AKTIWITEIT 1:

Navorsingstaak

Jy moet ‘n navorsingstaak doen, wat behels dat jy inligting inwin om bepaalde vrae te kan beantwoord.

Inwin van inligting en beantwoording van vrae (navorsing).

Ouerpaar in China beboet oor hulle ’n derde kind kry

BEIJING. – ’n Sakeman en sy vrou is met ’n rekordbedrag van 420 000 yuan (meer as R500 000) beboet omdat hulle China se wet van een kind per ouerpaar oortree het. Die Zhang-egpaar van die provinsie Jiangsu het ’n tweede seun gekry. Hulle het ook ’n dogter. Die sakeman het glo sy vrou na ’n ander stad gestuur om die geboorte stil hou, maar die owerhede het dit agtergekom. Kragtens wet mag ’n Chinese paar met tot ses keer hul jaarlikse inkomste beboet word as hulle die eenkind-wet oortree. Die Zhangs verdien sowat 70 000 yuan per jaar. – (Sapa-AFP)

Uit: Die Burger, 10 Sept. 2002

Bevolkingsontploffing lei tot gedwonge enkelkind-gesinne.

AKTIWITEIT 2:

’n Taaloefening

Lydende en Bedrywende vorm

Voorbeeld:

1. Die egpaar het ‘n tweede seun gekry.

2. Die sakeman het sy vrou na ‘n ander stad gestuur.

3. Hulle sal nie weer die wet oortree nie.

4. Die Zhangs verdien sowat 70 000 yuan per jaar.

5. Hulle het China se wet oortree.

AKTIWITEIT 3:

Nog ’n taaloefening

Ons gaan nou weer aandag aan taalverskynsels gee. Maak seker dat jy die werk verstaan.

Sout in seelug is natuur se ‘lugskoonmaker’

WASHINGTON. – Die souterige sproei van die see gee skynbaar nie net die lug ’n verfrissende byt nie, maar ook ’n goeie skrop. ’n Span Israeliese navorsers het verlede maand berig dat seesproei help om lugbesoedeling teen te werk. “Die gevolgtrekking is dat die lug wat naby die see-oppervlak ingeasem word, skoon is vanweë die souterigheid in die oseaan,” het Daniel Rosenfeld van die Hebreeuse Universiteit in Jerusalem gesê. “Ons het ’n proses ontdek waarvolgens die natuur skynbaar besoedelde lug taamlik doeltreffend kan ‘reinig wanneer dit van die land oor die see beweeg,” het hy gesê.

Uit: BuiteBurger, 10 Sept. 2002

Homofone en Homonieme

Voorbeeld:

Die lug is skoon.

Voorbeeld:

1. ‘n Verfrissende byt. (s.nw.)

(ww.)

2. Die lug is skoon. (s.nw.)

(ww.)

3. ‘n Goeie skrop. (s.nw.)

(ww.)

4. ‘n span navorsers (s.nw.)

(ww.)

Lande en Volke

In hierdie module het ons al met ‘n paar inwoners van verskeie lande/provinsies kennis gemaak.

1. Gauteng?

2. die Kaap?

3. Suid-Afrika?

4. Bellville?

5. Israel?

6. China?

7. Dis ‘n (Gauteng) vrou.

8. ‘n (Kaap) motor.

9. ‘n (Suid-Afrika) burger.

10. ‘n (Israel) dosent.

11. ‘n (China) egpaar.

Meervoude

1. rugsak

2. rug

3. proses

4. projek

5. program

6. bedrag

7. egpaar

8. ouerpaar

9. krokodil

10. klapmus

Voegwoorde

1. Seesproei help om lugbesoedeling teen te werk. Seesproei is souterig. (aangesien)

2. Besoedelde lug word gereinig. Besoedelde lug beweeg van die land oor die see. (indien)

AKTIWITEIT 4:

Kom ons wees kreatief

‘Groen’ trouskepping van herwinde papier

CECILIA DE JAGER

’n Matriekmeisie van Bellville se kunsprojek om ’n trourok van papier te maak, het sulke opslae gemaak dat dit selfs ’n draai by die Aardeberaad en op die TV-program Top Billing gemaak het. “Ek het nooit gedink dit gaan so uitdraai nie,” het Marizanne Thiart, ’n leerling aan Hoërskool Bellville, gesê. Volgens Marizanne wou sy iets anders doen as die tradisionele wit trourok en het sy met herwinde sementsakke, kreukelpapier, ryspapier en servette binne vyf dae ’n moderne, kleurryke trou-uitrusting opge-tower. In Mei vanjaar het Marizanne die uitrusting ingeskryf vir die Hoërskool Fairmont in Durbanville se “From another world”-kompetisie. Dit is by die kompetisie se modeparade waar die rok aandag begin trek het nadat iemand in die gehoor dit raakgesien het. Marizanne en ’n paar ander meisies is genooi om met hul skeppings op Top Billing te verskyn. “Ek moes die rok effens verander vir Top Billing, so nie het die sementmaatskappy publisiteit kry.” Die rok moes vir die opname van die program, wat Vrydagaand uitgesaai is, vir ’n dag lank uit sy vertoonplek in die Ubuntu Village by die Aardeberaad verwyder word. Volgens Marizanne is die rok so gewild dat dit net nooit by die huis uitkom nie. Die rok is vanaf die Aardeberaad na die Zig-Zag-uitstalling by die Kasteel geneem en van daar is dit na die Kaapse Toerismeburo. “Hulle voel die rok beeld Afrika uit,” sê Marizanne. Vir Marizanne is die rok maar net die begin van haar loopbaan. Sy is van plan om na skool mode-ontwerp te studeer. “Ek het eintlik gehoop iemand belangrik sal die rok raaksien noudat dit soveel aantrek trek.”

Uit: Jip, 9 Sept. 2002

KLASGESPREK

1. Aardeberaad: Wanneer en waar is die laaste Aardeberaad gehou? Wat is die doel daarvan?

2. Herwinning van afvalmateriaal: Doen ons genoeg?

3. Besoedeling: Hoe lyk dit in Suid-Afrika?

STELWERK (kreaktief)

AKTIWITEIT 1

Navorsingstaak

Ouerpaar in China beboet oor hulle ‘n derde kind kry

Elke leerder moet ‘n navorsingstaak in hulle portefeulje hê. U sal die leerders moet help met bronne wat hulle kan gebruik. Dit is ook belangrik in UGO dat daar kruisbestuiwing tussen die verskillende leerareas moet wees. U kan dus vir die Aardrykskunde-mense vra om u te help deur hieroor met die leerders te gesels.

AKTIWITEIT 2

‘n Taaloefening Lydende en Bedrywende vorm

1. ‘n Tweede seun is (deur die egpaar) gekry.

2. Sy vrou is (deur die sakeman / hom) na ‘n ander stad gestuur.

3. Die wet sal nie weer (deur hulle) oortree word nie.

4. Sowat 70 000 yuan word per jaar (deur die Zhangs) verdien.

5. China se wet is (deur hulle) oortree.( ) = opsioneel

AKTIWITEIT 3

Nog ‘n taaloefening

Sout in seelug is natuur se “lugskoonmaker”

Homofone

Skakel die lig aan, asb.

Homonieme

1. Die hond byt my.

2. Ek lug my mening.

3. Ek skrop my vuil hande.

4. Ons span die perde in.

Lande en Volke

1. Gautenger

2. Kapenaar

3. Suid-Afrikaner

4. Bellvilliet

5. Israeliet

6. Chinees

7. Gautengse

8. Kaapse

9. Suid-Afrikaanse

10. Israeliese

10. Chinese

Meervoude

1. rugsakke

2. rûe

3. prosesse

4. projekte

5. programme

6. bedrae

7. egpare

8. ouerpare

9. krokodille

10. klapmusse

Voegwoorde

1. Seesproei help om lugbesoedeling teen te werk, aangesien dit (seesproei) souterig is.

2. Besoedelde lug word gereinig, indien dit (besoedelde lug) van die land oor die see beweeg.

3. Voegwoord: Laat leerders in hul eie woorde die samevoegingsfunksie van die voegwoord beskryf.

AKTIWITEIT 4

Kom ons wees kreatief “Groen” trouskepping van herwinde papier

KLASGESPREK

Hier kan u baie lekker gesels oor die kwessie van besoedeling, herwinning, die Aardeberaad wat in 2002 in Gauteng gehou is, ens.

Die leerders kan weer artikels uit tydskrifte en koerante bring wat oor hierdie tema handel. Vra ook dat hulle spesifiek advertensies/plakkate bring. As u nog nie ‘n voorbereide leespunt het nie, kan u dit nou laat doen.

STELWERK (kreatief)

Gebruik van die leerders se advertensies en plakkate wat hulle gebring het, bv. spesifiek aan “Hou die Kaap in die haak” en wat van Zibi? Zip dit in ‘n Zibiblik! Daar was ook iets soos, “Is jy die Jors wat die plek bemors?” Dit kan goed werk saam met die gedig wat volg.

GEDIG

U kan baie tyd spandeer aan die verskynsel van dialekte in Afrikaans. Dink aan die Trônsvôlers, die Namakwalanders, Malmesbury se bryers, ens.

As u miskien ‘n episode van die destydse televisiereeks, Manakwalanders, kan opspoor, kan u dit vir die leerders wys. Dan kan u ‘n opdrag uitwerk wat kan dien as ‘n respons op teks wat in die portefeulje geplaas kan word. Of miskien kan u ‘n program waarin bv. spesifiek die Kaapse dialek gepraat word, gebruik. Daar is baie van hulle.

Dink ook aan die roman, Diekie van die Bo-Kaap. Daar was sprake dat ‘n rolprent daaroor gemaak word. Miskien word dit vrygestel en dan het u wonderlike materiaal om mee te werk.

Verder is daar honderde gedigte wat spesifiek in die Kaapse dialek geskryf is. Spandeer gerus tyd om nog sulke gedigte met u kinders te lees en te bespreek.

Doen byvoorbeeld Ek is oek important