Skip to content Skip to navigation Skip to collection information

OpenStax_CNX

You are here: Home » Content » Tegnologie Graad 7 » Ontwerp en realiseer 'n vuurpyl

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Ontwerp en realiseer 'n vuurpyl

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

TEGNOLOGIE

GRAAD 7

STELSELS EN BEHEER: VERVOER

Module 3

ONTWERP EN REALISEER ‘N VUURPYL

Agtergrond

‘n Vuurpyl maak staat op spuitaandrywing om te kan vlieg. Wanneer ‘n vuurpyl sy brandstof gebruik, word ‘n stroom warm lug by die stert uitgespuit wat die vuurpyl vorentoe laat beweeg. Vliegtuie wat laer as 25 km vlieg, gebruik die suurstof uit die atmosfeer om hul brandstof te laat ontbrand.

Vuurpyle moet suurstof saam vervoer, want bokant 25 km van die aarde se oppervlak is daar nie genoeg suurstof nie.

Maak ‘n vuurpyl

Agtergrond

Ons gaan nou ‘n vuurpyl maak wat spuitaandrywing gebruik om vorentoe te beweeg. Die spoed waarmee ‘n vuurpyl vorentoe beweeg, hang af van die hoeveelheid dryfgas wat dit agter uitlaat. Water is ‘n baie beter dryfmiddel as warm gas, want dit is baie swaarder. Ons gaan saamgeperste water en lug gebruik en waarnemings maak oor hoe hoog/ver jul vuurpyl kan vlieg.

Opdrag 1:

Om benodigdhede te versamel vir julle vuurpyl

Table 1
         
  LU/AS 1.10      
         

Benodigdhede:

  • Dun karton.
  • ‘n Pen.
  • ’n Liniaal.
  • Gekleurde karton.
  • ‘n Skêr.
  • Twee leë 2 ℓ plastiekbottels
  • Sterk breë kleeflint of maskeerband.
  • ‘n Tregter.
  • ’n Beker water.
  • ’n Kurkprop.
  • ‘n Lugklep (van ‘n fietspomp).
  • Plastiekpyp.
  • ‘n Fietspomp.
  • ’n Banksakkie.
  • ’n Gradeboog.
  • Gom.
  • ‘n Handwerkmes.
  • ‘n Stilet of breinaald.
  • ‘n Passer.
  • Oliebasis verf.

Agtergrond

‘n Vliegtuig of vuurpyl werk volgens Newton se derde Wet van Beweging, nl. as die een bron ‘n krag uitoefen op ‘n ander, dan oefen die ander bron dieselfde hoeveelheid krag uit op die eerste bron, maar in die teenoorgestelde rigting as die eerste bron, d.w.s. op elke aksie is daar ‘n teenoorgestelde reaksie.

As die krag wat jy op ‘n voorwerp uitoefen groter is as die weerstand wat die voorwerp uitoefen, kan die krag wat jy uitgeoefen het, beweging veroorsaak. Die beweging in die vuurpyl word bewerkstellig deurdat die vuurpyl opwaarts gestoot word deur die ontsnappende gasse wat vervaardig is as gevolg van die chemiese reaksie tussen die brandstof en suurstof wat verbrand in die verbrandingskamers. Die groot volume gasse ontsnap deur die vuurpyl se staaluitlaatpyp teen ‘n hoë snelheid.

Daar is vyf soorte kragte wat op ‘n vuurpyl inwerk, nl.:

Stootkrag: die krag wat die enjin verskaf wat by die agterkant uitkom en die vuurpyl vorentoe stoot

Aantrekkingskrag: die krag wat die vuurpyl terug aarde toe druk.

Weerstand: die lug bied weerstand teen die vuurpyl, wat veroorsaak dat die vuurpyl se spoed afneem. (Buite die atmosfeer is daar geen weerstand nie, want daar is geen lug nie).

Stygkrag: ‘n Vuurpyl kan nie doeltreffend gelanseer word en vertikaal opstyg nie, tensy die stootkrag van sy motore groter is as die vuurpyl se gewig.

Relatiewe wind: Die lug vloei vinnig om die neus en langs die romp af.

Langer neusstukke word gebruik om beter lugvloei te verkry.

Opdrag 2:

Om navorsing te doen oor hoe die vinne van ‘n vuurpyl lyk

Table 2
         
  LU/AS 1.7      
         

Agtergrond

‘n Vuurpyl het vinne nodig om reguit te kan vlieg. Doen navorsing oor hoe die vinne van ‘n vuurpyl lyk en teken ‘n paar voorbeelde in die spasie. Besluit ook hoeveel vinne julle wil gebruik en hoe groot die vinne in verhouding met die lyfgedeelte van die vuurpyl moet wees. Besluit ook watter tipe materiaal die geskikste is om die vinne van te maak. Dit is belangrik om vir die vuurpyl stertvinne aan te sit sodat dit regop kan staan vir die lansering (Sien bylae1 op bladsy 9). Die posisie van die vinne aan die romp is ook uiters belangrik.

Figure 1
Figure 1 (Picture 2.png)
Figure 2
Figure 2 (Picture 3.png)

Opdrag 3:

Table 3
         
  LU/AS 1.10      
         

Gebruik die skets as ‘n templaat en plak die bladsy op karton. Trek die vier vinne af op dikker, stewiger karton. Knip dit netjies uit. Vou die stippellyn om en plak die vinne onder om die bottel mooi ewe ver uit mekaar.

Opdrag 4:

Table 4
         
  LU/AS 1.10      
         

Let wel:

Weet jy hoe om hierdie skets van ‘n vin op skaal/in verhouding te vergroot na ‘n vin van ± 20 cm?

  • Trek vierkante bo-oor die skets – vier in die breedte en agt in die lengte.
  • In hierdie geval is elke vierkantjie 5 mm by 5 mm.
  • Trek vierkante van 30 mm by 30 mm op ‘n A4-vel papier – vier in die breedte en agt in die lengte.
  • Trek dan die patroon op die groter blokke oor.
  • Nou het jy ‘n vin van ± 20 cm.

Opdrag 5:

Besluit watter tipe rompvin die geskikste is en maak ‘n duidelike vryhandskets van jul keuse

Table 5
         
  LU/AS 1.8      
         

Opdrag 6:

Maak ‘n finale tekening (korrekte grootte en met besonderhede) van ‘n rompvin op ‘n vel papier, wat jul as templaat kan gebruik om op die dik karton of ander geskikte materiaal na te trek.

Table 6
         
  LU/AS 1.14      
         

Opdrag 7:

Maak die romp van die vuurpyl deur die volgende instruksies te volg.

Table 7
         
  LU/AS 1.14      
         

Instruksies

Knip een 2 ℓ bottel by die tweede lyn net onder die plakker middeldeur (Skets 1). Die deel wat die prop op het, gaan die boonste puntgedeelte van jou vuurpyl vorm. Die heel bottel met die opening ondertoe gedraai, vorm die onderste gedeelte van jou vuurpyl. Jy wil ‘n gewig in die boonste deel van jou vuurpyl hê.

Waarom?

  • Die vuurpyl is nie gebalanseer as die enjin in die onderste gedeelte is nie. Dit is die swaarste deel. Jy moet ‘n swaartepunt vind, sodat die massas weerskante eweredig versprei kan word.
  • Daarom is dit nodig om iets swaars in die boonste gedeelte van jou vuurpyl te plaas sodat die vuurpyl meer stabiel kan wees.
  • As die brandstof bykom, is die vuurpyl se onderkant nog swaarder.
  • As ‘n vuurpyl stabiel is, hou dit aan om vertikaal opwaarts te vlieg, sonder om om te tuimel en rigting te verloor.
  • Plaas dus ‘n paar groterige rivierklippies in ‘n banksakkie en plak dit stewig vas op die bodem aan die buitekant van die heel bottel wat onderstebo gehou word
  • Plaas nou die boonste deel van die deurgeknipte bottel bo-op en plak dit stewig aan die heel bottel met maskeerband/sterk breë kleeflint vas.

Opdrag 8:

Teken ‘n bo-aansig van die plasing van die vinne. Gebruik ‘n gradeboog en sakrekenaar vir die korrekte spasiëring.

Table 8
         
  LU/AS 1.14      
         

Plak nou die vinne vas soos beplan. Nadat die vuurpyl voorlopig voltooi is, is dit nou nodig om die swaartepunt en drukmiddelpunt van jou vuurpyl te vind.

Assessering

Table 9
Leeruitkomstes(LUs)
 
LU 1
Tegnologiese Prosesse en VaardighedeDie leerder is in staat om tegnologiese prosesse en vaardighede eties en verantwoordelik toe te pas deur gepaste inligtings- en kommunikasietegnologie te gebruik.
Assesseringstandaarde(ASe)
 
Dit is duidelik wanneer die leerder:
Ondersoek:1.3 ondersoek uitvoer deur middel van eenvoudige praktiese toetse met betrekking tot aspekte van die tegnologiese kennisvelde (Strukture, Verwerking, Stelsels en Beheer);
Ontwerp:1.7 minstens twee alternatiewe oplossings genereer en die idees annoteer;
1.8 moontlike oplossings kies, sinvolle redes vir keuse gee en ‘n gekose idee deur middel van grafika of modelleringstegnieke ontwikkel;
Maak:1.10 gepaste gereedskap en materiaal kies en gebruik om produkte deur middel van gepaste tegnieke te maak deur verskillende soorte materiaal akkuraat te meet, uit te merk, te knip/sny of te skei, te vorm of te vervorm, te heg, te las of saam te voeg, en af te rond;

Collection Navigation

Content actions

Download:

Collection as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Module as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Add:

Collection to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks

Module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks