag plaasvind?
(d) By watter plekke het die mense geëet?

(4 x 1212 size 12{ { { size 8{1} } over { size 8{2} } } } {}) = 2

2. Kies die korrekte antwoorde tussen hakies en onderstreep hulle:

(a) Die honde het (geblaf, geknor, getjank).

(b) Die perde het (weggehardloop, gerunnik, rondgevlieg).

(c) Die lug was (mistig, donker, helder).

(d) Brandende (klippe, haelkorrels, wolke) het op die stad gereën.

(4 x 1212 size 12{ { { size 8{1} } over { size 8{2} } } } {}) = 2

3. Vul die ontbrekende woorde in:

(a) Die berg by Pompeji se naam was .

(b) Hierdie berg was eintlik ‘n .

(c) Die brandende ___________ het die geboue aan diebrand laat slaan.

(d) Smeulende ______________het alles bedek.

(4 x 1212 size 12{ { { size 8{1} } over { size 8{2} } } } {}) = 2

4. Die volgende stellings is ONWAAR. Skryf hulle oor sodat hulle WAAR sal wees.

(a) ‘n Paar mense het gesterf.

(b) Hulle het op die as en puimsteen gelê.

(2)

Beantwoord die volgende vrae in volsinne.

(a) Wat het met die stad gebeur?

(b) Wie het die stad ontdek?

(2)

TOTAAL: 10

Assessering deur die opvoeder.

Table 4
LU 3.1.1  

5. VOEGWOORDE

Onthou jy nog die voegwoorde? Hulle is mos woorde wat jy gebruik as jy sinne langer wil maak. Dis woorde soos want, daarom en omdat.

Daar is drie groepe voegwoorde in Afrikaans.

Table 5
  Groep 1 Groep 2 Groep 3  
  enmaarwant daaromdusdan omdatdatterwyl  
  Die tweede sin verander nie. Die werkwoord van die tweede sin spring vorentoe en staan direk ná die voegwoord. Die werkwoord van die tweede sin spring na die einde van die sin.  
         

Verbind die volgende sinne met die voegwoorde tussen hakies.

1. Aardbewings laat die aarde bewe. Geboue stort ineen. (en)

2. Orkane is verskriklike winde. Dakke waai af. (daarom)

3. Die torings in New York is vernietig. Vliegtuie het in hulle vasgevlieg. (omdat)

4. Pompeji is begrawe. Dis weer ontdek. (maar)

5. Die lugskip was gevul met waterstofgas. Dit was baie plofbaar. (dus)

6. Dit is ‘n feit. Die Titanic was baie luuks. (dat)

7. Die pes is ‘n gevaarlike siekte. Jy kan sterf. (want)

8. Jy moet uit ‘n gebou vlug. Daar is ‘n aardbewing. (terwyl)

Jy en ‘n maat kan mekaar se sinne assesseer.Julle opvoeder sal die korrekte antwoorde gee.

Table 6
LU 6.2.12  

6. MONDELING

Kom vertel vir jou klasmaats of groeplede van ‘n ramp. Dit kan ‘n ramp uit die verlede wees, of ‘n onlangse ramp waarvan jy in die koerant gelees het of op televisie gesien het. Jy moet ongeveer twee minute praat. Jy kan bronne in die biblioteek raadpleeg of inligting op die internet verkry.

7. SKRIFTELIKE WERK

Hieronder volg ‘n beskrywing van die ramp wat die Titanic getref het. Verdeel in pare en lees dit hardop voor vir mekaar terwyl julle mekaar help met moeiliker woorde.

Op Woensdag 10 April 1912 het die Titanic op sy eerste vaart vertrek. Daar was 2 227 mense aan boord van hierdie uiters luukse skip wat vanaf Southampton na New York vertrek het. Geen geld was te veel om hierdie skip die grootste en luuksste passasierskip te maak nie. Wat hierdie skip nog meer spesiaal gemaak het, was die feit dat dit nooit sou sink nie!

Op die nag van die veertiende April het die Titanic in die donkerte teen ‘n yslike ysberg gebots. Die ysberg het ‘n yslike gat in die skip se boeg geskeur en water het daar ingestroom. Die skip het vinnig begin om water in te neem. Die kaptein het bevel gegee dat die passasiers die skip in die twintig reddingsbote moet verlaat – vrouens en kinders eerste. Daar was egter heeltemal te min reddingsbote en nadat al die reddingsbote te water gelaat is, was daar nog 1 500 mense aan boord.

Die water het die hele voorste helfte van die skip oorstroom en die Titanic het vooroor gehel. Kort daarna het die skip in twee gebreek en gesink. Van die 2 227 mense aan boord het 705 oorleef. Die oorblywende 1 522 mense het almal verdrink.

Die sinne hieronder is ‘n opsomming van die ramp wat die Titanic getref het.

Die sinne is egter nie in die regte volgorde nie. Rangskik hulle in die regte volgorde. Skryf hulle neer in die regte volgorde. Moenie die sinne nommer nie. Skryf dit as ‘n paragraaf.

1. Daar was ‘n gat in die boeg en die water het vinnig ingestroom.

2. Die skip was uiters luuks en daar is gesê dat dit nooit sou sink nie.

3. Die Titanic het op 10 April 1912 met 2 227 mense aan boord van Southampton na New York vertrek.

4. 1 522 Mense het verdrink en 705 is gered.

5. Daar was net twintig reddingsbote en die vrouens en kinders het die skip eerste verlaat.

6. Op die nag van 14 April 1912 het die skip teen ‘n ysberg gebots.

7. Die skip het in twee gebreek en gesink.

As jy hierdie opsomming kon doen, het jy regtig die storie verstaan.

Selfassessering of makkerassessering onder leiding van die opvoeder.

Table 7
LU 4.1.3  

Assessering

Table 8
LU 2
PRAATDie leerder is in staat om vrymoedig en doeltreffend in gesproke taal binne ‘n wye verskeidenheid situasies te kommunikeer.
Dit is duidelik wanneer die leerder die volgende doen:
2.2 op kulturele gepaste wyse optree:
2.2.1 rolspeel bekende situasies met gepaste taal en gebare;
2.3 die addisionele taal gebruik om inligting oor te dra:
2.3.5 gesels oor ‘n onderwerp waaroor voorbereiding gedoen is; en
2.4 die addisionele taal op ‘n kreatiewe wyse gebruik:
2.4.4 verbeel hom/haar moontlikhede en beskryf dit.
LU 3
LEES EN KYKDie leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer.
Dit is duidelik wanneer die leerder die volgende doen:
3.1 op ‘n eenvoudige manier begrip toon van die elemente van stories:
3.1.1 titel, ruimte/agtergrond en intrige (bv. vertel waarom sekere gebeure op daardie manier in ‘n storie gebeur);
3.1.2 begryp karakters (bv. beskryf hoe ‘n karakter voel en gesels oor moontlike redes vir hul optrede);
3.1.4 let op hoe karakters en intrige aangebied word om ‘n spesifieke wêreldbeskouing uit te beeld (bv. word mense van verskillende rasse/kulture stereotipies uitgebeeld of hulle diversiteit realisties oorgedra?);
3.2 op ‘n eenvoudige manier begrip toon van sommige elemente van poësie:
3.2.1 woorde wat rym;
3.3 lees vir inligting:
3.3.1 volg instruksies, resepte, kaarte en planne;
3.6 vir genot en inligting lees:
3.6.5 los woordraaisels op;
3.7 naslaanwerke gebruik en woordeskat ontwikkel:
3.7.3 demonstreer ‘n leeswoordeskat van ± 3 000 tot 5 000 alledaagse woorde.
LU 4
SKRYFDie leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste vir ‘n wye verskeidenheid doeleindes te skryf.
Dit is duidelik wanneer die leerder die volgende doen:
4.1 skryf om inligting te gee:
4.1.2 ‘n skriftelike beskrywing van ‘n persoon, voorwerp of eenvoudige proses gee;
4.1.3 sleutelwoorde en vrae as raamwerk gebruik om ‘n verslag te skryf;
4.4 mediatekste ontwerp:
4.4.1 ontwerp ‘n plakkaat.
LU 5
DINK EN REDENEERDie leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik.
Dit is duidelik wanneer die leerder die volgende doen:
5.2 taal gebruik om te dink:
5.2.2 rangskik dinge volgens bepaalde kriteria (soos van die oudste tot die nuutste);
5.2.3 ontleed die eienskappe van dinge en klassifiseer dit;
5.2.8 evalueer, maak keuses en beoordeel, en gee redes daarvoor.
LU 6
WOORDESKAT EN GRAMMATIKADie leerder ken en is in staat om die klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer.
Dit is duidelik wanneer die leerder die volgende doen:
6.2 verskillende eenvoudige taalvorme en sinstrukture gebruik om mondelings en skriftelik te kommunikeer:
6.2.3 die verskillende tydsvorme (teenwoordige, verlede en toekomende tyd);
6.2.5 eenvoudige voorbeelde van die ontkennende vorm (soos: Ons het nie gewen nie);
6.2.7 verbuiging van adjektiewe, alledaagse trappe van vergelyking en intensiewe vorme (soos: jong, sagte, vroeër, vroegste, dolverlief);
6.2.12 die korrekte woordorde na voegwoorde (soos: Sy speel, maar hy lees ‘n boek; ons werk hard omdat ons goed wil doen);
6.3 sy/haar woordeskat ontwikkel:
6.3.2 verstaan en gebruik woorde met teenoorgestelde betekenis (soos: lelik/mooi).

Memorandum

2. Ramp beteken ‘n groot ongeluk.

(1) vulkaan (2) orkaan

(3) tornado (4) droogte

(5) oorstroming (6) ontplof

(7) sink (8) tragies

(9) verwoes (10) beseer

(11) rampe (12) brand

3.

  • Titanic Skip wat gesink het
  • Pompeji Vulkaniese uitbarsing
  • New York Terroriste-aanval
  • Chernobyl Kernkragontploffing
  • Challenger Ruimtetuig ontplof
  • Noag Groot vloed

4. (1)

(a) Pompeji

(b) amfiteater

(c) strydwa-wedrenne

(d) herberge

(2)

(a) getjank

(b) weggehardloop

(c) donker

(d) klippe

(3)

(a) Vesuvius

(b) vulkaan

(c) lawa

(d) as

(4)

(a) Meer as 2 000 mense het gesterf.

(b) Hulle is begrawe onder die as en puimsteen.

(5)

(a) Die stad het vergete gebly.

  1. (a) Argeoloë het die stad ontdek.

5.

(1) Aardbewings laat die aarde bewe en geboue stort ineen.

(2) Orkane is verskriklike winde; daarom waai dakke af.

(3) Die torings in New York is vernietig omdat vliegtuie in hulle vasgevlieg het.

(4) Pompeji is begrawe, maar dis weer ontdek.

(5) Die lugskip was gevul met waterstofgas, dus was dit baie plofbaar.

(6) Dit is ‘n feit dat die Titanic baie luuks was.

(7) Die pes is ‘n gevaarlike siekte, want jy kan sterf.

(8) Jy moet uit ‘n gebou vlug, terwyl daar ‘n aardbewing is.

7.

(1) Die Titanic het op 10 April 1912 met 2 227 mense aan boord

van Southampton na New York vertrek.

(2) Die skip was uiters luuks en daar is gesê dat dit nooit sou sink nie.

(3) Op die nag van 14 April 1912 het die skip teen ‘n ysberg gebots.

(4) Daar was ‘n gat in die boeg en die water het vinnig ingestroom.

(5) Daar was net twintig reddingsbote en die vrouens en kinders het die skip eerste verlaat.

(6) Die skip het in twee gebreek en gesink.

(7) 1 522 mense het verdrink en 705 is gered.

Content actions

Download module as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Add module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks

Reuse / Edit:

Reuse or edit module (?)

Check out and edit

If you have permission to edit this content, using the "Reuse / Edit" action will allow you to check the content out into your Personal Workspace or a shared Workgroup and then make your edits.

Derive a copy

If you don't have permission to edit the content, you can still use "Reuse / Edit" to adapt the content by creating a derived copy of it and then editing and publishing the copy.