Skip to content Skip to navigation

OpenStax_CNX

You are here: Home » Content » báo cao khoa hoc

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

Affiliated with (What does "Affiliated with" mean?)

This content is either by members of the organizations listed or about topics related to the organizations listed. Click each link to see a list of all content affiliated with the organization.
  • VOCW

    This module is included inLens: Vietnam OpenCourseWare's Lens
    By: Vietnam OpenCourseWare

    Click the "VOCW" link to see all content affiliated with them.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.
 

báo cao khoa hoc

Module by: nguyen ha. E-mail the author

BÁO CÁO KHOA HỌC

40 NĂM XÂY DỰNG VÀ TRƯỞNG THÀNH CỦA TRUNG TÂM THÔNG TIN – THƯ VIỆN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC TỔNG HỢP QUỐC GIA HÀ NỘI 1956-1996.

TIỀN THÂN CỦA TRUNG TÂM THÔNG TIN – THƯ VIỆN ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI 1997-2007.

graphics1.pngPGS.TS. Phan Văn

Nhân dịp kỷ niệm 10 năm thành lập Trung tâm Thông tin – Thư viện ĐHQG Hà Nội, chúng tôi xin điểm lại vài nét khái quát quá trình hình thành và phát triển Thư viện ĐHTH Hà Nội.

Vài nét về truyền thống hình thành Thư viện Đại học Tổng hợp Hà Nội.

Với truyền thống vẻ vang, đáng tự hào của nền học vấn đại học Việt Nam có từ lâu đời. Thư viện Đại học Việt Nam đầu tiên được xây dựng bên cạnh Quốc Tử Giám (1078)11). Quốc Học Viện đời Trần được thành lập (1253), có kho sách, phòng đọc sách, đồng thời cử Trần Tôn, một nhà nho nổi tiếng trông coi thư Viện Lãn - Kha22). Thái học Viện đời Hậu Lê thành lập (1762), đồng thời bổ nhiệm nhà Bác học Lê Quý Đôn trông coi Thư viện Thái học – trên đây là các loại hình thư viện đầu tiên ở nước ta cho đến hết thế kỷ XIX duy nhất là của Nhà nước, được thể chế hoá và mở rộng dần. Chúng ta đáng tự hào – là Thư viện Đại học Tổng hợp Quốc gia Việt Nam tiếp nối truyền thống nền giáo dục đại học kể từ Quốc Tử Giám – Thăng Long. Với ý nghĩa truyền thống đó, với tính kế thừa Thư viện Đại học Tổng hợp Quốc gia Hà Nội, là tiền thân của Trung tâm Thông tin - Thư viện ĐHQG Hà Nội đã từng có 900 năm lịch sử.

40 năm xây dựng và trưởng thành của Trung tâm Thông tin - Thư viện ĐHTH Hà Nội.

2.1 - Thư viện ĐHTN Hà Nội được tiếpnhận một phần kho sách của Thư viện trường Khoa học Cơ bản Đông Dương: 10.000 loại sách, 20 loại tạp chí, trong đó có 10 loại tạp chí về kinh tế Đông Dương (Revue économique l’indochine Indosinica), có phòng đọc 200 chỗ ngồi, ở 19- Lê Thánh Tông thuộc Thư viện của Đại học Vụ, Bộ Quốc gia Giáo dục.

2.2 - Năm 1956, theo quyết định số 2183/TC Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội được thành lập. Thư viện trường được hình thành với kho sách với 1 vạn loại, 20 loại tạp chí, phục vụ cho 420 sinh viên thuộc các ngành Toán, lý, hoá, sinh vật, lịch sử và Văn học, đồng thời phục vụ cho 43 cán bộ giảng dạy, phần lớn là cán bộ giảng dạy của trường Khoa học Cơ bản và Dự bị Đại học Văn Khoa từ kháng chiến trở về tiếp quản Thủ đô.

2.3 – Sau 3 năm phục hồi kinh tế và phát triển văn hoá (1958 – 1960).

Cùng với sự phát triển và hoàn thiện nền đại học mang tính chất tổng hợp về tự nhiên và xã hội. Thư viện trường từng bước được phát triển kho sách đạt đến 70.000 loại sách (tăng gấp 7 lần so với thư viện trường Khoa học Cơ bản Đông Dương mà thư viện ĐHTH Hà Nội được tiếp nhận. <xem 2.1>, kho tạp chí tăng gấp 5 lần, kho giáo trình có 16.000 bản gồm 80 loại. Thư viện phục vụ cho 1200 sinh viên chính quy, 200 sinh viên tại chức, 400 học viên bổ túc văn hoá và 180 cán bộ giảng dạy của nhà trường.

2.4 – Suốt trong thời kỳ chống Mỹ, cứu nước (1960-1975).

Thư viện trường ĐHTN Hà Nội phát triển thành thư viện trung tâm có kho sách 150.000 loại sách và 1620 loại tạp chí của 20 nước trên thế giới, đồng thời có 11 chi nhánh thư viện khoa, trong đó có 5 thư viện khoa học tự nhiên gồm có: Toán, lý, hoá, sinh, địa và 6 chi nhánh thư viện khoa học xã hội và nhân văn: Ngữ văn, lịch sử, Triết học, kinh tế, luật học và khoa tiếng Việt… Với kho sách 25 vạn bản. Thư viện Trung tâm và các chi nhánh Thư viện khoa đã phục vụ cho 5.598 sinh viên chính quy và tại chức, phục vụ 110 sinh viên nước ngoài, phục vụ 590 cán bộ giảng dạy. Trong thời gian này thư viện đã bám sát nhiệm vụ chính trị của nhà trường phục vụ học tập, giảng dạy nghiên cứu khoa học33), cung cấp các tư liệu khoa học thiết thực phục vụ các đề tài về chiến đấu, sản xuất và đời sống, phục vụ cho nhiều đề tài nghiên cứu về điều tra cơ bản nguồn động vật, thực vật, địa chất, khoáng sản, tài nguyên, môi trường; lịch sử dựng nước và giữ nước của dân tộc, ngôn ngữ, dân tộc ít người, văn học dân gian, v.v… góp phần nâng cao chất lượng biên soạn giáo trình, sách giáo khoa; chất lượng đào tạo cán bộ khoa học cơ bản về tự nhiên và xã hội cho đất nước.

Trong thời kỳ chống Mỹ, cứu nước thư viện trường ĐHTH Hà Nội đã sơ tán một bộ phận của kho sách quý hiếm, kho giáo trình, sách tham khảo phục vụ học tập và giảng dạy đến khu an toàn: Đại Từ Bắc Thái (1965), Đông Anh (Hà Nội) và Thanh Oai Hà Tây (1969); Hiệp Hoà - Yên Phong Hà Bắc và Phú Bình Bắc Thái (1972). Đầu năm 1973 chuyển về Hà Nội.

Những năm tháng đầy khó khăn gian khổ, cán bộ thư viện Trường ĐHTH Hà Nội đã vượt qua những trận đánh phá khốc liệt dưới làn mưa bom, lửa đạn của giặc Mỹ, vừa chiến đấu, vừa công tác, vừa cầm súng, vừa cầm sách phục vụ ở những nơi sơ tán xa xôi, hẻo lánh, cũng như ở trung tâm Thủ đô có chiến sự ác liệt, đảm bảo tài sản sách báo, phục vụ tốt cho công tác đào tạo. Do đó, cán bộ thư viện đã được vinh dự đón nhận phần thưởng cao quý của Đảng và Nhà nước tặng thưởng: 7 huân chương chống Mỹ, cứu nước hạng nhất và nhì; 7 huy chương chống Mỹ cứu nước hạng nhất và nhì. Nhìn lại quá khứ, cán bộ của Trung tâm thư viện ĐHTH Hà Nội được quyền tự hào về thành tích nhỏ bé của mình đã góp phần vào thắng lợi có tính chất lịch sử và thời đại trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước vĩ đại của dân tộc ta.

2.5 - Sau ngày miền Nam được hoàn toàn giải phóng 30-4-1975, để góp phần cải tạo và xây dựng nền giáo dục miền Nam theo nội dung xã hội chủ nghĩa. Thư viện trường ĐHTH Hà Nội đã chuyển 41.816 bản sách và 30.000 tạp chí các loại; chi viện cho ĐHTH Huế, ĐHTH TP. Hồ Chí Minh, Đà Lạt, Đại học Bách Khoa Đà Nẵng, trường Đảng T.Ư Cục miền Nam, Thư viện Nguyễn Tất Thành, v.v…

2.6 – Từ năm 1975 cho đến năm 1996, đã xây dựng Thư viện trường ĐHTH Hà Nội thành Trung tâm Thông tin - Tư liệu44) về khoa học cơ bản với các chức năng chủ yếu sau đây:

- Xây dựng phương hướng phát triển tư liệu khoa học cơ bản về tự nhiên và xã hội nhân văn phục vụ nghiên cứu khoa học và triển khai ứng dụng, phục vụ giảng dạy và đào tạo.

- Thu thập bổ sung và trao đổi, xử lý kỹ thuật tư liệu, tổ chức bảo quản tư liệu khoa học và công nghệ. Xây dựng và khai thác CSDL ngân hàng tin. Đảm bảo thông tin nhanh và kịp thời cho cán bộ giảng dạy và sinh viên trong công tác nghiên cứu khoa học và học tập.

- Nghiên cứu khoa học trên lĩnh vực thông tin, thư viện, thư mục nhằm nâng cao tay nghề đạt năng suất, chất lượng và hiệu quả trong công tác.

- Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ có trình độ cử nhân khoa học Thông tin – Thư viện cho các Bộ, các ngành, các Viện nghiên cứu, các trường Đại học…

- Tổ chức hệ thống phòng đọc, phòng mượn, phòng tạp chí, phòng đọc nghiên cứu sinh, phục vụ có hiệu quả cho cán bộ nghiên cứu, cán bộ giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo toàn diện.

- Quan hệ trao đổi và hợp tác quốc tế trên lĩnh vực tư liệu thông tin với các cơ quan khoa học và thư viện các trường ĐHTH trên thế giới.

Năm 1996, kho tư liệu khoa học và công nghệ của Trung tâm Thông tin – Thư viện trường ĐHTH Hà Nội đạt đến 73 vạn loại sách, so với năm 1956 tăng gấp 70 lần; kho tạp chí đạt đến 3008 loại so với năm 1956 tăng gấp 150 lần. Đặc biệt, có kho sách quý hiếm từ đầu thế kỷ XIX như Bách khoa toàn thư, từ điển tổng hợp, chuyên ngành, từ điển ngôn ngữ đủ các thứ tiếng như: Anh, Nga, Pháp, Đức, Tây Ban Nha, Trung Văn, v.v… tạp chí tóm tắt tra cứu về khoa học cơ bản. Cả nước chỉ có 1 bộ sách quý Tuyển tập của cố Thủ tướng Gia-Oa-Hác-Lan NêRu và Ma-Hác-Ma Ganđi gồm 101 tập của nước Cộng hoà Ấn Độ tăng. Bộ từ điển sinh vật học 23 tập của ĐHTH Tôkyô Nhật Bản tặng. ĐHTH Paris-7 tặng 223 luận án tiến sĩ, v.v…

Đối tượng phục vụ của thư viện gồm 8000 sinh viên, 150 nghiên cứu sinh, 200 sinh viên nước ngoài, 820 cán bộ giảng dạy, nghiên cứu trong đó có 334 PTS, 32 TS, 38 GS, 187 PGS.

Về đào tạo – Bộ môn Thông tin – Thư viện – Thư mục của Trung tâm đã đào tạo đại học chính qui ngành thư viện từ 1973-1983 là 250 sinh viên, từ năm 1984 đến năm 1989 đào tạo đại học chuyên ngành TT-TV là 70 sinh viên đã tốt nghiệp. Từ năm 1979 đến 1990 được Bộ Đại học và THCN giao cho Trung tâm nhiệm vụ bồi dưỡng và kiểm tra kiến thức tuyển chọn NCS đi học nước ngoài trên lĩnh vực Thông tin học, Thư viện học, Phương tiện kỹ thuật cơ giới hoá và tự động hoá công tác thông tin – thư viện là 50 NCS.

Tham gia các Hội đồng bảo vệ luận án PTS, Hội đồng nghiệm thu đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ, trên lĩnh vực tin học, thông tin, thư viện, lưu trữ, v.v… Ngoài ra, cán bộ của trung tâm đã tham gia đề tài nghiên cứu khoa học cấp Nhà nước, chủ trì đề tài cấp Bộ, và cấp trường quản lý.

Tổ chức nhiều Hội thảo khoa học chuyên đề như: “Ảnh hưởng của Thư viện học Xô Viết đối với thư viện học Việt Nam” nhân kỷ niệm 70 năm Cách mạng Tháng Mười Nga, Hội thảo “Đảng CSVN và Hồ Chí Minh với sự nghiệp sách báo” nhân kỷ niệm lần thứ 100 ngày sinh Bác Hồ (1890-1990), v.v…

Về xuất bản ấn phẩm:-

- Đã biên soạn và in bộ giáo trình Thư viện học gồm 5 môn học; giáo trình thư mục học gồm 6 môn học; giáo trình thông tin học gồm 3 môn học.

- Đã biên soạn và xuất bản bộ thông tin – thư mục các công trình nghiên cứu khoa học của Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội 1956-1996 gồm 4 tập:

- Tập I (1956-1981) dày 283 trang.

- Tập II (1981-1985) dày 366 trang.

- Tập III (1986-1991) dày 200 trang.

- Tập IV (1991-1996) dày 390 trang.

Sau mỗi tập có bộ máy tra cứu theo thời gian, theo từng tác giả, theo chủ đề giúp cho việc tìm tài liệu được nhanh chóng. Tra cứu theo từng tác giả có 2 tác dụng: 1/ động viên cán bộ giảng dạy trẻ tích cực nghiên cứu khoa học. 2/ Đối với cán bộ giảng dạy lâu năm có trách nhiệm hướng dẫn thế hệ trẻ, đào tạo thế hệ kế cận khoa học để không bị hững hụt,

Bốn tập công trình này đối với công tác đào tạo có giá trị rất lớn: 1/ làm tài liệu thực hành cho sinh viên trong công tác biên soạn thông tin tóm tắt, thông tin thư mục, thông tin tín nhanh, thông tin tổng quan, thông tin tín hiệu, v.v… 2/ Làm tài liệu mẫu cho sinh viên biên soạn các loại hình tra cứu.: Theo thời gian, chủ đề, tác giả, v.v…

Biên soạn thông tin tóm tắt các tác phẩm của Chủ tịch Hồ Chí Minh và các tác giả viết về Người. H.: “ĐHTH”, 1990.

- Đã biên soạn thông tin tóm tắt sách mới. Ra đều kỳ hàng quý, 4 số/năm.

- Đã biên soạn thư mục giới thiệu theo chuyên đề gồm: “Thư mục sách của Các Mác xuất bản ở Việt Nam”; “Thư mục các tư liệu nghiên cứu về Điện Biên Phủ”, v.v…

QUAN HỆ TRAO ĐỔI QUỐC TẾ

Trung tâm có quan hệ hợp tác và trao đổi tư liệu khoa học với 50 Viện nghiên cứu và Thư viện các trường đại học Tổng hợp trên thế giới: Viện Hàn Lâm khoa học xã hội, Viện Hàn Lâm khoa học tự nhiên, Viện nghiên cứu nguyên tử Dupna (Liên Xô). Thư viện các trường ĐHTH ở Liên Xô như Lômônôxốp, Lêningrát, Minxcơ… Đại học Tổng hợp Paris 7 (Pháp), Đại học Tổng hợp Humboldt (Đức), Đại học Tổng hợp Tokyo (Nhật), Đại học Tổng hợp HaWai, Đại học Tổnghợp Cornell (Mỹ), Thư viện Quốc hội Mỹ…

Trung tâm Thông tin – Thư viện ĐHTH Hà Nội là thành viên chính thức của ngân hàng dữ liệu tin quốc tế các quốc gia nói tiếng Pháp, gọi tắt là BIEF (Banque Internationale d’information Sur les Etats Francofones).

Hợp tác quốc tế, Trung tâm đã cử 1 cán bộ giúp thư viện Hamiltơn của Trường ĐHTH HaWai (Mỹ) Phân loại sách tiếng Việt và sử dụng computer để kiểm tra trên máy tính điện tử hệ thống sách tiếng Việt, chữa những lỗi đánh vần hoặc tác giả Việt Nam.

Nói tóm lại, 40 năm hoạt động của Trung tâm Thông tin – Thư viện ĐHTH Hà Nội (1956-1996) – là cơ sở vật chất trọng yếu của nhà trường – là trung tâm thông tin, văn hoá, khoa học đã góp phần tích cực phục vụ công tác nghiên cứu khoa học, giảng dạy, học tập, nâng cao chất lượng đào tạo toàn diện cán bộ khoa học cơ bản cho đất nước trong công cuộc đổi mới, thời kỳ CNH, HĐH phát triển kinh tế – xã hội, phát triển khoa học và công nghệ thực hiện mục tiêu mà Đại hội Đảng lần thứ X (4-2006) đã đề ra làm cho dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ văn minh, đồng thời đến năm 2020 Việt Nam trở thành một nước có nền công nghiệp phát triển theo hướng hiện đại và tiến thẳng lên chủ nghĩa xã hội một cách vững chắc, lâu dài.

* *

*

Trung tâm Thông tin – Thư viện ĐHTH Hà Nội là tiền thân của Trung tâm Thông tin – Thư viện ĐHQG ngày nay.

Trung tâm được thành lập theo quyết định số 66/TCCB ngày 14-2-1997 của Giám đốc Đại học Quốc gia Hà Nội (ĐHQG HN).

Trung tâm là cơ quan sự nghiệp khoa học trực thuộc ĐHQG Hà Nội. Trung tâm có một đội ngũ cán bộ khoa học trên 120 người, trong đó có 1 tiến sĩ khoa học, hàng chục Thạc sĩ khoa học và cử nhân. Cán bộ kiêm nhiệm, cộng tác viên gồm trên 100 giáo sư, tiến sĩ, thạc sĩ…55)

Trung tâm có kho tài liệu đa dạng, phong phú bao gồm các loại sách, báo, tạp chí… về khoa học cơ bản tự nhiên, xã hội – nhân văn, khoa học giáo dục và ngoại ngữ gồm:

Sách: 200.000 loại = 1.460.000 bản

Tạp chí: 3.000 loại = 450.000 bản

Kho sách quý hiếm có nhiều sách cổ xuất bản từ thế kỷ XIX, nhiều bộ sách do các quốc gia, các tổ chức quốc tế tặng như bộ sưu tập nghiên cứu Hoa Kỳ (Quốc hội Mỹ tặng).

Kho tra cứu gồm các loại Bách khoa toàn thư, từ điển, Handbook… tiếng Anh, Pháp, Nga, Đức, Nhật…

Trung tâm Thông tin – Thư viện ĐHQG Hà Nội từng bước tin học hoá, biên mục chuẩn MARC 21, áp dụng bảng phân loại Dewey, sử dụng phần mềm Libol, tài liệu số hoá… Trung tâm đã xây dựng phòng đọc Multémedia, áp dụng CNTT đưa Trung tâm trở thành một cơ quan thông tin – thư viện hiện đại, thoả mãn được nhu cầu tối đa thông tin – tư liệu phục vụ giảng dạy, học tập và nghiên cứu khoa học của thầy và trò Trường ĐHQG Hà Nội.

Trong 10 năm qua (1997-2007) Trung tâm Thông tin – Thư viện ĐHQG Hà Nội phát triển nhanh chóng chưa từng có và đạt được những thành tựu to lớn. Chúng ta có thể lấy một vài con số để chứng minh so sánh đối chiếu với Thư viện ĐHTH 40 năm qua.

Ví dụ, số lượng cán bộ của Trung tâm gấp 2 lần rưỡi cán bộ Thư viện ĐHTH - đặc biệt là chất lượng cán bộ của Trung tâm đạt 1 Tiến sĩ, có hàng chục Thạc sĩ khoa học, cử nhân khoa học so với cán bộ Thư viện ĐHTH trước đây.

Về kho tư liệu khoa học của Trung tâm gấp 3 lần so với kho sách của Thư viện ĐHTH trước đây.

Kết luận – Trung tâm Thông tin – Thư viện ĐHQG Hà Nội có vị trí quan trọng hàng đầu của thư viện đại học trong cả nước, khu vực – là thành viên Hiệp hội trực tuyến đại học quốc gia các nước Đông Nam Á, thành viên Hội đồng thư viện đại học quốc gia các nước Đông Á.

------------***------------

TÀI LIỆU THAM KHẢO

  1. Bước phát triển của phong trào công đoàn ĐHTH Hà Nội hơn 35 năm qua (1956-1991).-H.: “ĐHTH”, 1991.-.-35 trang
  2. 25 năm xây dựng và trưởng thành ĐHTH Hà Nội 1956-1981.-H.: “ĐHTH”, 1981.-49 trang.
  3. Lịch sử Trường ĐHTH Hà Nội (Sơ thảo).-H.: “ĐHTH”, 1981.-76 trang.
  4. Trung tâm Thông tin – Thư viện ĐHQG Hà Nội.-H.: “ĐHQG”, 1997, .-6 trang.
  5. Trung tâm Thông tin – Thư viện ĐHTH Hà Nội.-H.: “ĐHTH”, 1991, .-6 trang.
  6. Trường Đại học KHTN.-H.: “KHTN”, 1998.-52 trang.
  7. Trường ĐHTH Hà Nội 40 năm (1956-1996) hôm qua và hôm nay .-H.: “ĐHQG”, 1996.-341 trang.

Footnotes

  1. 1) - Trích: Việt sử thông giám cương mục chính biên. Quyển 3.-tr.25.
  2. 2) – Trích: Khâm định Việt sử thông giám cương mục chính biên. Q10.-tr.52.
  3. 3) Đại học Tổng hợp Hà Nội 25 năm xây dựng và trưởng thành H.: “ĐHTH” 1981.-48tr.
  4. 4) Đại học Tổng hợp Hà Nội 35 năm xây dựng và trưởng thành.- H.: “ĐHTH” 1991.-61tr.
  5. 5) – Trích.: Giới thiệu Trung tâm Thông tin – Thư viện ĐHQG Hà Nội.-H.: “TT-TV”, 1997.-tr.5.

Content actions

Download module as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Add module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks