![]() |
1. Faktore wat die beweging van mense en hul vestiging beïnvloed
Daar is sekere faktore wat ‘n groot rol speel in die keuse van ‘n plek van vestiging.
![]() |
Natuurlike faktore:
Klimaat:
Aangename temperature (tussen 10oC en 30oC) en gemaklike lugvogtigheid lok mense. Daar moet nie toestande van uiterstes soos windstorms of uitermate hoë reënval wees wat die gebied teister nie. (Meer oor die klimaat se rol in Module 3.)
Hulpbronne:
Mense gaan waar daar in hul basiese behoeftes voorsien kan word, en voedsel en water is die belangrikste van hierdie behoeftes.
Menslike faktore
Ekonomie:
Waar daar geld te maak is, daar sal mense hulle vestig (dikwels ten spyte van ‘n onaangename klimaat).
Politieke besluite:
‘n Land se regering kan deur sy besluite omstandighede vir sy inwoners baie onaangenaam maak en daardeur verskuiwing van mense teweegbring.
Iets interessants: - Ongeveer 90% van die wêreldbevolking woon in die Noordelike Halfrond.
- Ongeveer 60% van die wêreldbevolking woon in gebiede wat laer as 200 m bo seespieël geleë is.
Bestudeer ‘n wêreldkaart in jul atlasse om sodoende as ‘n groep moontlike antwoorde op die volgende vrae te vind:
2. Die keuse: in die stad of op die platteland?
![]() |
Wat het ongeveer 200 tot 250 jaar gelede in Brittanje en die res van Europa gebeur?
Faktore wat die beweging van mense na die stad aangehelp het:
Interessante statistieke oor hoe vinnig verstedeliking in die verlede in Europa plaasgevind het:
Brittanje
- In 1800 – 25 % van die bevolking verstedelik
- In 1900 – 75 % van die bevolking verstedelik
Die stad Milaan in Italië
- Tussen 1951 en 1956 het die inwonertal van dié stad met 1,5 miljoen toegeneem! Nie minder nie as 70 % van hierdie nuwe intrekkers was uit die platteland van Suid-Italië afkomstig.
3. Europa: verandering in die vestiging van mense oor die afgelope 50 jaar
Die kaart toon die stedelike gebiede in Wes-Europa (in swart aangedui) waarheen die meeste mense oor die afgelope 50 jaar gestroom het. Dit het gelei tot ‘n gemiddelde stedelike groei van 2% per jaar. Gebruik jou atlas en identifiseer die stedelike gebiede deur die nommers op die kaart langs die stad te plaas
![]() |
| Madrid | |
| Barcelona | |
| Milaan | |
| Stockholm | |
| Londen | |
| Rotterdam | |
| Parys | |
| Kopenhagen | |
| Marseilles | |
| Lissabon |
In aktiwiteit 4 word na stedelike gebiede in plaas van stede verwys. Dit is omdat in baie gevalle soveel uitbreiding rondom individuele stede plaasgevind het, dat daar nou nie meer tussen stede onderskei kan word nie – die een vloei in die ander. Die Ruhr-gebied in Duitsland is een waar daar ‘n hele aantal stede so aaneengeskakel is dat grense nie meer bestaan nie. Dié van julle wat gebiede soos die Nelson Mandela Metropool, die gebied tussen Kaapstad en Kuilsrivier, die Witwatersrand of ander metropole in ons eie land ken, sal verstaan. In die geval van die Ruhr-gebied en ander Europese gebiede is die beboude gebiede net baie groter.
Is toestroming na die stad ‘n probleem of ‘n geleentheid?
Is die ontvolking van die platteland ‘n probleem of ‘n geleentheid?
* Die vooruitgang van die land * Gemeenskapslewe gaan tot niet – wat bly oor op die platteland? * Jongmense vertrek; ouer mense bly agter * Kerke * Skole * Huise * Beheerde plakkery * Winkels en motorhawens * Tegnologie * Wat leer die geskiedenis ons? * ‘n Aanval van die vyand * Inkomste van munisipaliteit * Die aanlê van paaie en die verskaffing van dienste * Werkgeleentheid * Watter rol moet die regering speel? * Die “verloop van die lewe” * Voor- en nadele * Toerisme * Landsbelang * Emigrasie
| Leeruitkomstes(LUs) |
| LU 1 |
| AARDRYKSKUNDIGE ONDERSOEKDie leerder is in staat om ondersoekvaardighede te gebruik om aardrykskundige en omgewingsbegrippe en -prosesse te ondersoek. |
| Assesseringstandaarde(ASe) |
| Dit is duidelik wanneer die leerder: |
1.1 inligtingsbronne , insluitend eenvoudige statistiek, identifiseer om die vraag oor ‘n maatskaplike of omgewingsvraaagstuk of –probleem te help beantwoord;
|
| LU 2 |
| AARDRYKSKUNDIGE KENNIS EN BEGRIPDie leerder is in staat om aardrykskundige en omgewingskennis en -begrip te toon. |
| Dit is duidelik wanneer die leerder: |
|
| LU 3 |
| VERKENNING VAN VRAAGSTUKKEDie leerder is in staat om ingeligte besluite oor sosiale en omgewingsvraagstukke en –probleme te neem. |
| Dit is duidelik wanneer die leerder: |
|
BEVOLKINGSVERSPREIDING
1. Faktore wat die beweging van mense en hul vestiging beïnvloed
2. Die keuse: Stad of platteland
3. Verandering in die vestiging van mense in Europa