Doen self die speurwerk. Verbeel jou jy bly in ‘n dorp met die naam Mooimeisiesfontein.
Die dorp het nie sommer oornag ontstaan nie. Eers is een of twee huise gebou, daarna is ‘n winkeltjie begin, toe ‘n kerk en ‘n skool. Later is strate gemaak om die geboue met mekaar te verbind. So het die dorpie al groter en groter geword. Ons noem dit ontwikkeling!
Ons gaan nou in groepsverband ‘n snuffeltakie oor jul dorp of skool of huis doen. Jy gaan die geleentheid kry om bronne uit jou omgewing te gaan soek, dit te gebruik en dan ‘n verslaggie oor jou speurwerk te skryf!
Wie het eerste in dié omgewing gewoon?
..................................................................................................................
Wat het hulle gedoen om te oorleef?
..................................................................................................................
..................................................................................................................
Wie het jou dorp of stad aangelê?
..............................................................................................
Wanneer is dit aangelê?
..............................................................................................
Hoekom is dit juis op hierdie plek aangelê?
.................................................................................................................
.................................................................................................................
Hoe oud is dit vanjaar?
............................................................................
Hoekom het jou dorp dié naam gekry?
...................................................................................................................
...................................................................................................................
Wanneer het die eerste boere aangekom? .............................................
Wat is die naam van die oudste plaas in die distrik?
...................................................................................................................
Watter bedryf is vandag die belangrikste of grootste hier?
...................................................................................................................
Watter straat, plek van aanbidding, of skool is eerste gebou?
...................................................................................................................
...................................................................................................................
Hoe het die mense van lank gelede musiek gemaak?
...................................................................................................................
Watter kunsvorms het behoue gebly?
...................................................................................................................
...................................................................................................................
Hoe het tegnologie gehelp dat jou dorp of stad ontwikkel het?
...................................................................................................................
Watter belangrike gebeurtenisse het al in jou dorp plaasgevind?
..................................................................................................................
..................................................................................................................
..................................................................................................................
Watter maande van die jaar kry jou dorp
die meeste reën? .....................................................................
die minste reën? .....................................................................
Werk in groepe. Vind uit of julle skool ‘n koerant of ‘n ander geskrewe bron het waarin die skoolhoof belangrike gebeure opteken. Gebruik hierdie bron om die volgende vrae te ondersoek, en skryf jou bevindings neer:
In watter jaar is jou skool gestig? ..................................................................
Hoe oud is die skool? ....................................................................................
Wie het die skool gestig? ..............................................................................
Wie was die eerste hoof van jou skool?
...................................................................................................................
Watter klaskamers is die oudste in die skool?
...................................................................................................................
Hoe verskil hierdie klaskamers van die nuwe klaskamers?
...................................................................................................................
...................................................................................................................
Probeer foto’s van kinders in die hande kry wat jou skool in die verlede bygewoon het. Gebruik hierdie bronne om die volgende vrae te antwoord:
Voer in pare onderhoude met ouer mense wat julle skool by-gewoon het toe hulle kinders was. Vra hulle om julle te vertel:
(a) Ben en Dawie is beste maats en hulle bly op Mooimeisiesfontein. Hulle lees dikwels mekaar se dagboeke. Bestudeer hulle dagboekinskrywings, en ook die prente van hulle huise.
![]() |
Bekyk huis (i) en huis (ii). Pas die regte huis by die regte persoon volgens die dagboeke.
Die beste manier om geboue soos dié huise te beoordeel, is om sekere vrae oor hulle te vra en dan die antwoorde neer te skryf. So sal jy meer uitvind oor geboue – en die ooreenkomste en verskille tussen hulle raaksien! Al wat jy nodig het, is gesonde verstand, pen en papier!
(b) GEBRUIK NOU DIE VOLGENDE VRAE OM MEER UIT TE VIND OOR DIE GESKIEDENIS VAN JUL HUIS.
![]() |
Skryf ‘n kort verslaggie oor die geskiedenis van jou dorp/stad of skool of huis. Jy is welkom om prente, foto’s of ander bronne in te sluit.
Die leerder is in staat om ondersoekvaardighede te gebruik om aardrykskundige en omgewingsbegrippe en -prosesse te ondersoek.
Dis duidelik wanneer die leerder
1.1 werk met bronne: inligting aanteken en verwerk uit ‘n verskeidenheid van bronne;