Skip to content Skip to navigation

OpenStax_CNX

You are here: Home » Content » Maak 'n collage

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETSenPhaseLang display tagshide tags

    This module is included inLens: Siyavula: Languages (Gr. 7-9)
    By: Siyavula

    Review Status: In Review

    Click the "GETSenPhaseLang" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Maak 'n collage

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL

Graad 8

Module 3

MAAK ‘N COLLAGE

Aktiwiteit 1

  • Julle en die ander lede van jul gesin/familie het dikwels prettige dinge wat julle deel.
  • Maak ’n collage (foto’s, prente, sketse) wat die volgende kan insluit:
  • Jul gunsteling-
  • motor
  • vakansieplek
  • eetplek
  • tydskrif
  • televisieprogram
  • tandepasta
  • sportsoort, ens.
  • Jy kan self ’n seleksie maak en nog ’n paar byvoeg, indien jy dit sou verkies!
Table 1
         
  LU 5.3      
         

Aktiwiteit 2

  • Wys die collage aan die res van die klas/groep en bespreek dit kortliks.
  • Jou klasmaats mag ook een of twee vrae vra.
Table 2
                     
  LU 1.4           LU 2.4      
                     

Aktiwiteit 3

  • Lees die kortverhaal, sorgvuldig deur en beantwoord die vrae wat daarop volg.

DIEF

Deur Elize de Bruyn

Toe Monique die videospeletjie-arkade binnegaan, vang die goudkleurige geskenkdoos met die rooi strik dadelik haar oog. Dit staan langs die tienjarige Braam van Greuning, ’n bleek outjie met rooi krulhare, se stoel. Dis duidelik iets wat hy vir iemand gekoop het. Die Van Greunings is ryk. Hulle kan koop net wat hulle wil. Hulle leef lekker. Jaloesie spoel warm oor haar.

Braam se broer, Theo, is dertien soos sy en in haar klas. ’n Regte “drip”. Hy groet haar nooit. Dit pla haar nie. Sy weet sy is skreeulelik. Dom en lui boonop. Smiddae hang sy in die video-arkade rond. Sy rook. En sy steel. Klein goedjies. Dis vir haar lekker. Sy en haar pa het niks nie. Hulle bly in ’n goedkoop munisipale woonstel. Alleen. Haar ma is lankal aan ’n hartsiekte dood.

Monique is kwaad vir die lewe. Maar haar pa is ’n gelowige man en raak vies as sy kla. Hy sê altyd elke mens het ’n probleem. Elke mens het ’n kruis om te dra ... Elke mens se kruis is vir hom swaar ... ’n Mens moet net nie jou eie kruis in die lewe word nie ...

Braam van Greuning speel ’n video-speletjie, sy oë vasgenael op die skerm, onbewus van die wêreld om hom. Die arkade is vol en lawaaierig. Monique kan maklik die goudkleurige doos vaslê. Sy haal die opgefrommelde inkopiesak waarin haar toebroodjies was uit haar skoolbaadjie se sak en beweeg nader, buk kastig om haar skoen vas te maak, vat die geskenkdoos end druk dit in die sak. Sy kyk rond. Niemand het haar gesien nie en sy glip vinnig by die arkade uit. Sy het weer daardie vreemde, tevrede gevoel asof ’n leë plek in haar binneste volgemaak is. In haar kamer maak sy die goudkleurige doos se deksel op en lig ’n groot skulp uit die watte. ’n Skulp! Daar is ’n kaartjie by.

Geluk met Mamma se verjaardag!

Liefde

Braam

Sy laat haar vingerpunte oor die riffels van die swaar, koel skulp gaan, ruik aan die skulp en kry die soutreuk van die see. Dis ’n mooi skulp, maar niks werd nie. En al haar moeite hiervoor! Sy sit die skulp terug in die doos, prop die doos in die sak en sit dit onder haar bed. Sy is teleurgesteld.

Daardie aand kan sy nie slaap nie. Sy voel skuldig oor die skulp. Dis volmaan en haar kamer is vol lig. Sy staan op en haal die skulp onder die bed uit. Buitekant is die skulp se riffels grof; binne is die skulp sag soos satyn. Sy druk die skulp teen haar oor en hoor die ruising van die see. Dis ‘n sussende geluid. Waar kom die skulp vandaan? Seker ’n ver strand want dié soort skulp tel jy nie sommer enige plek op nie. Sy bekyk die skulp in die maanlig. Die fat­soen is pragtig. En hoe meer sy na die skulp kyk, hoe mooier word dit. Die skulp kos miskien nie baie nie, maar Braam sou dit nie gekoop het as dit nie vir sy ma iets sou beteken nie. Sy gaan lê met die skulp teen haar oor en luister na die see. Dis asof die sagte ruising sê: gee terug ... gee terug .. gee terug ...

Vroeg, voor skool die volgende oggend, glip sy met die geskenkdoos by die Van Greunings se hek in en sluip na die voordeur. ’n Gesig verskyn in ’n venster. Sy verstar en wil vlug. Die voordeur gaan reeds oop. Dis Theo van Greuning. Skraal. Rooi hare.

“Monique, wat maak jy hier?”

“Ek ... het ... hierdie ... doos ... laat gistermiddag ... buite ... die videospeletjie-arkade opgetel,” stotter sy. “Die arkade-eienaar sê toe ... jou boetie was daar met so ’n doos. Iemand het dit seker gesteel en toe ...”

Theo lyk agterdogtig.

“Oukei, geen vrae nie,” sê hy. “Dankie. Jy is ’n ster. Braam sal uit sy vel spring. Kom ...” Hy lei haar na die sitkamer. “Dis Mamma se verjaardag. Sy is juis besig om al haar geskenke oop te maak.”

Mamma is ’n skraal vrou in ’n kamerjas. Iets omtrent haar lyk vreemd. Maar die weelderige vertrek eis Monique se aandag op.

“Dis Monique,” stel Theo haar voor. “Sy’s in my klas. Sy het Braam se verlore geskenk teruggevind. Buite die video­speletjie-arkade.”

“Haai, dis vreemd,” sê Braam. “Maar dis great!”

Hy vat die geskenk en gee dit vir sy ma.

Mevrou Van Greuning sit op die mat met haar geskenke om haar. Haar valerige man kyk toe. Monique kyk hoe mevrou Van Greuning die goudkleurige doos oopmaak, hoe haar lang sensitiewe vingers rondvoel en die skulp versigtig uitlig en teen haar oor druk.

“Jou skulp sing die lied van die see, Braam.”

Nou merk Monique eers wat vreemd omtrent mevrou Van Greuning is. Sy dra ’n donker bril. Sy is blind ... Sjoe! Selfs die skatryk Van Greunings het probleme. Hoe sê haar pa altyd? Elke mens het maar ’n kruis. ’n Mens moet net nie jou eie kruis wees nie. En sy wil nie. Sy gaan verander. Net vandag. Iets het reeds begin verander toe sy vannag na die lied van die skulp geluister het.

1. Wat het onmiddellik Monique se oog gevang toe sy die videospeletjie-arkade binnegaan?

2. In die eerste paragraaf word drie dinge omtrent die Van Greunings genoem. Skryf dit neer.

3. Hoe, dink jy, voel sy oor die Van Greunings?

4. Hoe stel Monique haarself aan die lesers bekend? (Skryf ’n kort paragraaf waarin jy ten minste ses feite omtrent Monique noem.)

5. Hoe verskil haar siening omtrent die lewe van dié van haar pa?

6. Wat beteken dit as Monique besluit om die goudkleurige doos “vas te lê”?

7. Waarom is die omstandighede “ideaal” om hierdie daad (nr. 6 beskryf) te pleeg?

8. Beskryf wat ervaar Monique nadat sy die daad gepleeg het.

9. In haar kamer ontdek Monique wat in die doos is en bestudeer die geskenk.

9.1 Beskryf in jou eie woorde hoe die geskenk lyk.

9.2 Sê kortliks watter effek dit op haar het.

9.3 Watter “boodskap” het sy ontvang?

10. Wat het Monique die volgende dag voor skool gedoen?

11. Hoe reageer Theo en Braam op Monique se teenwoordigheid?

12. Wat is “vreemd” omtrent die seuns se ma?

13. Hoe reageer die vrou op haar seun se geskenk?

14. Vergelyk die verhouding wat tussen ma en seuns bestaan met die van Monique en haar pa.

15. Watter belangrike ontdekking maak Monique in die laaste paragraaf omtrent die Van Greunings?

16. Watter belangrike ontdekkings maak sy omtrent haarself?

17. In die verhaal word genoem dat Monique klein items van ander mense steel. Wat word hierdie verskynsel genoem?

18. Watter belangrike lewensles dink jy, kan ons uit die verhaal leer?

Table 3
         
  LU 3.1      
         

Assessering

Table 4
Leeruitkomstes(LUs)
 
LU 1 LUISTER
Die leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities binne ’n wye verskeidenheid situasies te reageer.
Assesseringstandaarde(ASe)
 
Dit is duidelik wanneer die leerder:
1.4 aandagtig luister tydens ’n bespreking.
LU 2 PRAAT
Die leerder is in staat om vrymoedig en doeltreffend in gesproke taal binne ’n wye verskeidenheid situasies te kommunikeer.
Dit is duidelik wanneer die leerder:
2.2 interaksie voer in addisionele taal;
2.3 ontwikkeling toon in die vermoë om kenmerke van die gesproke taal te gebruik en te kommunikeer;
2.4 sosiale en etiese kwessies debatteer.
LU 3 LEES EN KYK
Die leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en krities op die estetiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer.
Dit is duidelik wanneer die leerder:
3.1 fiksie- en nie-fiksieverhale lees;
3.2 sommige elemente van die poësie verstaan;
3.7 vir genot lees;
3.8 sommige elemente van die poësie verstaan.
LU 4 SKRYF
Die leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste vir ’n wye verskeidenheid doeleindes te skryf.
Dit is duidelik wanneer die leerder:
4.1 skryf om inligting oor te dra;
4.4 skeppend skryf;
4.7 gebruik ontwikkelende kennis van taalstruktuur en -gebruik.
LU 5 DINK EN REDENEER
Die leerder is in staat om taal vir dink en redeneer te gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en gebruik.
Dit is duidelik wanneer die leerder:
5.3 inligting versamel en dit op verskillende maniere opteken.
LU 6 Taalstruktuur en –gebruik
Die leerder ken en is in staat om die klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer.
Dit is duidelik wanneer die leerder:
6.2 eenvoudige taalvorme en sinstrukture, gebruik.

Memorandum

AKTIWITEIT 1 en 2

Opvoeder fasiliteer die aktiwiteite. U kan ook saam met die klas werk aan ‘n kontrolelys vir die collage en bespreking daarna.

AKTIWITEIT 3

Leerders kan betrek word by die lees van die kortverhaal. Assesseer luidlees.

1. ‘n goudkleurige geskenkdoos met die rooi strik

2. Hulle is ryk; koop wat hulle wil; leef lekker.

3. Sy is jaloers op hulle.

4. Sy beskryf haarself as: skreeulelik, dom en lui. Verder rook sy, hang smiddae in die video-arkade rond en steel klein goedjies.

5. Monique se pa is gelowig en glo dat elke mens ‘n kruis (sy eie probleme) het en dat jy nie daaroor moet kla nie. Monique is bitter omdat hulle so sukkel en stem nie saam met haar pa nie.

6. Omdat sy die gewoonte het om te steel, wil sy die goudkleurige boks ook steel.

7. Die arkade is vol en Braam, die eienaar van die doos, konsentreer op die videospeletjie. Niemand sal dus opmerk indien sy die doos sou neem nie.

8. Sy voel tevrede / Sy voel dat sy ‘n “leë plek” in haar binneste gevul het.

9.1 Die skulp is groot en swaar met riffels en ruik na die see.

9.2 Sy is teleurgesteld en voel dat sy baie moeite gedoen het vir iets wat vir haar nutteloos is.

9.3 Sy kry die boodskap dat sy die skulp/geskenk moet teruggee.

10. Sy het die geskenk na die Van Geunings se huis geneem.

11. Theo is aanvanklik agterdogtig, maar sê dat sy broer dit sal waardeer omdat dit ‘n geskenk is wat hy vir sy ma gekoop het. Braam vind dit ook baie vreemd, maar aanvaar die ‘verlore geskenk’ met dankbaarheid.

Content actions

Download module as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Add module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks