Skip to content Skip to navigation Skip to collection information

OpenStax_CNX

You are here: Home » Content » Aardrykskunde Graad 8 » Handel en nywerheid, mynbou

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETSenPhaseSS display tagshide tags

    This collection is included inLens: Siyavula: Social Sciences (Gr. 7-9)
    By: Siyavula

    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETSenPhaseSS" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Handel en nywerheid, mynbou

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

SOSIALE WETENSKAPPE: AARDRYKSKUNDE

Graad 8

NATUURLIKE HULPBRONNE

Module 10

HANDEL EN NYWERHEID, MYNBOU

Handel en Nywerheid

  • Die ekonomie en die omgewing is onlosmaaklik verweef. ‘n Gesonde omgewing is nie net van ekologiese belang nie, maar ook onontbeerlik vir die ekonomiese welsyn van die land. ‘n Gesonde ekonomie kan nie op ‘n geskende omgewing en afgetakelde natuurbronne gebou word nie.
  • Ekonomiese ontwikkeling wat nie die omgewing in ag neem nie, is nog aanvaarbaar, nog prakties. Dit is nie toevallig dat leidende maatskappye besef dat omgewingskwessies onlosmaaklik gekoppel is aan politieke, ekonomiese en maatskaplike kwessies nie. Hulle aanvaar dat die versorging van die omgewing ‘n maatskaplike verantwoordelikheid is, en het ook reeds besef dat bewaring voordelig vir sake kan wees en dat vandag se eko-verantwoordelikheid môre se wins is. Dit behels veel meer as die blote verbetering van openbare betrekkinge: hulpbron-doeltreffende tegnologie, beter energiebenutting, die vermindering van afval en die voorkoming van besoedeling, kan winste aansienlik opstoot.
  • Dit is algemeen bekend dat ‘n groeiende ekonomie die welvaart moet skep om alle Suid-Afrikaners se lewenspeil te verhoog en uiters noodsaaklike maatskaplike opheffingsprogramme te finansier. Hierdie ekonomiese ontwikkeling moet egter verskil van die patroon wat voorheen in Suid-Afrika en ander geïndustrialiseerde Westerse lande gevolg is en die omgewing geskend en ‘n geweldige maatskaplike tol geëis het. Dié proses moet volhoubaar wees en binne die drakrag van die natuurlike omgewing geskied – nie daarbuite nie. Die klem moenie net val op die aantal goedere en dienste wat gelewer word nie, maar ook op die groei van persoonlike en menslike hulpbronne.

Figure 1
Figure 1 (Picture 2.png)

Handel en nywerhede in Suid-Afrika

Aktiwiteit 1:

Om die belangrikste nywerhede in die RSA by elke dorp of stad te identifiseer en neer te skryf

[LU 1.2]

Raadpleeg die sleutel en skryf die verskillende nywerhede wat in elke stad of dorp aangetref word, neer.

  • Kaapstad:
  • Saldanha:

  • Mosselbaai:
  • Port Elizabeth:
  • Oos Londen:
  • Durban:

  • Richardsbaai:

  • Kimberley:
  • Bloemfontein:
  • Sasolburg:
  • Vereeniging:
  • Witbank:
  • Johannesburg:
  • Pretoria:

Mynbou

  • Suid-Afrika is buitengewoon mineraalryk. Die land beskik oor die grootste bekende neerslae goud, chroom, mangaan, vanadium, andalusiet en die platinum-groep metale, asook reuse-reserwes ander waardevolle metale en minerale soos steenkool, nikkel, silwer, lood, fosfaat, uraan, titaan en sirkoon.
  • Die land kon sy vroeëre ekonomiese groei grootliks gehandhaaf deur die ontginning van hierdie nie-hernubare bronne. Mynbou het in 1961 sowat 29 persent van die Bruto Binnelandse produksie gelewer.
  • Mynbou is egter in wese ‘n nie-hernubare bedryf en kan nie ontwikkeling onbepaald na ‘n meer volhoubare ekonomie wat gegrond is op hernubare hulpbronne.
  • Mynboubedrywighede, wat oor sowat 1 persent van Suid-Afrika se oppervlakte voorkom, het massiewe omgewingskade aangerig en besoedeling in baie dele van die land veroorsaak.
  • Skade is byvoorbeeld aangerig deur die vrystelling van besoedelde water, lugbesoedeling (van brandende steenkoollae), afvalprodukte, osoonvernietigende CFK’s uit verkoelingsaanlegte en ruimteverkwistende mynhope en omgewingskending deur ongerehabiliteerde oopgroefmyne.
  • Daarbenewens is skaars hulpbronne, veral water en grond, in die verlede deur mynboubedrywighede verkwis en was mynbou ook die oorsaak van die ernstige omgewingsverwante gesondheidsprobleme onder sy werkers. Minerale ertsverryking het ook aansienlike omgewingskade aangerig.

Figure 2
Figure 2 (Picture 4.png)

Mynbou in Suid-Afrika

AKTIWITEIT 2:

Om die verskillende mynbou-aktiwiteite op ‘n kaart te identifiseer en neer te skryf

[LU 1.2]

  • Raadpleeg die kaart en skryf die verskillende mynbou-aktiwiteite wat in elke stad of dorp aangetref word, neer.

OMGEWINGSOPVOEDING

  • Eerstens moet mense verstaan hoe politieke prosesse werk, sodat almal aktief en doeltreffend kan deelneem aan besluitneming oor omgewingskwessies op plaaslike, nasionale en internasionale vlak.
  • Tweedens moet aan alle mense die geleentheid gebied word om daardie kennis en insig te verwerf wat hulle in staat sal stel om ingeligte keuses te maak en besluite oor omgewingskwessies te neem. - Baie mense verstaan nie die verband tussen hul persoonlike lewenstyl, die verligting van armoede, die verbruik van hulpbronne, omgewingsverval, en, uiteindelik, die oorlewing van die mensdom nie. - Hulle besef eenvoudig nie hoe hulle deur die verandering van hul daaglikse gewoontes andere kan help en ‘n positiewe invloed op die natuurlike omgewing kan hê nie. - Daar moet eers aan hulle uitgewys word hoe ‘n aanvaarbare lewensgehalte vir almal afhang van die oordeelkundige, volhoubare benutting van natuurlike hulpbronne.

Verstedeliking

  • Stede skep welvaart en is die belangrikste sentra vir opvoeding, werk, groter ekonomiese geleenthede, gesondheidsorg en kulturele geleenthede. Stede is egter gewoonlik ook groot verbruikers van natuurlike hulpbronne, met ‘n bykans onversadigbare behoefte aan water, krag, voedsel en grondstowwe. Baie van hierdie bronne word op onvolhoubare wyse benut.
  • Sonder behoorlike beplanning verswelg groeiende stede uitgestrekte gebiede en groot oppervlaktes vrugbare grond gaan in die proses verlore.
  • Stede genereer massiewe hoeveelhede afvalstowwe wat die lug, grond en water ver buite die stadsgrense besoedel, terwyl dit ook die lewensgehalte van stedelinge aantas en selfs in gevaar stel.
  • ‘n Gebrek aan doeltreffende volhoubare ekonomiese ontwikkeling op die platteland dwing talle jong en ekonomies aktiewe mense om hierdie gebiede te verlaat en versteur so die maatskaplike balans.

Assessering

Table 1
Leeruitkomstes(LUs)
 
LU 1
AARDRYKSKUNDIGE ONDERSOEKDie leerder is in staat om ondersoekvaardighede te gebruik om aardrykskundige en omgewingsbegrippe en –prosesse te ondersoek.
Assesseringstandaarde(ASe)
 
Dit is duidelik wanneer die leerder:
  • 1.1 ‘n verskeidenheid aardrykskundige en omgewingsbronne relevant vir ‘n ondersoek identifiseer en kies (gebruik veldwerk en ander ondersoekmetodes) [vind bronne];
  • 1.2 inligting uit kaarte en atlasse en uit grafiese en statistiese bronne interpreteer [werk met bronne].

Memorandum

AKTIWITEIT 1

KAAPSTAD: Olieraffinadery

Ingenieurswerke

Voertuie

Tekstiel en klerasie

Chemikalieë en kunsmis

Kos, drank en tabak

SALDANHA: Yster en staal

MOSSELBAAI: Olieraffinadery

Ingenieurswerke

Kos, drank en tabak

PORT ELIZABETH: Motors

Chemikalieë en kunsmis

Tekstiel en klerasie

Kos, drank en tabak

OOS LONDEN: Motors

Chemikalieë en kunsmis

Kos, drank en tabak

DURBAN: Olieraffinadery

Ingenieurswerke

Voertuie

Chemikalieë en kunsmis

Tekstiel en klerasie

Kos, drank en tabak

RICHARDSBAAI: Alluminiumprosessering

Chemikalieë en kunsmis

Kos, drank en tabak

KIMBERLEY: Ingenieurswerke

Papier

Kos, drank en tabak

BLOEMFONTEIN: Tekstiel en klerasie

Ingenieurswerke

Kos, drank en tabak

SASOLBURG: Olie uit steenkool

Chemikalieë en kunsmis

VEREENIGING: Yster en staal

WITBANK: Ingenieurswerke

JOHANNESBURG: Papier

Chemikalieë en kunsmis

Ingenieurswerke

Olieraffinadery

Yster en staal

Kos, drank en tabak

Leerwerke

PRETORIA/ TSWANE: Kos, drank en tabak

Ingenieurswerke

Yster en staal

AKTIWITEIT 2

ALEXANDERBAAI: Olieraffinadery

PORT NOLLOTH: Ingenieurswerke

KIMBERLEY: Voertuie

WELKOM: Tekstiel en klerasie

JOHANNESBURG: Chemikalieë en kunsmis

Kos, drank en tabak

Collection Navigation

Content actions

Download:

Collection as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Module as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Add:

Collection to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks

Module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks