Skip to content Skip to navigation Skip to collection information

OpenStax-CNX

You are here: Home » Content » Afrikaans Eerste Addisionele Taal Graad 6 » Nuwe woorde

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETIntPhaseLang display tagshide tags

    This module and collection are included inLens: Siyavula: Languages (Gr. 4-6)
    By: Siyavula

    Module Review Status: In Review
    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETIntPhaseLang" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Nuwe woorde

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL

Graad 6

Module 13

NUWE WOORDE

1. ‘n Ramp tref die kaptein van die skip “Bounty”.

Lees die volgende twee paragrawe hardop vir ‘n maat voor:

Op die oggend van die 28ste April 1789 het die bemanning van die skip, die “Bounty”, teen hulle kaptein gemuit. Die kaptein, William Bligh, en agtien van sy lojale bemanningslede is in ‘n klein bootjie ingedwing en in die middel van nêrens op die wye oseaan agtergelaat. Al wat hulle gehad het, was kos en water vir vyf dae en ‘n paar navigasie-instrumente.

Kaptein Bligh het geweet hoe baie gevare hulle sou moes trotseer. Hy het ook geweet hulle enigste hoop op oorlewing was om ‘n eiland met die naam van Timor te bereik. Daar sou hulle aan boord van ‘n Britse skip kon klim en terugseil na Engeland toe. Hierdie eiland was egter 6 300 km ver!

NUWE WOORDE:

Slaan die volgende woorde in ‘n Afrikaans/Engelse Woordeboek na:

Table 1
bemanning agterlaat
muitery navigasie
lojaal gevare
indwing oorlewing
aan boord  

Wat het van Kaptein Bligh en die agtien mans geword?

2. Wat sê Kaptein Bligh?

Figure 1
Figure 1 (Picture 5.png)

Hierdie woorde wat Kaptein Bligh sê, het almal te doen met die kaptein en sy bemanning se wedervaringe. Vul hierdie woorde in die onderstaande sinne in. (Gebruik die woordeboek as jy nie seker is van die betekenisse van die woorde nie.)

1. Ons was altyd honger, want ons het so __________ kos gehad.

2. Daar was gedurig water in die boot en ons was altyd ____________ .

3. Omdat ons so min geëet het, was ons almal _____________ en ons ribbes het uitgesteek.

4. Ek het geweet ons kan nie omdraai nie en ons moes maar __________gaan.

5. Gelukkig was al die manne op die boot _______ en almal het gehelp roei.

6. Almal was ook ____________ en het die gevare trotseer.

7. Natuurlik was die seereis baie ____________ met al die stormswat gedurig gewoed het.

8. Ons was ook gedurig ____________ van al die blootstelling.

9. Natuurlik was ons ook baie _____________en het later geen krag in ons arms oorgehad nie.

10. Die bewoners op die Waia-eiland het gedink ons is die ____________en het ons gejaag.

11. Die bemanning wat gemuit het, het seker ‘n sterk gevoel van

_____________teenoor my gehad.

12. Met ons ____________ by Kupang in Timor het die mense ons aangestaar met jammerte, want ons het baie sleg gelyk.

13. Dit was nie lekker om in so ‘n klein bootjie te wees op so ‘n groot en

___________see nie.

14. Ons was ______________of byna nooit opgeruimd en vrolik nie.

15. Ons was egter baie opgewonde toe ons land sien en die land al hoe

_____________gekom het.

Table 2
LU 3.7.3  

3. TEENOORGESTELDES

Die woorde in die boot se romp het almal die teenoorgestelde betekenis van die woorde wat julle nou ingevul het. Skryf die woorde in die boot langs die teenoorgestelde woorde neer.

Figure 2
Figure 2 (Picture 8.png)

Table 3
min   dapper  
vorentoe   gevaarlik  
fluks   diep  
aankoms   selde  
brandmaer   nat  
siek   nader  
vyand   haat  
swak      

Selfassessering onder leiding van opvoeder.

Table 4
LU 6.3.2  

4. MONDELING

Het enige van julle dalk die fliek, “The Castaway” gesien met Tom Hanks in die hoofrol? Julle opvoeder sal julle nou kans gee om vinnig vir julle klasmaats te vertel wat met die hoofkarakter gebeur wanneer sy vliegtuig in die see neerstort. Hy bereik ‘n eiland, maar dan begin sy stryd om oorlewing! Vertel hoe hy aan die lewe gebly het en uiteindelik weer die beskawing bereik het.

Verdeel nou in pare. Jy en jou maat is ook in ‘n vliegtuig op pad êrens heen wanneer julle vliegtuig neerstort. Wonder bo wonder oorleef julle ook. Kies nou een van die volgende plekke waar julle aan die lewe moet bly:

  • ‘n eiland in die see;
  • ‘n woestyn;
  • êrens in Antarktika

Julle moet aan die klas kom vertel hoe julle aan die lewe bly. Die volgende moet bespreek word:

  • Hoe kry julle kos in die hande?
  • Hoe kry julle water in die hande?
  • Watter skuiling bou julle en waarvan bou julle dit?
  • Julle het ‘n spieëltjie, ‘n notaboekie, ‘n pen, ‘n vergrootglas en een kombers.
  • Hoe maak julle vuur? Hoe kook julle kos?
  • Hoe beskerm julle julleself teen geweldige koue/hitte?
  • Julle hoor ‘n vliegtuig. Wat doen julle om aandag te trek?
  • Hoe hou julle tred met dae en datums?
  • Wat mis julle die meeste van die beskawing?
  • Hoe word julle gered?

Julle kan van julle oorlewingstegnieke aan julle klasmaats kom illustreer. Julle sal wel ‘n bietjie navorsing moet doen. Daar is baie boeke wat oorlewingstegnieke bespreek. Andersins kan hulle ‘n maat vra wat lid is van die “Scouts” beweging. (Hulpmiddels sal julle help om beter te illustreer). Julle kan dit in ‘n dialoog, bespreking of rolspel doen.

5. BYVOEGLIKE NAAMWOORDE

Julle onthou seker nog dat byvoeglike naamwoorde woorde is wat naamwoorde (mense, dinge en plekke) beskryf.

Hierdie byvoeglike naamwoorde soos kwaai, groot en diep kan op twee maniere gebruik word. Partykeer staan die woorde voor ’n naamwoord en partykeer na die naamwoord.

Figure 3
Figure 3 (Picture 10.png)

Partykeer verander die byvoeglike naamwoorde.

Table 5
Die kaptein is goed. Dis ‘n goeie kaptein.
Die glas is leeg. Dis ‘n leë glas
Die gety is laag. Dis ‘n lae gety.
Die golwe is hoog. Dis hoë golwe.
Die dek is droog. Dis ‘n droë dek.
Die vrag is lig. Dis ‘n ligte vrag.
Die rivier is breed. Dis ‘n breë rivier.
Die skip is oud. Dis ‘n ou skip.
Die seile is nuut. Dis nuwe seile.
Die klank is dof. Dis ‘n dowwe klank.
Die matroos is doof. Dis ‘n dowe matroos.
Die man is gaaf. Dis ‘n gawe man.
Die roeispaan is lank. Dis ‘n lang roeispaan.
Die kaptein is jonk. Dis ‘n jong kaptein.

Skryf die regte vorm van die byvoeglike naamwoorde. (Raadpleeg die voorafgaande tabel).

1. Die film van die Titanic is goed. Dis ‘n ___________ film.

2. Die skip se mas is hoog. Dis ‘n _____________ mas.

3. Die waterbottel is leeg. Dis ‘n _____________ waterbottel.

4. Die seilskip is oud. Dis ‘n ______________seilskip.

5. Die kajuitvensters is laag. Dis _____________kajuitvensters.

6. Die matroos is baie lank. Dis ‘n baie _____________matroos.

7. Sy hare is lig. Hy het _______________ hare.

8. Sy stewels is nuut. Hy het ______________ stewels.

Table 6
LU 6.2.7  

6. SKRIFTELIKE WERK

Jy is ‘n skipbreukeling (castaway) op ‘n eiland.

Jy het wel ‘n pen, ‘n stuk papier en ‘n bottel met ‘n prop. Jy besluit om ‘n boodskap op die stuk papier te skryf, dit in die bottel te sit en die bottel in die see te gooi. Jy hoop jou bottel spoel êrens uit en dat iemand die boodskap sal lees.

Skryf vier paragrawe en bespreek die volgende:

  • Hoe het jy op die eiland beland?
  • Hoe lyk dit op die eiland? (Verwys na die plantegroei en diere).
  • Wat eet jy en hoe kry jy dit in die hande?
  • Watter soort skuiling het jy?
  • Wat doen jy elke dag om die tyd om te kry?
  • Is daar enige ander mense op die eiland?
  • Waar dink jy is hierdie eiland?
  • Wil jy graag huis toe gaan? Hoekom of hoekom nie?

Om die vel papier oud en gehawend te laat lyk, kan jy dit in sterk koffie week,. Wanneer die papier droog is, kan die rande van die papier versigtig (en met die hulp van ’n volwassene) gebrand word.

Assessering

Table 7
LU 2
PRAATDie leerder is in staat om vrymoedig en doeltreffend in gesproke taal binne ‘n wye verskeidenheid situasies te kommunikeer.
Dit is duidelik wanneer die leerder die volgende doen:
2.2 op kulturele gepaste wyse optree:
2.2.1 rolspeel bekende situasies met gepaste taal en gebare;
2.3 die addisionele taal gebruik om inligting oor te dra:
2.3.5 gesels oor ‘n onderwerp waaroor voorbereiding gedoen is; en
2.4 die addisionele taal op ‘n kreatiewe wyse gebruik:
2.4.4 verbeel hom/haar moontlikhede en beskryf dit.
LU 3
LEES EN KYKDie leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer.
Dit is duidelik wanneer die leerder die volgende doen:
3.1 op ‘n eenvoudige manier begrip toon van die elemente van stories:
3.1.1 titel, ruimte/agtergrond en intrige (bv. vertel waarom sekere gebeure op daardie manier in ‘n storie gebeur);
3.1.2 begryp karakters (bv. beskryf hoe ‘n karakter voel en gesels oor moontlike redes vir hul optrede);
3.1.4 let op hoe karakters en intrige aangebied word om ‘n spesifieke wêreldbeskouing uit te beeld (bv. word mense van verskillende rasse/kulture stereotipies uitgebeeld of hulle diversiteit realisties oorgedra?);
3.2 op ‘n eenvoudige manier begrip toon van sommige elemente van poësie:
3.2.1 woorde wat rym;
3.3 lees vir inligting:
3.3.1 volg instruksies, resepte, kaarte en planne;
3.6 vir genot en inligting lees:
3.6.5 los woordraaisels op;
3.7 naslaanwerke gebruik en woordeskat ontwikkel:
3.7.3 demonstreer ‘n leeswoordeskat van ± 3 000 tot 5 000 alledaagse woorde.
LU 4
SKRYFDie leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste vir ‘n wye verskeidenheid doeleindes te skryf.
Dit is duidelik wanneer die leerder die volgende doen:
4.1 skryf om inligting te gee:
4.1.2 ‘n skriftelike beskrywing van ‘n persoon, voorwerp of eenvoudige proses gee;
4.1.3 sleutelwoorde en vrae as raamwerk gebruik om ‘n verslag te skryf;
4.4 mediatekste ontwerp:
4.4.1 ontwerp ‘n plakkaat.
LU 5
DINK EN REDENEERDie leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik.
Dit is duidelik wanneer die leerder die volgende doen:
5.2 taal gebruik om te dink:
5.2.2 rangskik dinge volgens bepaalde kriteria (soos van die oudste tot die nuutste);
5.2.3 ontleed die eienskappe van dinge en klassifiseer dit;
5.2.8 evalueer, maak keuses en beoordeel, en gee redes daarvoor.
LU 6
WOORDESKAT EN GRAMMATIKADie leerder ken en is in staat om die klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer.
Dit is duidelik wanneer die leerder die volgende doen:
6.2 verskillende eenvoudige taalvorme en sinstrukture gebruik om mondelings en skriftelik te kommunikeer:
6.2.3 die verskillende tydsvorme (teenwoordige, verlede en toekomende tyd);
6.2.5 eenvoudige voorbeelde van die ontkennende vorm (soos: Ons het nie gewen nie);
6.2.7 verbuiging van adjektiewe, alledaagse trappe van vergelyking en intensiewe vorme (soos: jong, sagte, vroeër, vroegste, dolverlief);
6.2.12 die korrekte woordorde na voegwoorde (soos: Sy speel, maar hy lees ‘n boek; ons werk hard omdat ons goed wil doen);
6.3 sy/haar woordeskat ontwikkel:
6.3.2 verstaan en gebruik woorde met teenoorgestelde betekenis (soos: lelik/mooi).

Memorandum

3.

(1) min

(2) nat

(3) brandmaer

(4) vorentoe

(5) fluks

(6) dapper

(7) gevaarlik

(8) siek

(9) swak

(10) vyand

(11) haat

(12) aankoms

(13) diep

(14) selde

(15) nader

4.

Table 8
min baie   dapper bang
vorentoe agtertoe   gevaarlik veilig
fluks lui   diep vlak
aankoms vertrek   selde dikwels
brandmaer spekvet   nat droog
siek gesond   nader verder
vyand vriend   haat liefde
swak sterk      

5.

(1) goeie

(2) hoë

(3) leë

(4) ou

(5) lae

(6) lang

(7) ligte

(8) nuwe

Collection Navigation

Content actions

Download:

Collection as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Module as:

PDF | More downloads ...

Add:

Collection to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks

Module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks