Skip to content Skip to navigation Skip to collection information

OpenStax-CNX

You are here: Home » Content » Aardrykskunde Graad 9 » Benadering tot ontwikkeling

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETSenPhaseSS display tagshide tags

    This collection is included inLens: Siyavula: Social Sciences (Gr. 7-9)
    By: Siyavula

    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETSenPhaseSS" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Benadering tot ontwikkeling

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

SOSIALE WETENSKAPPE: AARDRYKSKUNDE

Graad 9

ONTWIKKELINGSVRAAGSTUKKE

Module 2

BENADERING TOT ONTWIKKELING

1. Benadering tot ontwikkeling

Die vlak van ontwikkeling wissel van land tot land. Daarvolgens kan lande in verskillende kategorieë of groepe verdeel word. Twee terme wat dikwels voorkom, is ontwikkelende en ontwikkelde lande.

  • Ontwikkelende lande verwys na ‘n land wat nog besig is om te ontwikkel. Die ekonomiese en sosiale stelsels is nog nie ver genoeg ontwikkel nie. Die groei wat wel plaasvind, is dus nie genoeg om te voorsien in die behoeftes van die land se inwoners nie. Een voorbeeld is Angola, waar die ontwikkeling van basiese dienste nog agter is by ander lande. Dienste soos gesondheid, behuising, vervoer, opleiding ens. moet nog baie uitbrei voor die hele bevolking goed versorg sal wees. Selfs in sekere dele van Suid-Afrika is daar nog agterstande wat ingehaal moet word. Kan julle dink aan dele van ons land waar daar nog ruimte vir ontwikkeling bestaan? Is daar ook in julle eie gebied soortgelyke behoeftes? Wat kan die regering en die inwoners daaraan doen?
  • Ontwikkelde lande verwys na lande wat reeds ‘n hoë vlak van ekonomiese en sosiale ontwikkeling bereik het, soos Duitsland, Nederland en die meeste ander Europese lande. Groot dele van die V.S.A., sowel as sekere areas in Suid-Afrika is reeds goed ontwikkel. Waaraan kan ‘n mens die ontwikkelde lande of streke uitken?

Aktiwiteit 1:

Om op die hoogte te kom met verskillende benaderings tot ontwikkeling in die RSA

[LU 2.1]

Om oor ontwikkeling te kan saampraat, benodig ons sekere sleutelbegrippe. Die betekenis van hierdie woorde moet eers goed begryp word voor ons dit kan gebruik.

Verduidelik die volgende:

  • ontwikkelde en ontwikkelende lande (verskaf ook voorbeelde van lande of streke)
  • volhoubare ontwikkeling: wat beteken dit?Raadpleeg bronne soos Sorg vir die aardeSuid-Afrika: ‘n strategie vir ‘n volhoubare bestaan, deur John Yeld. Laasgenoemde is ‘n publikasie van die Suid-Afrikaanse Natuurstigting (SANS) en die Wêreldbewaringsunie (IUCN). ISBN 0-62017685-7
  • boustene van volhoubaarheid: stappe om volhoubare ontwikkeling te verseker
  • verstedelikingVerduidelik die begrip, en noem die gevolge. Gee ook jou eie mening hieroor (Wat is jou persoonlike gevoelens, en is daar enige oplossing?)
  • ontvolking van die plattelandVerduidelik wat hiermee bedoel word, en noem die moontlike gevolge. Gee ook jou eie mening oor hierdie verskynsel (Hoe voel jy daaroor en hoekom; watter oplossings sou jy voorstel?)
  • Eerste Wêreld (Verskaf voorbeelde van “Eerstewêreld-lande”, en gee redes waarom hulle so genoem word.)
  • Derde Wêreld (Verskaf voorbeelde van Derdewêreld-lande, en redes waarom hulle as Derdewêrelds bekend staan.)

Aktiwiteit 2:

Om te onderskei tussen ontwikkelende en ontwikkeldelande

[LU 2.1]

Maak ‘n merkie in een van die kolomme teenoor elke land om aan te dui of dit ‘n oorwegend ontwikkelde of ontwikkelende land is. Wat weet jy van hierdie lande om te kan besluit waar om jou merkie te plaas? Dit is noodsaaklik om ‘n feitekennis oor die verskillende lande van die wêreld op te bou. Gesels met mekaar en met jou familie daaroor. Leerders wat gereeld koerant lees of nuusprogramme op televisie kyk, sal ook makliker kan besluit of ‘n land in die ontwikkelde of ontwikkelende kategorie pas.

Table 1
Naam van Land Ontwikkeld: Ontwikkelend:
Zimbabwe    
VSA    
Frankryk    
Kongo    
Argentinië    
Japan    
Rusland    
Mosambiek    
Namibië    

Aktiwiteit 3:

Om ‘n klasbespreking oor die RSA as ‘n ontwikkelende land te voer

[LU 2.1]

Die RSA is ‘n Derdewêreld- en ontwikkelende land en moet as sodanig bestuur word.

Bespreek hierdie stelling. Gee redes waarom jy saamstem met die stelling of nie, en uiteindelik tot ‘n gevolgtrekking kom.

Assessering

Table 2
LU 2
AARDRYKSKUNDIGE KENNIS EN BEGRIPDie leerder is in staat om aardrykskundige en omgewingskennis en -begrip te toon.
Dit is duidelik wanneer die leerder:
2.1 ‘n beredeneerde verduideliking van sommige benaderings tot ontwikkeling verskaf [mense en plekke];
  1. 2.21. maniere waardeur Wetenskap en Tegnologie ‘n positiewe en negatiewe invloed op ontwikkeling het, identifiseer [mense en hulpbronne];
2.3 verduidelik hoe volhoubare ontwikkeling ‘n positiewe uitwerking op mense, plekke en omgewings kan hê [mense en omgewing

Memorandum

AKTIWITEIT 1:

Ontwikkelde: Dit is lande wat reeds ‘n baie hoë vlak van ekonomiese- en sosiale ontwikkeling bereik het.

Kenmerke: Eerste Wêreld, geïndustrialiseerde, hoë inkomste, noord van die ewenaar, hoë mensontwikkeling, ekonomies ontwikkeld, besitters en ryk.

Voorbeelde: Meeste Europese lande, VSA, Switserland, Japan, ens.

Ontwikkelende: Dit is lande wat nog besig is om op ekonomiese- en sosiale gebied te ontwikkel. Sekere dele van ‘n land kan ten volle ontwikkeld wees, terwyl ander dele nog geheel en al onder-ontwikkeld mag wees.

Kenmerke: Derde wêreld, nie-geïndustraliseerd, lae inkomste, suid van die ewenaar, lae mens-ontwikkeling, minder ekonomies ontwikkelde lande, nie-besitters en arm.

Voorbeelde: Suid-Afrika, sekere Suid-Amerikaanse en lande in Asië, Afrikalande soos Ethiopië, Zimbabwe, DRK, ens.

Volhoubare ontwikkeling: Dit behels die oordeelkundige benutting van hulpbronne. Dit is ontwikkeling wat gelyktydig aan ‘n land se huidige behoeftes aan vooruitgang en aan bewaring vir die toekoms aandag skenk. Mag nie die omgewing benadeel nie en moet die belange van toekomstige geslagte beskerm.

Boustene vir volhoubaarheid: Neem die volgende faktore in ag: mens, aarde en welvaart. Drie belangrike boustene: ekonomiese groei, sosiale verantwoordelikheid en die behoud van ‘n ekologiese balans. Die sukses al dan nie met die implementering van ‘n volhoubare ontwikkelingsstrategie hang grootliks af van die mate waarin ‘n regering daarin slaag om armoede te verlig.

Verstedeliking:

Definisie: Proses waar ‘n toenemende aantal mense die landelike gebiede verlaat om hulle in stedelike gebiede te vestig.

Mening: Oorweeg die volgende: - Skep probleme vir platteland

- Sosiale- en ekonomiese probleme

- Ook stedelike probleme soos oorbevolking, werkloosheid, plakkery, verskeie tekorte, misdaad, ens.

Oplossing: Desentralisasie van nywerhede, werkskepping, hervestiging van mense op die platteland, behuisingsprojekte , instelling van minimum lone, RDP-projekte, ens.

Ontvolking van die platteland:

Definisie: Proses waar inwoners die platteland verlaat. Toenemende proses, veral in ontwikkelende- en ontwikkelde lande.

Gevolge: Agteruitgang van dorpe, geboue en dienste. Skole, besighede, ens. sluit. Ekonomiese- en kulturele agteruitgang en verval.

Oplossing: Skep werksgeleenthede, toerisme, desentralisasie, hervestigingsinisiatiewe, ens.

Eerste Wêreld:

Voorbeelde: Hoofsaaklik lande noord van die Sahara

Europa ( Noord en sentraal), VSA, China, Japan, ens.

Noorweë, Swede, Australië, Kanada, Nederland, Engeland, Duitsland, ens.

Redes: Ten volle ontwikkeld op ekonomiese-, politieke-, sosiale- en maatskaplike gebied. Groeikoers laag, sterftesyfers laag, geboortesyfers laag, lewensverwagting van mense hoog, per kapita-inkomste van mense hoog, ens.

Derde Wêreld:

Voorbeelde: Hoofsaaklik Sub-Sahara

Meeste Afrikalande, Suid-Amerikaanse lande, dele van Asië, ens.

Sierra Leone, Niger, Mali, Mosambiek, Ethiopië, DRK, ens.

Redes: Nog nie ten volle onwikkel nie, of moet nog ontwikkel. Verwys na vorige antwoord: teenoorgestelde

AKTIWITEIT 2:

Ontwikkeld: VSA

Frankryk

Japan

Kenmerke: Zimbabwe

Kongo

Argentinië

Rusland

Mosambiek

Namibië

AKTIWITEIT 3:

Oorweeg die volgende:

Stem saam!

  • Bevat elemente van beide.
  • Ekonomies baie goed ontwikkeld.
  • Kyk na mynbou: In 7 van die wêreld se belangrikste 10 minerale is SA die

top produsent.

  • Sekondêre bedrywe lewer groot bydrae tot BBP.
  • Apartheid het letsels gelaat.
  • Groot agterstande by grootste deel van ons bevolking.
  • Brei hierop uit.

Collection Navigation

Content actions

Download:

Collection as:

EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Module as:

PDF | More downloads ...

Add:

Collection to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks

Module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks