Skip to content Skip to navigation Skip to collection information

OpenStax_CNX

You are here: Home » Content » Geskiedenis Graad 7 » Wat is die Mfecane?

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETSenPhaseSS display tagshide tags

    This module and collection are included inLens: Siyavula: Social Sciences (Gr. 7-9)
    By: Siyavula

    Module Review Status: In Review
    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETSenPhaseSS" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Wat is die Mfecane?

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

SOSIALE WETENSKAPPE: GESKIEDENIS

Graad 7

DIE MFECANE VERSKUIF GRENSE

Module 1

WAT IS DIE MFECANE?

1. WAARVANDAAN KOM AL DIE MENSE WAT IN SUID-AFRIKA WOON?

Gedurende die Ystertydperk, ongeveer 2 000 jaar gelede, het die swart mense hulle ook in Afrika kom vestig. In 1652 het Jan van Riebeeck die eerste wit nedersetting gevestig. Daarna het immigrante van Frankryk, Duitsland en Engeland hulle hier kom vestig.

Gedurende die 17de en 18de eeu het Khoina-groepe, en later ook Griekwas, na die binneland geëmigreer, weg van die toenemende getal wit mense wat hulle op die beskikbare grond kom vestig het. Van die grootste migrasies was egter die MFECANE en die GROOT TREK (Module 2). Hierdie migrasies het belangrike gevolge gehad.

WAT WAS DIE MFECANE?

Tussen ongeveer 1815 en 1830 het verskillende swart groepe met mekaar gebots. Dit het ‘n kettingreaksie tot gevolg gehad en het tot verdere botsings en oorloë gelei. Groot getalle veetroppe en graanvoorrade is vernietig – met gepaardgaande swaarkry en lyding. Oral was daar ruïnes. Duisende haweloses het in alle rigtings gevlug. Dié wat in die bosse en berge geskuil het, het geleef soos jagter-versamelaars. Baie het van honger gesterf, of is deur wilde diere doodgemaak. Hierdie oorloë van verwoesting het dwarsoor Suidelike-Afrika plaasgevind, van die Kaapse Oosgrens in die suide, tot by die Victoria-meer (in Tanzanië) in die noorde.

  • Die NGUNI volkere (bv. Zoeloes) het hierdie opstande die Mfecane genoem – wat beteken het “om te onderdruk”.
  • Die Sotho volkere (bv. Sotho’s) het dit die Difaqane genoem – wat beteken het “gedwonge verwydering”.

2. BRONNE OOR DIE MFECANE

Vir historici wat altyd op soek is na die waarheid, sal die Mfecane ‘n onvolledige raaisel bly omdat te veel misverstande en te min inligting bestaan. Daar is twee besondere redes hiervoor:

Die geskrewe bronne wat bestaan, is meestal deur wit reisigers, sendelinge en amptenare geskryf. Ongelukkig was hierdie persone nie altyd goed ingelig oor presies wat gebeur het nie, ook omdat die gebeure oor ‘n wydverspreide gebied plaasgevind het. Gevolglik was die bronne nie altyd betroubaar nie.

BRON A

Figure 1
Figure 1 (Picture 1.png)

BRON B

Figure 2
Figure 2 (Picture 2.png)

Mondelinge bronne oor die Mfecane was nie so betroubaar soos geskrewe en visuele bronne nie.

Aktiwiteit 1:

Om te onderskei tussen feite en menings by bronne oor die Mfecane

[LU 2.3]

  • Die vorige voorbeelde sal help om sommige misverstande te identifiseer en om hulle te herken wanneer julle historiese navorsing doen.

a) Watter misverstand kom voor in Bron B?

b) Watter probleem kan daardeur geskep word?

c) Dink julle dat sodanige misverstande vermy kan word? Hoe?

d) Waarom is mondelinge bronne nie altyd betroubaar nie? Bron A.

e) Watter ooreenkoms is daar tussen die bronne?

f) Teken twee voorbeelde van misverstande wat in ons land voorkom. Skryf gepaste opskrifte vir jul sketse.

  • Die Suid-Afrikaanse binneland het teen 1830 soos volg daar uitgesien. Vervolgens gaan ons kyk hoe van die ryke ontstaan het.

Figure 3
Figure 3 (Picture 3.png)

Assessering

Table 1
Assesseringstandaarde(ASe)
LEERUITKOMS 1: HISTORIESE ONDERSOEK – Die leerder is in staat om ondersoekvaardighede te gebruik om die verlede en die hede te ondersoek
1.1 Bekom die bronne
1.2 Gebruik die bronne
 
 
1.3 Kommunikeer inligting uit bronne (verslaggewing)
LEERUITKOMS 2: HISTORIESE BEGRIP (TYD) – Die leerder is in staat om geskiedkundige kennis en begrip te toon
2.1 Verstaan kronologie en tyd
 
2.2 Verskaf redes waarom ‘n historiese gebeurtenis plaasgevind het (oorsake,gevolge)
2.3 Onderskei tussen verskillende tydperke (ooreenkomste, verskille)

Memorandum

Aktiwiteit 1

  • Grondbesit: individuele of groepsreg?
  • Konflik
  • Ja
  • Mense se herinneringe en stories oor die verlede is nie altyd akkuraat nie.
  • Konflik oor eiendomsreg

Collection Navigation

Content actions

Download:

Collection as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Module as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Add:

Collection to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks

Module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks