Skip to content Skip to navigation Skip to collection information

OpenStax_CNX

You are here: Home » Content » Aardrykskunde Graad 9 » Die beginsels van Agenda 21

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETSenPhaseSS display tagshide tags

    This collection is included inLens: Siyavula: Social Sciences (Gr. 7-9)
    By: Siyavula

    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETSenPhaseSS" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Die beginsels van Agenda 21

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

SOSIALE WETENSKAPPE: AARDRYKSKUNDE

Graad 9

VOLHOUBARE GEBRUIK VAN HULPBRONNE

Module 6

DIE BEGINSELS VAN AGENDA 21

AGENDA 21

1. Die beginsels van Agenda 21

Aktiwiteit 1:

Om die belang van hulpbronne , die volhoubare benutting daarvan en ons almal se verantwoordelikheid in dié verband, te ondersoek

[LU 1.3]

Lees die volgende stukke oor Agenda 21 en beantwoord dan die vrae.

Agenda 21 Wêreldwyd en die Plaaslike Agenda 21

Agenda 21 is ‘n wêreldwye aksieplan vir ontwikkeling wat sosiaal, ekonomies en omgewingsgewys volhoubaar is. Die term “volhoubaar” beteken dat ontwikkeling volgehou of voortgesit kan word sonder om die aarde se natuurlike bronne daardeur uit te put. Hierdie aksieplan is in 1992 aanvaar by die Verenigde Nasies se konferensie oor die Omgewing en Ontwikkeling wat in Rio de Janeiro plaasgevind het. Probeer hierdie stad op ‘n wêreldkaart vind, en onthou in watter staat en op watter vasteland dit geleë is. Die doel van Agenda 21 is om beginsels en programme op te stel vir ‘n beter balans tussen ontwikkeling en die aarde se natuurlike hulpbronne. Alle ontwikkeling is daarvan afhanklik. Die konferensie het voorgestel dat die beginsels van Agenda 21 wêreldwyd op plaaslike vlak toegepas word. Hierdie praktiese implementerings-program staan bekend as Plaaslike Agenda 21.

Die Plaaslike Agenda 21- Mandaat

Teen 1996, behoort die meeste plaaslike owerhede in elke land ‘n konsultatiewe proses met hul bevolkings te voltooi, en konsensus oor ‘n plaaslike Agenda 21 vir die gemeenskap bereik het.

Plaaslike Agenda 21 in Suid-Afrika

Kry eers duidelikheid oor die term “plaaslik”. As deel van ons eie heropbou- en ontwikkelingsprogram het die drie grootste stede in Suid-Afrika (Johannesburg, Kaapstad en Durban) almal in 1994/95 in ooreenstemming met die Plaaslike Agenda 21-mandaat, hul eie Plaaslike Agenda 21-programme begin. Hierdie vroeë programme het ‘n wye reeks aktiwiteite dwarsoor die land aan die gang gesit, sodat ander dorpe en stede soos Kimberley, Port Elizabeth, Oos-Londen, Pretoria en Pietermaritzburg, ook hul eie PlaaslikeAgenda 21-programme begin het. Op provinsiale vlak het provinsies soos KwaZulu-Natal en Limpopo veldtogte geloods om te verseker dat plaaslike owerhede op groot skaal betrokke raak by die Plaaslike Agenda 21- planne. In 1998 is ‘n Nasionale Plaaslike Agenda 21 deur die Departement van Omgewingsake en Toerisme geloods om aktiwiteite oor die hele land te ondersteun, te koördineer en in een groot netwerk saam te snoer.

Beginsels vir Plaaslike Agenda 21 in Suid-Afrika

► Mensgesentreerde ontwikkeling. (Fokus op opleiding en bemagtiging van mense, soos...?)

► Voorsiening in basiese behoeftes (verskaf geriewe en dienste wat mense die heel nodigste het, soos...?)

► Geïntegreerde beplanning en ontwikkeling i.p.v. van ‘n sektor-gebaseerde benadering. (Die hele gebied en sy mense word saam ontwikkel, nie net sekere aspekte nie, bv....?)

► Volhoubare ontwikkeling. (Die omgewing en bronne word nie benadeel deur langdurige ontwikkeling nie

Plaaslike Agenda 21 in Durban

Durban se Plaaslike Agenda 21 (LA21) -program is met die aanstelling van die stad se eerste Omgewingsbestuurder in 1994 van stapel gestuur. ‘n Spesiale afdeling is in 1995 vir dié doel gestig.

Ná uitgebreide steun onder kernbelangegroepe gewerf is – insluitende binne die plaaslike owerheid, die openbare sektor en nuwe ontwikkelingsforums – het die destydse Durbanse Stadsraad in Augustus 1994 die mandaat vir die implementering van die Plaaslike Agenda 21 as hul verantwoordelikheid aanvaar. Hierdie besluit is later (1996) deur die betrokke rade van die nuut-saamgestelde Durbanse metropolitaanse gebied bekragtig.

Die doel van Durban se Plaaslike Agenda 21 is die ontwikkeling van ‘n stelsel van omgewingsbestuur wat dié stad in sy ontwikkeling sal steun, maar wat ook volhoubaar is in terme van die omgewing. Dit vereis dat ‘n nuwe beleid (met bv. koersaanpassings en nuwe ideale), instellings (soos komitees of afdelings ) en prosedures (werkwyses) beplan word. Dit vra ook om die voortdurende monitering (d.w.s. toesighouding en toetsing), hersiening en verbetering van prestasie sodat die omgewing bewaar bly soos dit vooraf in die volhoubare doelwitte uiteengesit is.

Tydens die Aardeberaad wat in Junie 1992 in Rio de Janeiro plaasgevind het, is ‘n globale aksieplan saamgestel vir volhoubare ontwikkeling. Die aksieplan staan bekend as Agenda 21. Die doel met Agenda 21is om beginsels en programme op te stel om ‘n verandering te bring in die verhouding tussen ontwikkeling en die impak op die aarde se natuurlike hulpbronne. Dit beteken dat planne beraam is om te sorg dat ontwikkeling fyn beheer word sodat dit nie die aarde, die natuur, die hulpbronne en die kwaliteit van mense sel lewens vernietig nie. Volhoubare ontwikkeling sluit dus in sosiale, ekonomiese en omgewingsaspekte. (Ruil gedagtes uit oor die betekenis van hierdie terme, en gee voorbeelde. Vind dan uit of dit klop met jou opvoeder se verduideliking.)

Die doel met die aksieplan was dat dit internasionaal op die plaaslike bestuursvlak geïmplementeer of toegepas moes word. As deel van die HOP in Suid-Afrika (ken jy die afkorting?), het die drie grootste metropolitaanse (stedelike) gebiede (Johannesburg, Kaapstad en Durban) in 1994/1995 die program in werking gestel. Die programme het as katalisators gedien om ander aktiwiteite regdeur die land aan die gang te sit. Dorpe en stede soos Kimberley, Port Elizabeth, Pietermaritzburg en Oos-Londen het later hulle eie Agenda 21-idees in werking gestel. Ook provinsies het hul eie inisiatiewe geloods, soos byvoorbeeld in Kwazulu-Natal en in die Noordelike Provinsie.

a) Skryf ‘n definisie vir Agenda 21 neer. (Verduidelik in jou eie woorde wat dit is, waar dit tot stand gekom het, en wat daarmee beoog word.)

b) Wat word bedoel met Plaaslike Agenda 21? (Wenk: die woorde “eie” en “lokale” kan nuttig wees)

c) Skryf die beginsels van Plaaslike Agenda 21 neer.

d) Verdeel in vier groepe. Elke groep konsentreer op een beginsel.

  • Beskryf in ‘n kort paragraaf wat die beginsel wat aan jou groep toegewys is, beteken, bv.”mensgesentreerde ontwikkeling”: wat word daarmee bedoel? Gee ook voorbeelde daarvan.
  • Plaas julle in die posisie van raadgewers aan die stadsraad van Johannesburg, Kaapstad of Kimberley. Ontwikkel idees vir die implementering of uitvoering van julle betrokke beginsel op plaaslike vlak. Skryf julle gedagtes neer en berei ‘n netjiese voorlegging voor wat deur die stadsraad oorweeg moet word. Skryf ‘n dekkingsbrief waarin julle slegs aandui waaroor die voorlegging gaan wat aangeheg word. Sit julle idees helder uiteen en verskaf praktiese voorstelle, wat ook sketse of ‘n stadskaart kan insluit.
  • (Die HOP is deel van hierdie proses. Probeer om pamflette oor die HOP by jou stadsraad te kry, om jou in jou poging te help. Vra jou mense tuis of hulle ook weet waarvoor HOP staan, en wat die term in Engels of ‘n ander taal is.)

Assessering

Table 1
Leeruitkomstes(LUs)
 
LU 1
AARDRYKSKUNDIGE ONDERSOEKDie leerder is in staat om ondersoekvaardighede te gebruik om aardrykskundige en omgewingsbegrippe en –prosesse te ondersoek.
Assesseringstandaarde(ASe)
 
Dit is duidelik wanneer die leerder:
1.3 gevolgtrekkings oor inligting uit bronne soos foto’s, kaarte, atlasse, grafieke en statistiek ontleed en maak [werk met bronne];

Memorandum

AKTIWITEIT 1:

  1. a) Dit is ‘n wêreldwye aksieplan om volhoubare ontwikkeling te verseker.
  • Dit is ‘n wydstrekkende aksieplan
  • wat GLOBAAL,
  • NASIONAAL en
  • PLAASLIK
  • deur organisasies en regerings
  • wat by die Verenigde Nasies geaffilieer is
  • toegepas word in elke gebied waar menslike aktiwiteite ‘n impak op die omgewing het.

Dit het in Junie 1992 tydens die Aardeberaad in Rio de Janeiro tot stand gekom. Agenda 21 se DOEL is om beginsels en programme daar te stel vir ‘n beter balans tussen ontwikkeling en die aarde se natuurlike hulpbronne. Hierdie beginsels en programme word internasionaal op plaaslike bestuursvlak geïmplementeer en toegepas.

  1. a) Die doel is om Plaaslike Owerhede (Munisipaliteite en Metropolitaanse Rade) te bemagtig om elkeen hul eie Agenda 21-program op te stel en te bestuur volgens hul eie plaaslike (lokale) behoeftes.
  2. b) Mensgesentreerde ontwikkeling: Dit fokus op die opleiding en bemagtiging van mense.

Voorsien basiese behoeftes: Die doel is om basiese geriewe en dienste aan elke mens beskikbaar te stel.

Geïntegreerde beplanning en ontwikkeling: In plaas van ‘n sektor-gebasseerde benadering. Dit fokus op die ontwikkeling van die hele gebied en sy mense en nie net op sekere aspekte of mense nie.

Volhoubare ontwikkeling: Dit fokus op die bewaring van die omgewing en sy bronne ten spyte van ontwikkeling.

Collection Navigation

Content actions

Download:

Collection as:

EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Module as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Add:

Collection to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks

Module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks