Skip to content Skip to navigation Skip to collection information

OpenStax_CNX

You are here: Home » Content » Aardrykskunde Graad 6 » MIV/Vigs as ontwikkelingsvraagstuk

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETIntPhaseSS display tagshide tags

    This collection is included inLens: Siyavula: Social Sciences (Gr. 4-6)
    By: Siyavula

    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETIntPhaseSS" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

MIV/Vigs as ontwikkelingsvraagstuk

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

SOSIALE WETENSKAPPE: AARDRYKSKUNDE

Graad 6

HANDEL EN ONTWIKKELING

Module 13

MIV/VIGS AS ONTWIKKELINGSVRAAGSTUK

MIV/Vigs is ‘n skrikwekkende realiteit, soos deur die volgende koerantberig uit Die Burger van 1 Desember 2004 weergegee word.

Vigs neem steeds toe in SA

Syfers “vermom” die werklike omvang van MIV/vigs in die land

Antoinette Pienaar

PRETORIA. – Die mees verwoestende fase van Suider-Afrika se vigspandemie is dalk reeds met ons, maar word deur statistieke “vermom”.

In die Verenigde Nasies se jongste vigsverslag word gemaan dat die oënskynlike stabilisering van die voorkoms van MIV/Vigs in sommige lande in dié streek nie noodwendig beteken die pandemie het spoed verloor nie.

Dit sluit Suid-Afrika in waar die departement van gesondheid vroeër vanjaar die effens kleiner styging van MIV/vigs onder swanger vroue (van 25% in 2001 tot 26,5% in 2002 en 27,9% in 2003) bestempel het as die eerste tekens van stabilisering.

Luidens die verslag kan stabilisering die ergste fase van die pandemie versteek wanneer vigs net soveel lewens eis as die getal mense wat die virus opdoen.

Suid-Afrika het steeds die grootste getal mense met MIV/vigs ter wêreld – tussen 4,5 miljoen en 6,2 miljoen en klim waarskynlik steeds. In een van die landelike dele van KwaZulu-Natal het vigsverwante sterftes in die jare negentig só gestyg dat dit teen 2000 48% van alle sterftes onder volwassenes teenwoordig het.

“Die sterftes in dié streek gaan beslis toeneem in die volgende paar jaar omdat die voorkoms van MIV/vigs daar in die laat jare negentig skerp gestyg het. Vigs-sterftes weerspieël die getal nuwe gevalle van MIV/vigs van tien jaar tevore”. Luidens die verslag is daar wêreldwyd tussen 35,9 miljoen en 44,3 miljoen mense met MIV/vigs.

Sowat 4,9 miljoen mense sal na verwagting vanjaar MIV-positief word en 3,1 miljoen aan vigsverwante siektes sterf. Suider-Afrika word verreweg die swaarste getref, met sowat 25,4 miljoen MIV-positiewe mense vanjaar vergeleke met 24,4 miljoen in 2002. Byna twee derdes van alle mense met MIV/vigs woon in hierdie streek. Hoewel die wêreld vanjaar meer as $6,1 miljard (sowat R36,5 miljard) aan die pandemie bestee het tenoor $2,1 miljard in 2001, het minder as 1% van alle mense tussen 15 en 49 jaar toegang tot MIV-toetsing en berading in die 73 lande wat die swaarste getref word.

Tussen 5 miljoen en 6 miljoen mense het dadelik behandeling met antri-retrovirale medisyne nodig. Minder as 10% wat dit moet kry, het toegang daartoe.

Die Burger, 1 Desember 2004

Aktiwiteit 1:

Om afleidings uit bronne te maak

[LU 1.1, 1.2, 3.1, 3.2, 3.3]

  • Gebruik die koerantberig op bladsy 25 as bron (jy kan ook ander bronne raadpleeg) en voltooi die volgende tabel.
Table 1
UITWERKING VAN MIV/VIGS
Suid-Afrika se posisie op die Vigs-ranglys  
Getal mense met vigs in Suid-Afrika  
SA provinsie met hoogste vigs-syfers  
Persentasie groei in vigs-gevalle in SA van 2002 tot 2004  
Persentasie groei in wêreld fondse vir vigs vanaf 2002 tot 2004  
Persentasie vigs-gevalle wat nie toegang het tot die nodige antiretrovirale medisyne nie  

Hulp vir VIGS

Vigslyer se radio “lewensbelangrik”

Maali-Malixolegwatyu

KAAPSTAD. – ‘n Geslote deur, ‘n venster wat wawyd oopstaan en ‘n radio wat kliphard speel . . .

Dit is wat ‘n besoeker êrens tussen honderde plakkershutte in New Rest, Guguletu begroet.

Die geheim om in te kom, is om na ‘n kamervenster aan die agterkant van die huis te gaan en die rede van jou besoek te verduidelik.

Me. Noberia Koko (37), wat hier woon, is alleen, blind – en bedlêend.

Ná geselsies wat uitgeruil word met die oog op ‘n onderhoud, vra Koko haar gaste om haar jonger suster te gaan haal, voordat hulle in die huis toegelaat kan word.

Ná ‘n halfuur daag me. Ruth Koko op en gaan sy oudergewoonte na die oop venster, van waar die huis se sleutels aan haar oorhandig word.

In die huis word die Xhosa-radiostasie, Umhlobo Wenene (“Jou ware vriend”), onmiddellik sagter gedraai.

Op ‘n vraag aan Koko hoekom sy die radio so hard aan het, sê sy dit is “lewensbelangrik”.

“Ek is op antiretrovirale middels en luister na die tyd.”

“Wanneer jy op dié pille is, moet jy dit gereeld neem – presies op die voorgeskrewe tye.”

Sy vertel ook hartseer in die kamertjie met drie beddens, hoe haar enigste dogter, Nomonde (22), wat na haar omgesien het, haar onlangs verlaat het vir “werk in George.”

“Sy is op 10 November hier weg saam met ‘n priester en het gesê dat sy werk gekry het.”

“Ek glo dit nie. Ek vermoed sy het ‘n verhouding met hom.”

Volgens haar “voel-voel” sy nou na die grootte en oppervlak van die pille wat sy daagliks moet drink.

Koko vertel sy het in 1999 begin siek word, en het aanvanklik ‘n stryd teen tuberkulose gevoer.

“’n Jaar later, ná ‘n bloedtoets, het die dokter aan my gesê dat ek MIV-positief is.”

Volgens haar was dit die begin van ‘n “lang pad en worsteling” met sangomas, familielede en medici.

“Mense het aan my gesê my blindheid is vanweë iets “boos” wat aan my gedoen is, terwyl die dokters gesê het dit hou verband met my MIV-status,” vertel Koko.

Ná wat die teenvigsmiddels “aan haar gedoen het” glo sy dat dit die beste opsie is – en dat mense nie moet skroom om dit te gebruik nie.

Die Burger, 1 Desember 2004

In hierdie berig uit Die Burger van 1 Desember 2004 lees ons van medikasie wat beskikbaar is aan MIV-pasiënte. Ons het ook in die berig op bladsy 26 gelees dat minder as 10% van die mense wat hiervan afhanklik is, toegang het daartoe.

Aktiwiteit 2:

Om navorsing ten opsigte van die suksesvolle uitwerking van antiretrovirale middels te doen

[LU 1.4, 1.5, 3.1, 3.2]

  • Kritiseer of verdedig die volgende stellings:

1. Antiretrovirale middels ondersteun slegs MIV-geïnfekteerde se gesondheid en is nie genesend nie.

2. Alle mense in Suid-Afrika het gelyke toegang tot antiretrovirale middels.

(Indien jy nie met laasgenoemde stelling saamstem nie, bespreek moontlike stappe wat tot ‘n meer regverdige verspreiding kan lei.)

Waar is antiretrovirale middels beskikbaar en teen watter prys?

Van watter spesiale produkte dra jy kennis wat daarop gemik is om die lyding van MIV-geïnfekteerde aan te spreek?

Assessering

Table 2
Leeruitkomstes(LUs)
 
LU 1
AARDRYKSKUNDIGE ONDERSOEKDie leerder is in staat om ondersoekvaardighede te gebruik om aardrykskundige en omgewingsbegrippe en -prosesse te ondersoek.
Assesseringstandaarde(ASe)
 
Dit is duidelik wanneer die leerder:
1.1 inligtingsbronne , insluitend eenvoudige statistiek, identifiseer om die vraag oor ‘n maatskaplike of omgewingsvraaagstuk of –probleem te help beantwoord;
  • relevante inligting vir spesifieke doeleindes uit bronne kies en dit opteken;
  • breedte- en lengteligging gebruik om relevante plekke op kaarte te vind;
  • inligting gebruik om oplossings vir probleme voor te stel;
1.5 verslag doen oor ondersoeke deur bespreking, debat, gestruktureerde skryfwerk, grafieke, tabelle, kaarte en diagramme.
LU 3
VERKENNING VAN VRAAGSTUKKEDie leerder is in staat om ingeligte besluite oor sosiale en omgewingsvraagstukke en –probleme te neem.
Dit is duidelik wanneer die leerder:
  • ongelykhede binne en tussen samelewings identifiseer;
  • sommige faktore wat op verskillende aardrykskundige skale en op verskillende plekke tot maatskaplike en omgewingsongelykheid lei, ontleed;
  • optrede evalueer wat tot die deel van hulpbronne en die vermindering van armoede in ‘n spesifieke konteks lei.

Collection Navigation

Content actions

Download:

Collection as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Module as:

PDF | More downloads ...

Add:

Collection to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks

Module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks