Skip to content Skip to navigation

OpenStax-CNX

You are here: Home » Content » Die lees, ontleding en vertolking van topografiese kaarte

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETSenPhaseSS display tagshide tags

    This module is included inLens: Siyavula: Social Sciences (Gr. 7-9)
    By: SiyavulaAs a part of collection: "Aardrykskunde Graad 7"

    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETSenPhaseSS" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Die lees, ontleding en vertolking van topografiese kaarte

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

SOSIALE WETENSKAPPE: AARDRYKSKUNDE

Graad 7

KAARTWERK

Module 10

die lees, ontleding en vertolking van topografiese kaarte

  • Die vermoë om kaarte te gebruik en te vertolk is ‘n belangrike onderdeel van ‘n mens se aardrykskundige vaardighede. As jy ‘n kaart gebruik, moet jy onthou dat: – die werklikheid op skaal verklein is; – die verskynsels en patrone gesien word asof ‘n mens van bo-af neerkyk op die landskap; – simbole gebruik word om kenmerke en verskynsels voor te stel.
  • Verskillende soorte kaarte word vir verskillende funksies geteken.

Aktiwiteit 1:

Om ‘n verskeidenheid kaarte as aardrykskundige en omgewingsbronne te identifiseer

[LU 1.1]

  • Kyk hoeveel verskillende soorte kaarte jy in jou atlas kan identifiseer. Skryf van die name onder mekaar neer en dui elkeen se belangrikste funksie aan.

Aktiwiteit 2:

Om kaarte wat ‘n verskeidenheid inligting bevat te interpreteer

[LU 1.2]

  • Verdeel in groepe. Gaan soek gedurende die volgende week kaarte wat vir ‘n verskeidenheid doeleindes in jou omgewing gebruik word. Reisagentskappe, eiendomsagente, koerante, tydskrifte, motorhawens, bouers, ens. kan genader word. Stel uit elke groep ‘n eie kaartversameling saam. Maak ‘n tabel soos hierbo en noem elke kaart se funksie.
Table 1
Gevind by Funksie
Reisagentskappe  
Eiendomsagente  
Koerante  
Tydskrifte  
Motorhawens  
Bouers  
   

In grade 4 tot 6 het jy alreeds kennis gemaak met baie belangrike feite oor kaartwerk. Die vier belangrikste kenmerke van TOPOGRAFIESE KAARTE is:

  • dis ‘n verkleinde weergawe van die werklikheid en moet op ‘n spesifieke skaal geteken word;
  • verskynsels word deur simbole op die kaart aangedui;
  • rigting moet op ‘n kaart bepaal kan word;
  • hoogte word deur kontoerlyne aangedui.

Kom ons kyk na elkeen van die aspekte:

1. Verskillende skale en afstandberekening

Jy weet reeds dat ‘n kaart ‘n verkleining is van die werklikheid soos van bo-af gesien. Om ‘n kaart so te kan verklein, moet jy van ‘n sekere skaal gebruik maak.

Die skaal van ‘n kaart MOET onderaan die kaart aangedui word. Daar is verskillende soorte skale wat gebruik kan word:

Lynskaal

Op ‘n lynskaal kan jy direk die afstand tussen twee plekke afmeet.

Verhoudingskaal

bv. 1:50 000

Dit beteken dat 1 sentimeter (of watter ander lengte-eenheid ook al) op die kaart gelyk is aan 50 000 sentimeter (dieselfde lengte-eenheid) in die werklikheid.

As twee plekke op die kaart 4 cm uitmekaar is, sal jy dus eers ‘n berekening moet doen om die werklike afstand te bepaal. Dit sal soos volg lyk : 4 × 50 000 = 200 000 cm

= 200 000 ÷ 100 000 = 2 km

Woordskaal

bv. 1 cm stel 20 km voor.

As die afstand tussen twee plekke op die kaart 3 cm is, sal jy ook eers ‘n berekening moet doen.Dit lyk soos volg : 3 × 20 = 60 km

Een of al die verskillende soorte skale kan op ‘n spesifieke kaart aangedui word.

Aktiwiteit 3:

Om vertroud te raak met die gebruik van lynskaal

[LU 1.3]

1. Meet jou klaskamer se lengte en breedte in meter en teken dan ‘n vloerplan daarvan. Gebruik ‘n skaal van 2 cm om 1 meter voor te stel.

Teken nog ‘n vloerplan van jou klaskamer, maar gebruik ‘n skaal van 1 cm om 1 meter voor te stel.

2. Die twee tekeninge van dieselfde klaskamer verskil in grootte omdat die skaal waarop hulle geteken is, verskil.

3. Meet iets anders op jou skoolterrein wat heelwat groter is as jou klaskamer, byvoorbeeld die skoolsaal of die rugbyveld. Teken dit op dieselfde grootte papier as in die geval van jou klaskamer. Om dit reg te kry, moet jy meer meters per sentimeter vir jou plan / kaart gebruik as toe jy jou klaskamer geteken het. Die skaal gaan dus verskil, omdat jy ‘n groter area op dieselfde grootte papier moet teken.

Dui die skaal as ‘n lynskaal op jou kaart aan.

Aktiwiteit 4:

Om afstand op ‘n atlaskaart en ‘n aardbol te bepaal

[LU 1.3]

1. Maak jou atlas oop by ‘n kaart van Suidelike Afrika. Bepaal die werklike afstand in kilometer tussen die volgende plekke. Meet langs ‘n reguit lyn (soos die kraai vlieg).

a) Kaapstad – Oos-Londen km

b) Durban – Johannesburg km

c) Pretoria – Kimberley km

d) Kimberley – Kaapstad km

2. Bepaal die werklike afstand tussen die volgende plekke op ‘n aardbol:

a) Durban en Sydney km

b) Kaapstad en Rio de Janeiro km

c) Parys en New York km

d) Tokio en Moskou km

2. Kaartsimbole en kaartsleutel

Ingesluit in hierdie module is ‘n 1:50 000 topografiese kaart van Ceres, asook ‘n volledige lys van kaartsimbole op die daaropvolgende bladsy. Hierdie kaartsimbole moet bestudeer word, sodat jy die verskillende eienskappe kan erken wanneer ons op die kaart van Ceres werk.

Julle hoef nie noodwendig hierdie oefening oor Ceres te doen nie. Vra jul onderwyser om betyds ‘n kaart van jul eie stad of dorp en distrik te bestel, sodat julle ‘n studie van jul bekende omgewing soos wat dit op ‘n kaart aangetoon word, kan maak. Julle sal verbaas wees oor die magdom inligting wat daarin opgesluit is. Maak ‘n studie van die wyse waarop berge met verskillende vorme, bergklowe, valleie en dies meer, voorgestel word.

SKRYF AAN: DIE STAATSDRUKKER

PRIVAATSAK X85

PRETORIA

en bestel ‘n amptelike 1:50 000 kaart van die gebied waarin julle dorp of stad geleë is. Dit kos verrassend min.

Assessering

Table 2
Leeruitkomstes(LUs)
 
LU 1
AARDRYKSKUNDIGE ONDERSOEKDie leerder is in staat om ondersoekvaardighede te gebruik om aardrykskundige en omgewingsbegrippe en -prosesse te ondersoek.
Assesseringstandaarde(ASe)
 
Dit is duidelik wanneer die leerder:
1.1 ‘n verskeidenheid aardrykskundige en omgewingsbronne relevant vir ‘n ondersoek identifiseer [vind bronne];
1.2 inligting relevant vir die ondersoek uit eenvoudige grafieke, kaarte en statistiese bronne organiseer en interpreteer [werk met bronne];
1.3 afstande op aardbolle, atlasse en kaarte meet deur lynskale te gebruik [werk met bronne];

Memorandum

Aktiwiteit 1:

Table 3
  Soorte kaarte     Funksie  
  Bou en dreinering     Dui ligging van berge, riviere, ens. aan  
  Klimaatstreke     Dui temperatuur, lugdruk, reënval aan  
  Plantegroei     Dui tipe plantegroei aan  
  Bevolkingsverspreiding     Dui verspreiding van mense aan  
  Menslike bedrywighede     Dui ekonomiese aktiwiteite aan  
  Staatkundige verdeling     Dui provinsies en hoofstede aan  
  Delfstowwe     Dui tipe mynbouaktiwiteite aan  

Aktiwiteit 4:

1. a) ± 925 km

  1. a) ± 500 km
  2. b) ± 500 km
  3. c) ± 840 km

2. a) Durban en Sydney: 8250 km

b) Kaapstad en Rio de Janeiro: 4750 km

c) Parys en New York: 5250 km

d) Tokio en Moskou: 7250 km

Content actions

Download module as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Add module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks