Skip to content Skip to navigation Skip to collection information

OpenStax_CNX

You are here: Home » Content » Aardrykskunde Graad 4 » Opvoedkundige, handels- en vervoerdienste

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETIntPhaseSS display tagshide tags

    This module and collection are included inLens: Siyavula: Social Sciences (Gr. 4-6)
    By: Siyavula

    Module Review Status: In Review
    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETIntPhaseSS" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Opvoedkundige, handels- en vervoerdienste

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

AARDRYKSKUNDE

Graad 4

HULPBRONNE EN DIENSTE

Module 17

OPVOEDKUNDIGE, HANDELS- EN VERVOERDIENSTE

1. Opvoedkundige dienste

speelskooltjie

kleuterskool

primêre skool

hoërskool

tegniese kollege

technikon

universiteit

Skryf jul eie skool se naam hieronder, en die name van ander plekke in jul dorp of stad wat opvoedkundige dienste lewer. Julle sal sien dat hoe groter die plek is, hoe langer sal die lys wees.

....................................................................................................................

....................................................................................................................

....................................................................................................................

....................................................................................................................

....................................................................................................................

...................................................................................................................

Aktiwiteit 1

Om vas te stel of opvoedkundige hulpbronne maklik bereikbaar is

[LU 1.7, 2.1]

Hoe ver is die naaste universiteit, technikon, tegniese kollege of hoërskool aan julle? Dalk is daar nie so iets op julle dorp of in julle stad nie. Vind uit hoe ver dit is en vul dan die afstand in die tabel in.

Naam van my dorp, stad of voorstad:

Die naaste aan ons:

Tabel 1
Opvoedkundige diens Naam Afstand
Hoërskool:    
Tegniese Kollege:    
Technikon:    
Universiteit:    

Watter voordeel hou dit vir jongmense in as hulle naby ’n plek woon waar hulle verder kan studeer?

...................................................................................................................

...................................................................................................................

..................................................................................................................

..................................................................................................................

  1. Handelsdienste

Aktiwiteit 2

Om bewus te wees van dienste wat deur mense en instansies gelewer word [LU 2.2, 2.3, 3.2]

Julle het reeds ontdek dat hoe groter die plek (dorp of stad) is, hoe beter is die kans dat daar baie soorte opvoedkundige dienste beskikbaar sal wees. Met ander dienste, soos handelsdienste, is dit dieselfde. Hoe groter die dorp of stad, hoe meer sakeondernemings soos fabrieke, banke en winkels sal daar wees.

Hier volg ’n aantal sinne wat verband hou met handelsdienste, en waar dit gelewer word. Lees elke sin versigtig deur, maak seker dat jy dit verstaan en bespreek dit dan met jou maat(s). Merk dan af of die stelling waar of onwaar is:

Tabel 2
  W O
1. Mense sal dikwels van kleiner dorpe na groot dorpe of stede reis om daar inkopies te doen.    
2. As ’n boer 25 ton aartappels op een slag wil verkoop, sal dit die beste vir hom wees om dit na ’n mark in die stad te neem.    
3. ’n Juwelier wat slegs diamantringe verkoop, moet liewer sy juwelierswinkel in ’n groot stad gaan open.    
4. Die gebruik van rekenaars veroorsaak dat banke in klein dorpies al minder en minder raak.    
5. Vandag kry jy op die kleinste dorpies CD-winkels wat slegs CD’s met klassieke- en operamusiek verkoop.    
6. Baie meer mense besoek ‘n vlooimark op ‘n klein dorpie as een in ‘n stad.    

In stede en groot dorpe is daar groot getalle mense wat produkte koop en van dienste gebruik maak. Ons sê daar is ’n groot mark. Ons weet ook dat hoe groter die mark is, hoe goedkoper die produkte kan wees.

Julle sal verstaan dat jy eerder R2,00 wins op elk van tien artikels (R20,00 wins) wil maak, as R4,00 op elke artikel, maar jy verkoop slegs twee (R8,00 wins)!

Maar handelsdienste beteken nie dat daar altyd produkte of artikels of voorwerpe verkoop moet word nie. Baie mense verkoop hul dienste, byvoorbeeld prokureurs en advokate, rekenmeesters, banke, dokters, reisagente en makelaars (mense wat ander se geld belê). Daar is ook mense wat ander se tuine versorg, loodgieters en bouers. Ook hierdie mense se dienste is eerder in die groot plekke beskikbaar as op klein dorpies.

Lys ’n paar mense of firmas waarvan julle weet wat dienste lewer, maar nie produkte verkoop nie:

Tabel 3
Naam Diens
   
   
   

2. Vervoerdienste

Aktiwiteit 2

Om die waarde van vervoerdienste en paaie te ondersoek [1.2, 2.2]

Julle sal weet dat ons moderne samelewing nie sonder vervoer kan klaarkom nie. Dink maar net aan die verskillende maniere waarop leerders orals in ons land skool toe gaan: per motor, taxi, bus, trein en fiets.

Probeer om saam met jou maat hierdie vyf metodes van vervoer te klassifiseer as openbare of private vervoer. Merk dit met ‘n x in die toepaslike kolom.

Tabel 4
  Openbare vervoer Private vervoer
Motor    
Taxi    
Bus    
Trein    
Fiets    

Behalwe vir mense wat passasiers in minibus taxi’s vervoer, is daar in ’n klein dorpie nie eintlik ander openbare vervoerdienste nie. In ’n groot stad is daar weer ’n groot verskeidenheid maniere waarop mense met openbare vervoer oor die weg kan kom. En soos julle teen hierdie tyd weet, hoe groter die plek, hoe meer maniere van vervoer.

Maar nie net mense word vervoer nie! Wat van …. Of wag, voltooi julle maar self:

Noem vyf produkte op wat in elk van die volgende bedrywe vervoer moet word:

Tabel 5
  Boubedryf Motorhawe met vulstasie Landbou
       
       
       
       
       

Dink net aan al die verskillende soorte vragvoertuie waarmee die produkte wat julle nou opgenoem het, vervoer moet word!

Vervoer vergemaklik

Vervoer het die lewe baie maklik gemaak en boonop die mens vry gemaak om sy wêreld te verken, en dit lyk asof alles steeds makliker word. Maar ons gaan nou ’n ondersoek onderneem om vas te stel of alles werklik so maklik is en glad verloop soos wat dit lyk.

Verdeel julle klas in vier groepe om vervoer in die volgende omstandighede te ondersoek: (a) ’n liggaamlik gestremde persoon, (b) vervoer in ’n minibus-taxi, (c) die vervoer van petrol of gas (gevaarlike stowwe), en (d) die vervoer van beseerdes in ’n ambulans.

Elke groep kry ’n onderwerp. Oor elke onderwerp moet ten minste ses vrae aan iemand met eerstehandse kennis oor die saak gestel word. Die eerste twee vrae vir elke onderwerp word verskaf, maar aan die res van die vrae moet julle self dink. Gebruik die antwoorde om terugvoering aan die klas te doen.

Hoe ervaar ’n gestremde persoon vandag se vervoer?

  • Verstaan alle normale mense jou probleem?
  • Kan jy van openbare vervoer gebruik maak?

…………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………

……………………………………………………………………………………………

Vervoer in ’n minibus-taxi

  • Watter mense maak van minibus-taxi’s gebruik?
  • Wat pla die meeste van hierdie vorm van vervoer?

............................................................................................................................

.........................................................................................................................

.........................................................................................................................

Die vervoer van gevaarlike stowwe – petrol of gas

  • Moet die bestuurder spesiale opleiding kry?
  • ’n Ongeluk met so ’n vragmotor kan mos baie gevaarlik wees. Wat moet ’n bestuurder doen om ongelukke te voorkom?

.......................................................................................................................................

.......................................................................................................................................

.......................................................................................................................................

Die werk van ’n ambulansbestuurder

  • Mag ’n ambulansbestuurder so vinnig ry as wat hy kan om ’n lewe te red?
  • Hoe lank duur ’n ambulansbestuurder se opleiding?

...........................................................................................................................

...........................................................................................................................

...........................................................................................................................

...........................................................................................................................

Assessering

LEERUITKOMS 1: AARDRYKSKUNDIGE ONDERSOEK

Die leerder is in staat om ondersoekvaardighede te gebruik om aardrykskundige en omgewingsbegrippe en -prosesse te ondersoek.

Assesseringstandaard

Dis duidelik wanneer die leerder

1.2 inligting uit bronne onder hofies organiseer;

  • aardrykskundige en omgewingsbegrippe en -terme gebruik om op verskillende maniere verslag te doen oor ondersoeke [dra die antwoord oor].

LEERUITKOMS 2: AARDRYKSKUNDIGE KENNIS EN BEGRIP

Die leerder is in staat om aardrykskundige en omgewingskennis en -begrip te toon.

Assesseringstandaard

Dis duidelik wanneer die leerder

2.1 die eienskappe van die plaaslike nedersetting, insluitend landgebruik, beskryf en dit vergelyk met voorbeelde van ander plekke (mense en plekke);

2.2 die belangrikheid beskryf van toegang tot hulpbronne en dienste.

2.3 kan beskryf hoe daar in die verlede in basiese menslike behoeftes voorsien is en hoe dit in die hede gebeur [mense en omgewing].

LEERUITKOMS 3: VERKENNING VAN VRAAGSTUKKE

Die leerder is in staat om ingeligte besluite oor sosiale en omgewingsvraagstukke en –probleme te neem.

Assesseringstandaard

Dis duidelik wanneer die leerder

3.2 faktore identifiseer wat veroorsaak dat sommige mense in ‘n spesifieke konteks groter toegang tot hulpbronne het as ander.

Memorandum

Dienste

Tabel 6
  Openbare vervoer Private vervoer
Motor  
Taxi  
Bus  
Trein  
Fiets  

1. Klip Brandstof Koring/saad

2. Sand Olie Mielies

3. Stene Parte Vrugte

4. Sement Stukkende voertuie Kompos

5. Dakkappe Dierevoer/water

Collection Navigation

Content actions

Download:

Collection as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Module as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Add:

Collection to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks

Module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks