Skip to content Skip to navigation

OpenStax-CNX

You are here: Home » Content » Kaartlees en -analise

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETSenPhaseSS display tagshide tags

    This module is included inLens: Siyavula: Social Sciences (Gr. 7-9)
    By: SiyavulaAs a part of collection: "Aardrykskunde Graad 9"

    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETSenPhaseSS" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Kaartlees en -analise

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

SOSIALE WETENSKAPPE: AARDRYKSKUNDE

Graad 9

KAARTWERK

Module 14

KAARTLEES EN -ANALISE

1. Kaartlees en -analise

Topografiese kaarte is van die bruikbaarste en noukeurigste kaarte beskikbaar a.g.v. die baie detail wat dit bevat en die noukeurigheid waarmee die kleinste besonderhede aangetoon word.

Topografiese kaarte en ortofotokaarte is die geograaf se gereedskap (BRON) en die leser moet die kaarttaal verstaan. Verduidelikings van eienskappe word dan wetenskaplik gedoen.

Deur die volgende aktiwiteite sal die leerder alle kaartleestegnieke en -vaardighede bemeester, maar ook ‘n beter kennis van Bloemfontein ontwikkel.

AKTIWITEIT 1

Gebruik jou atlas en beantwoord die volgende vrae:

  • Vind die ligging van Bloemfontein deur van die indeks agter in die atlas gebruik te maak.
  • In watter provinsie van die RSA is Bloemfontein geleë?
  • Dui die rigting vanaf Bloemfontein na Durban aan.
  • Meet, deur gebruik te maak van die lynskaal op jou atlaskaart, die afstand in km tussen Edenburg (suid van Bloemfontein) en Bloemfontein.
  • As ‘n bus Edenburg om 10:00 verlaat en sonder om te stop reis teen ‘n gemiddelde spoed van 120 km/h, hoe laat sal die bus in Bloemfontein arriveer?

  • Lees die meegaande teks deur en beantwoord dan die vrae oor Bloemfontein se verlede.

Gee redes vir die:

  • Ontstaan
  • Ontwikkeling van Bloemfontein as stad
Table 1
Die ontwikkeling van Bloemfontein
Meer as ‘n honderd jaar gelede, het trekkers vanuit die Kaap hulle gevestig in die Bloemfontein- omgewing, wat vinnig tot ‘n handelsentrum ontwikkel het. In 1846 is die ligging van die huidige stad deur Majoor Warden gekies as die geskikste plek om ‘n fort en woongebied te laat bou. Vanaf hierdie begin, ten spyte van teenslae weens onrus en oorloë wat sy ontwikkeling gestrem het, het die klein dorpie ontwikkel tot ‘n aantreklike stad.Bloemfontein is die geografiese middelpunt van Suid-Afrika se spoor-, pad- en lugdienste. Die ontwikkeling van die Vrystaatse goudvelde, minder as 160 km daarvandaan, bring ekstra welvaart na die stad, wat vinnig besig is om ‘n belangrike industriële sentrum te word.Die stad is in ‘n skilderagtige omgewing geleë in die hart van die Vrystaatse plato, omring deur koppies en heuwels wat hoog bo die vlaktes verrys. Aan die noordekant is Naval Hill vanwaar ‘n pragtige uitsig oor Bloemfontein verkry kan word.

Table 2
         
  LU 1.7      
         

AKTIWITEIT 2

1. ‘n Sellulêre diensverskaffer wil ‘n kommunikasietoring vir sy sellulêre diens oprig. Hierdie ligging moet op die hoogste punt in die gebied wees. Gee die hoogte in meter van die hoogste punt aangedui op die kaart. Gee ook die spesifieke punt se koördinate.

2. Gee ‘n rede waarom die sterrewag (Observatory Theatre) op Naval Hill (29°05'45" S, . 26°14'20" O) gebou is en nie in ‘n meer sentrale deel van die stad nie.

3. Bereken die magnetiese peiling vanaf driehoeksbaken ρ50 (29°03'45" S, 26°10'50" O) na ρ174 (29°05'25" S, . 26°11'30" O). Toon alle berekeninge.

4. Hoe lank sal dit ‘n reisiger neem om vanaf die N1-padkruising (29°07'45" S, 26°10' O) na die ander N1-padkruising (29°05'30" S, 26°10' 20" O) te beweeg as hy teen ‘n gemiddelde spoed van 120 km/h reis?

5. Bereken die oppervlakte in vierkante meter van die spoorwegeindpuntgebou (vierkantige swart gebou) by 29°06'50" S, 26°14' 50" O. Toon alle berekeninge.

6. Wat is die ware peiling vanaf ρ174 (29°05'25" S, 26°11'30" O) na Spitskop se hoogtepunt (29°05'40" S, 26°09'20" O)?

AKTIWITEIT 3

Gebruik slegs die ortofoto en beantwoord die volgende vrae:

  1. Is die ortofoto ‘n vertikale- of ‘n skuinslugfoto?

  1. Watter deel van Bloemfontein word op die ortofoto gewys? Dui die presiese ligging met ligte potloodlyne op die 1 : 50 000 topografiese kaartvel aan.
  2. Wat is die werklike afstand in km vanaf die N1-padkruising naby Tempe (by Dam van Trane) na die ander N1-padkruising naby Rayton in die noordooste?

  1. In watter rigting het jy beweeg vanaf die Tempe padkruising na die padkruising naby Rayton?

  1. Watter tipe aktiwiteit sal daar by Tempe aangetref word? Kyk veral na die verskeie lang geboue wat in rye daar voorkom.

  1. 1(a) In watter rigting val dié geboue se skaduwees?

  1. (b)1. Watter tyd van die dag is die foto dus geneem?

Assessering

Table 3
Leeruitkomstes(LUs)
 
LU 1
AARDRYKSKUNDIGE ONDERSOEKDie leerder is in staat om ondersoekvaardighede te gebruik om aardrykskundige en omgewingsbegrippe en –prosesse te ondersoek.
Assesseringstandaarde(ASe)
 
Dit is duidelik wanneer die leerder:
1.3 gevolgtrekkings oor inligting uit bronne soos foto’s, kaarte, atlasse, grafieke en statistiek ontleed en maak [werk met bronne];
1.5 inligting in die veld waarneem en dit opteken [werk met bronne];
1.7 verslag doen oor kennis wat tydens die ondersoek verkry is deur ‘n redenasie en interpretasie gegrond op inligtingsbronne te formuleer; gebruik kaarte, diagramme en grafika; gebruik, waar moontlik, rekenaars in die aanbieding [dra die antwoord oor].

Memorandum

AKTIWITEIT 1:

  1. 29008’ S, 26015’O
  2. Vrystaat
  3. OSO
  4. ± 70 km
  5. Tyd = AfstandSpoedAfstandSpoed size 12{ { { ital "Af" bold "stan"d} over { ital "Spoed"} } } {}

= 70km120km/h70km120km/h size 12{ { {"70" ital "km"} over {"120" ital "km"/h} } } {}

= 0,583 × 60

= 34,98 minute

  • 10:00 + 34,88 = 10:34,98
  • Ontstaan van Bloemfontein
  1. a) Trekkers uit die Kaap het hulle daar gevestig.
  2. b) In 1846 het Majoor Warden dit gekies as ‘n geskikte plek om ‘n fort en woongebied te laat bou.

Ontwikkeling van Bloemfontein

  • In die begin ontwikkel dit gou tot ‘n handelsentrum.
  • Oorloë en opstand het nie sy groei gekeer nie.
  • Geografiese middelpunt van spoor-, pad- en lugvervoer.
  • Goudvelde 160 km daarvandaan help die groei aan.
  • Vandag ‘n belangrike industriële sentrum.
  • Skilderagtige omgewing maak dat toerisme floreer.

AKTIWITEIT 2:

1. Hoogtepunt 1499

Koördinate: 290 05’ 50” S 260 13’ 20’ O

  1. Hoër, plat area waarvandaan ‘n goeie uitsig is.

Stad se ligte en besoedeling het hier ‘n kleiner invloed.

3. Ware Noord / Peiling : 1640

Magnetiese Deklinasie : 2001 – 2003 = 2 jaar

2 × 6’ weswaarts (+)

20035’ + 12’

= 20035’ wes van Ware Noord

Magnetiese peiling = 640 + 20035’

= 184035’

4. Kaartafstand = 8,5 cm × 0,5 = 4,25 km

Tyd = AfstandSpoedAfstandSpoed size 12{ { { ital "Af" bold "stan"d} over { ital "Spoed"} } } {}

= 4,25km120km/h4,25km120km/h size 12{ { {4,"25" ital "km"} over {"120" ital "km"/h} } } {}

= 0,35 × 60

= 2,1 minute

  1. L × B

(0,9 × 500) × (0,5 × 500)

450 × 250

= 112 500m2

6. Ware peiling = 2660

AKTIWITEIT 3

  1. al
  2. Leerders doen op kaart
  3. Werklike afstand = 26,6 cm op ‘n 1:10 000 kaart

26,6 × 0,1

= 2,66 km

  1. Noordoos
  2. Weermagopleidingsentrum

Baie soldate wat in barakke woon.

6.a) Suidoos

b) Smiddae

Content actions

Download module as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Add module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks