Skip to content Skip to navigation Skip to collection information

OpenStax-CNX

You are here: Home » Content » Afrikaans Eerste Addisionele Taal Graad 8 » Dink en praat oor waardes

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETSenPhaseLang display tagshide tags

    This module and collection are included inLens: Siyavula: Languages (Gr. 7-9)
    By: Siyavula

    Module Review Status: In Review
    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETSenPhaseLang" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Dink en praat oor waardes

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

AFRIKAANS EERSTE ADDISIONELE TAAL

Graad 8

Module 8

DINK EN PRAAT OOR WAARDES

AKTIWITEIT 1

Om

  • oor waardes en sosiale en etiese of morele kwessies te praat
  • ’n woordeboek te gebruik
  • jou woordeskat uit te brei
  • na Afrikaans te vertaal
  • ’n kort briefie aan die pers te skryf
Table 1
LU 2.4 LU 3.8 LU 3.9 LU 2.1 LU 4.2

Die Grondwet van die Republiek van Suid-Afrika (1996) leer ons ook dat sekere waardes baie belangrik is.

Ons gaan na die volgende woorde kyk wat met waardes te doen het: empatie, verdraagsaamheid, verantwoordelikheid, respek.

1. Gebruik jou woordeboek om die betekenis van hierdie woorde na te slaan en skryf die betekenis van elk neer.

1.1 EMPATIE

1.2 VERDRAAGSAAMHEID(Kyk onder “verdra” in die woordeboek)

1.3 VERANTWOORDELIKHEID(kyk onder “verantwoordelik” in die woordeboek)

1.4 RESPEK

2. Verdeel in groepies van vyf of ses leerders. Praat met mekaar oor wat hierdie woorde vir julle beteken.

3. Voltooi die volgende sinne om te wys dat jy verstaan hoe Thabang en Susan voel (m.a.w. dat jy empatie het met hulle) :

3.1 Hoe voel Thabang as iemand vir haar sê dat sy dom is omdat sy nie ’n som kan doen nie?

Thabang voel ____________

3.2 Wat gebeur as Susan se maats nie wil hê dat sy saam met hulle moet speel nie?

Susan voel________________

4. Ons “etiketteer” (“label”) mense so maklik. Ons ken hulle dalk glad nie, en dan oordeel ons hulle sommer. Mense sê of dink bv.: ”Alle Afrikaners is ‘rock spiders’.”

  • Is dit regverdig?
  • In die volgende sinne is iemand óf regverdig óf onregverdig. Lees elke sin en skryf dan wat jy van die spreker se houding dink.

4.1 “Johlene kan nie by my kom speel nie, want haar ma-hulle is te arm,” sê Charmaine.

Charmaine is______________

4.2 “Dis glad nie waar dat Tammy dom is net omdat sy ’n blondine is nie!” sê Jason.

Jason is ______________

4.3 “’n Seun wat nie rugby speel nie is sommer ’n papbroek!” sê Koos.

Koos is _______________

4.4 “Ek gaan nie by Jason in Atlantis kuier nie, want almal wat daar woon, is bendelede, en netnou is daar ’n geskietery in Jason se huis!” sê Jo-Ann.

Jo-Ann is ______________

5. Etikettering is ’n vorm van veralgemening en dis onregverdig omdat mense nie behoorlik na waarde geskat word nie. Die persoon wat mense so oordeel, is bevooroordeeld.

  • Die volgende brief het op 30 Junie 2003 in Jip, Die Burger, verskyn. Lees dit sorgvuldig en voer dan die opdragte uit wat volg.

Ek is ’n matriekleerling van Atlantis. Ek wil graag die volgende met ander Jip-lesers deel.

As ’n jong tiener pla dit my nie waar ek bly nie. Ek is gelukkig en trots op myself en op wat ek sover bereik het. Mamma is ongelooflik en my pa sorg mooi vir sy gesin. Ek is baie lief vir hulle. Ek dink dat die plek waar jy woon, nie jou toekoms bepaal nie, jou toekoms is in jou eie hande. Ek glo ook aan die leuse: “Despite my situation, I will achieve greatness.”

Ek leer ook hard soos ander leerlinge … Wat maak my so anders? Ek is ’n normale tiener wat ook hou van die buitelewe en ek geniet elke oomblik daarvan (definitief met perke). Atlantis is ’n plek, die plek kan nie beweeg nie en netso kan die plek nie gevaarlik wees nie.

Dit is sekere mense in die plek wat wil oorvat. Hoekom weet ek nie. Hier is goeie mense in Atlantis. Hoekom word daar vir ons besluit of ons die lewe werd is of nie, ons kan nie betaal vir ander se slegte gedrag nie. Die plek bepaal nie wie ek is nie …

FLORRYAtlantis

5.1 Wat, dink jy, is die etiket waarmee Florry te doen kry? Skryf in ’n volsin neer watter vooroordeel of veralgemening hier ter sprake is.

5.2 Wat is Florry se antwoord hierop? Skryf jou antwoord in ’n volsin en in jou eie woorde.

5.3 Vertaal die leuse wat Florry in die brief aanhaal, in Afrikaans.

5.4 Na watter lewenswaarde verwys Florry as hy/sy sê: “…ek geniet elke oomblik daarvan (definitief met perke)”?

5.5 Stem jy saam met wat Florry in die brief sê? Jou antwoord moet ’n volsin wees.

5.6 Skryf nou ’n brief van ongeveer 100 woorde aan die redakteur van Jip waarin jy jou mening oor hierdie onderwerp lug. (Verbeel jou dat jy dit per e-pos gaan stuur. Die adres is lprins@dieburger.com)

6. ’n Mens kan net ander mense gelukkig maak as jy self gelukkig is. Dis ook goed vir jou gesondheid om gelukkig te wees en baie te lag. Skryf vyf goed neer wat jou laat lag, of wat jou gelukkig laat voel.

Table 2
                                                         
  LU 2.4           LU 3.8           LU 3.9           LU 2.1           LU 4.2      
                                                         

AKTIWITEIT 2

Om

  • foto’s in tekste te ontleed
  • jou woordeskat uit te brei
  • aandag aan ontwerp en uitleg te gee
Table 3
LU 3.5 LU 3.9 LU 4.6
  • Ons gaan nou ’n bietjie oor gesinswaardes praat.

1. Skryf vyf woorde neer wat met gesinswaardes verband hou, of dit beskryf. Jy kan ’n tweetalige woordeboek gebruik as dit nodig is.

2. Soek ’n paar foto’s van gesinne in ou tydskrifte en koerante. Dit kan bv. van ’n ma en kind, of van ’n hele gesin, of net kinders, of oupas en oumas wees. Knip hulle uit en plak hulle op een of meer A4-grootte blaaie. Skryf dan by elke foto watter waardes uitgebeeld word. Maak dit so mooi as jy kan, sodat julle dit in die klaskamer kan uitstal.

3. Maak ’n mooi verjaarsdagkaartjie vir een van jou gesinslede en skryf vir hom/haar ’n boodskappie daarin wat wys dat jy daardie persoon waardeer en liefhet. Jy kan op die kaartjie teken of prentjies daarop plak. Plaas die kaartjie in jou portefeulje.

Table 4
                                 
  LU 3.5           LU 3.9           LU 4.6      
                                 

AKTIWITEIT 3

Om

  • kennis van grammatika en spelling te gebruik om te redigeer

LU 4.6

  • Die onderstaande beriggie handel oor ’n seunskool wat nou ook meisies toelaat, m.a.w. hulle het meer verdraagsaam geword. In die verlede het mense dikwels gedink dat meisies nie heeltemal seuns se gelykes kan wees nie!
  • Kyk mooi na die teks. Julle sal sien dat dit nie “reg” lyk nie, want daar is geen paragrawe nie, en daar is ook allerlei taal- en spelfoute.

1. Maak die foute sommer op die teks reg (gebruik ’n helder ink wat uitstaan). Onderstreep die fout en skryf die korrekte woorde/spelling bokant dit.

2. Dui met ’n P[ aan waar ’n nuwe paragraaf moet begin.

3. Skryf ’n opskrif vir die beriggie. (Dit word in koeranttaal ’n “kop” genoem.)

Opskrif: twee meisies het woensdagogend hier met hulle skooltase ingestap by die hoër tegniese skool daniël pienaar en so ’n era van 107 jaar waarin net seuns daar skoolgegaan het beeindig dat hulle met 900 seuns moet skoolgaan is vir christelle hurter (13) en Andri de Vos 14 geen problem nie. Ons is daarvan oortuig dat ons gelukig sal wees in die nuwe omgeewing sê hulle mnr peet vermaak skoolhoof sê dit was eers nie baie maklik om aan die gedagte van meisies by die skool gewoont te raak dit is hoofsaaklik omdat die skool so ’n lang tradiesie as seunskool het

(Berig aangepas en verkort. Bron: Rapport 26 Januarie 2003)

Table 5
         
  LU 4.6      
         

Assessering

Table 6
Leeruitkomstes(LUs)
 
LU 1
luisterDie leerder is in staat om vir inligting en genot te luister en gepas en krities binne ’n wye verskeidenheid situasies te reageer.
Assesseringstandaarde(ASe)
 
Dit is duidelik wanneer die leerder:
1.1 stories verstaan en waardeer, asook dié wat deur medeleerders vertel word.
LU 2
praatDie leerder is in staat om vrymoedig en doeltreffend in gesproke taal binne ’n wye verskeidenheid situasies te kommunikeer.
Dit word bewys as die leerder:
2.1 vertaal en tolk;
2.2 interaksie voer in die addisionele taal;
2.3 ontwikkeling toon in die vermoë om kenmerke van die gesproke taal te gebruik en te kommunikeer;
2.4 oor sosiale en etiese kwessies debatteer.
LU 3
lees en kykDie leerder is in staat om vir inligting en genot te lees en te kyk en krities op die este­tiese, kulturele en emosionele waardes in tekste te reageer.
Dit word bewys as die leerder:
3.1 ’n verhaal lees;
3.5 foto’s in tekste ontleed;
3.7 vir genot lees;
3.8 begrip toon van die gebruik van naslaanwerke;
3.9 ’n woordeskat van 5 000 tot 6 500 alledaagse woorde demonstreer.
LU 4
skryfDie leerder is in staat om verskillende soorte feitelike en verbeeldingstekste vir ’n wye verskeidenheid doelein­des te skryf.
Dit word bewys as die leerder:
4.2 vir ’n sosiale doel skryf;4.6 skryf as ’n proses benader.
LU 5
dink en redeneerDie leerder is in staat om taal vir denke en redenasie te gebruik en inligting vir leer te verkry, verwerk en te gebruik.
Dit word bewys as die leerder:
5.2 taal gebruik om te dink.
LU 6
Taalstruktuur en –gebruikDie leerder ken en is in staat om die klanke, woordeskat en grammatika van die taal te gebruik om tekste te skep en te interpreteer.
Dit word bewys as die leerder:
6.1 bekende woorde korrek spel;
6.2 verskillende eenvoudige taalvorme en sinstrukture gebruik om modelings en skriftelik te kommunikeer.

Memorandum

AKTIWITEIT1

1. Woordeskat: Leerders se eie verduideliking van die volgende:

1.1 empatie: die vermoë om ander mense se gevoelens te verstaan en te deel

1.2 verdraagsaamheid: die vermoë om dinge te aanvaar waarmee ’n mens nie saamstem nie (of waarvan ’n mens nie hou nie, of wat ’n mens nie altyd verstaan nie)

1.3 verantwoordelikheid: iets wat ’n mens moet doen as deel van jou pligte of werk

1.4 respek: inagneming van die gevoelens of idees van ander mense

2. Bespreking deur leerders

3. Eie sinne

4. Eie sinne

5.

5.1 Almal wat in Atlantis woon is sleg.

5.2 Florry sê die plek waar jy woon bepaal nie wie en wat jy is nie.

5.3 Ten spyte van my omstandighede sal ek presteer.

5.4 Florry verwys na ’n mens se verantwoordelikheid om die wette van die gemeenskap in ag te neem en nie uitspattig te lewe nie.

5.5 Eie sin

5.6 Eie brief

6. 6.1 – 6.5 Eie sinne

AKTIWITEIT 2

1. Gesinswaardes: eie woorde soos respek, hulpvaardigheid, liefde, samewerking, ondersteuning

2. Eie foto’s met byskrifte wat na waardes verwys

3. Verjaardagkaartjie – kyk na uitleg en illustrasies

Collection Navigation

Content actions

Download:

Collection as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Module as:

PDF | More downloads ...

Add:

Collection to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks

Module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks