Julle kan dankbaar wees dat julle nie moes skoolgaan in die tydperk tussen 1837 tot aan die begin van die vorige eeu nie. As jy dan in ‘n klaskamer sou inloer, sou jy dalk die volgende toneeltjie gesien het:

Figure 1

‘n Dogter staan op ‘n driebeenstoeltjie in die hoek van die klas. Op haar kop is ‘n keëlvormige hoed met die letter “D” daarop geskryf. ‘n Seun is besig om sy boek met inkkolle te bemors. Hy sien nie dat die onderwyser al hoe nader kom nie - die rottang al swaaiende in sy hand.

Figure 2

Hierdie tydperk word die Victoriaanse Tydperk genoem. Wie weet dalk hoekom dit so genoem word? Ja, dit was toe Koningin Victoria in Engeland regeer het. Hoewel ons meer te wete gaan kom van skole in Engeland gedurende die Victoriaanse Tydperk, het ons oupagrootjies en oumagrootjies baie van hierdie omstandighede in skole in ons land ervaar.

(a) Wat dink jy sal jou onderwyser of onderwyseres te sê hê oor jou en jou klasmaats se gedrag? Gestel jy is die klasonderwyser, watter klagtes sal jy hê?Gesels in julle groepe daaroor, die groepleiers doen verslag aan die res van die klas..

(b) Kontrolelys

1. NOG STEEDS DIE VICTORIAANSE KLASKAMER

Lees net wat ‘n onderwyser uit die Victoriaanse tyd te sê gehad het :

‘n Onderwyser moet mos wondere verrig. My salaris is £15 per jaar. Ek is vandag weer aangerand deur ouers wat kwaad is omdat hulle kinders moet skoolgaan. Hulle wil eerder hê die kinders moet gaan werk en geld verdien, al is hulle net nege jaar oud.

Ek het ook ‘n brief van George Watkins se ma ontvang. Sy sê dat sy my neus van my gesig gaan verwyder omdat ek haar kind gestraf het. Ek begin môre met bokslesse. Ek moet myself kan verdedig!

Weet julle dalk waarvoor die £ gebruik word?

Die volgende sinne oor ‘n Victoriaanse klaskamer klink baie kort en stomp. Verbind die sinne met die woorde tussen hakies. Ons noem hulle voegwoorde.

(a) Die mure lyk aaklig. Hulle is elf jaar gelede geverf. (omdat)

(b) Die vensters sit baie hoog. Leerders kan nie by vensters uitloer nie. (sodat)

(c) Daar is ‘n groot geraas. Klaskamers word deur gordyne van mekaar geskei. (want)

(d) Daar is inkpotjies op die banke. Daar is leie op die banke. (en)

2. ‘N GEDIGGIE

Die volgende gediggie is in ‘n ou boek uit daardie tydperk opgespoor.

Figure 3

(a) Lees die gediggie hardop in die groep. Elkeen kry ‘n beurt om dit voor te lees.

(b) Gesels in die groep oor die volgende:

Hoe voel hierdie kind?

Hoe voel die onderwyser?

Julle het seker van die volgende woorde gebruik:

Kind: bang, onseker, ongelukkig, moedeloos

Onderwyser: kwaad, ongeduldig, ontevrede, woedend

Ons noem hierdie woorde emosies. Emosies beskryf ons gevoelens of hoe ons voel. Kan julle aan nog woorde dink wat emosies beskryf?

(c) Woordsoek

Daar is tien woorde wat emosies beskryf in hierdie blok. Soek hulle en kleur elke woord met ‘n ander kleur in. Skryf hulle dan neer.

Lees die letters van links na regs

(d) Voltooi nou die volgende sinne deur ‘n emosiewoord in te vul en die rede te verskaf.

Ek voel ____________ wanneer _______________ .

Ek voel ___________ wanneer _____________ .

Ek voel _____________ wanneer ________________ .

3. SPEL

Gedurende die Victoriaanse tydperk het kinders baie hard gewerk vir baie min geld. Selfs klein kindertjies wat maar sewe jaar oud was, het gewerk. Dit het veroorsaak dat nie al die kinders skoolgegaan het nie, terwyl ander baie dikwels afwesig was omdat hulle gewerk het.

Lees hierdie briefie wat ‘n dogtertjie geskryf het.

Beste Meester Brians

Ek wil net se hoekom ek afwesig was. Ek plant elke oggend voor skool aartappels, maar moes gisteroggend teen ‘n hoe koppie uitklim. My moee kniee kon my nie tot by die skool bring nie, en ek is jammer dat ek skool gemis het.

Ek weet dis ‘n reel dat ons elke dag in die klas moet wees en dat u ons elke dag in die klas wil he. Dit het ook begin reen en ek kon nerens droë klere kry nie.

Die uwe

Monica Harper

Kan jy agterkom watter woorde ‘n kappie (^) of ‘n deelteken (") moet kry? Vul hulle in. Voltooi die kolomme hieronder en leer die woorde.

(Die ontbrekende woorde is almal in Monica se briefie)

1. Dit is vir die geldeenheid, die Pond, gebruik.

(a) Die mure lyk aaklig, omdat hulle elf jaar gelede geverf is.

(b) Die vensters sit baie hoog sodat leerders nie by vensters kan uitloer nie.

(c) Daar is 'n groot geraas, want klaskamers word deur gordyne van mekaar geskei.

(d) Daar is baie inkpotjies en leie op die banke.

2. (c)

3.