Gồm có các hằng và biến. Hằng mang giá trị cho sẵn ở đầu chương trình hoặc trong quá trình viết ta đưa vào; Các biến có giá trị thay đổi sẽ được gán giá trị khi chạy chương trình. Tên biến là một ký tự hoa hoặc một chuỗi ký tự, bắt đầu bằng một ký tự hoa.

Có một loại biến đặc biệt gọi là biến tự do, biến này không có tên và người ta dùng ký hiệu _ (dấu gạch dưới) thay cho tên biến.

Quan hệ giữa các đối tượng được dùng dưới hình thức vị từ.

Ví dụ: Thich(X,Y) là vị từ diễn tả câu “X thích Y” trong ngôn ngữ tự nhiên.

Blue(car) là vị từ diễn tả câu “Car is blue”.

Như vậy các vị từ sẽ bao gồm tên của vị từ và các đối số của nó. Các đối số được đặt trong ngoặc và phân cách nhau bởi dấu phẩy.

Sự kiện là một vị từ diễn tả một sự thật.

Ví dụ: “2 là một số nguyên tố” là một sự kiện vì nó diễn tả sự thật 2 là một số nguyên tố.

Luật là vị từ diễn tả quy luật suy diễn mà ta công nhận đúng. Luật được trình bày dưới dạng một mệnh đề.

Ví dụ để suy diễn số nguyên N bất kỳ là một số nguyên tố ta viết:

“N là một số nguyên tố nếu N>0, M là số nguyên tố nào đó, M<N và N không chia hết cho M”.

Đây là phần định nghĩa kiểu mới dựa vào các kiểu đã biết. Các kiểu được định nghĩa ở đây sẽ được sử dụng cho các đối số trong các vị từ. Nếu các vị từ sử dụng đối số có kiểu cơ bản thì có thể không cần phải định nghĩa lại các kiểu đó. Tuy nhiên để cho chương trình sáng sủa, người ta sẽ định nghĩa lại cả các kiểu cơ bản.

Cú pháp: <danh sách kiểu mới> = <kiểu đã biết> hoặc <danh sách kiểu mới> = <danh sách kiểu đã biết>

Trong đó các kiểu mới phân cách nhau bởi dấu phẩy, còn các kiểu đã biết phân cách nhau bởi dấu chấm phẩy.

Ví dụ:

Domains

ten, tac_gia, nha_xb, dia_chi = string

nam, thang, so_luong = integer

dien_tich = real

nam_xb = nxb(thang, nam)

do_vat = sach(tac_gia, ten, nha_xb, nam_xb); xe(ten, so_luong); nha(dia_chi, dien_tich)

Trong ví dụ trên, ta đã định nghĩa các kiểu mới, trong đó các kiểu mới ten, tac_gia, nha_xb, dia_chi dựa vào cùng một kiểu đã biết là string; các kiểu mới nam, thang, so_luong dựa vào cùng một kiểu đã biết là integer; kiểu mới dien_tich dựa vào kiểu đã biết là real; kiểu mới năm_xb dựa vào kiểu nxb được xây dựng từ các kiểu đã biết là thang, nam; còn kiểu do_vat lại dựa vào các kiểu sach, xe, nha mà các kiểu này lại dựa vào các kiểu đã biết.

Đây là phần bắt buộc phải có. Trong phần này chúng ta cần phải khai báo đầy đủ các vị từ sử dụng trong phần Clauses, ngoại trừ các vị từ mà Turbo Prolog đã xây dựng sẵn.

Cú pháp: <Tên vị từ> (<danh sách các kiểu>)

Các kiểu là các kiểu cơ bản hoặc là các kiểu đã được định nghĩa trong phần domains và được viết phân cách nhau bơi dấu phẩy.

Ví dụ:

Predicates

so_huu (ten, do_vat)

so_nguyen_to(integer)

Trong ví dụ trên ta khai báo hai vị từ. Trong đó vị từ so_huu (ten, do_vat) để chỉ một người có tên là ten sẽ sở hữu môt do_vat nào đó. Còn vị từ so_nguyen_to(integer) để xét xem một số integer nào đó có phải là số nguyên tố hay không.

Đây là phần bắt buộc phải có dùng để mô tả các sự kiện và các luật, sử dụng các vị từ đã khai báo trong phần predicates.

Cú pháp:

<Tên vị từ>(<danh sách các tham số>) <kí hiệu>

<Tên vị từ 1>(<danh sách các tham số 1>) <kí hiệu>

………

<Tên vị từ N>(<danh sách các tham số N>) <kí hiệu>

Trong đó: Tên vị từ phải là các tên vị từ đã được khai báo trong phần predicates. Các tham số có thể là các hằng hoặc biến có kiểu tương thích với các kiểu tương ứng đã được khai báo trong các vị từ ở trong phần predicates; các tham số được viết cách nhau bởi dấu phẩy. Các kí hiệu bao gồm:

:- (điều kiện nếu).

, (điều kiện và).

; (điều kiện hoặc).

. (kết thúc vị từ)

Ví dụ:

Clauses

so_nguyen_to(2):-!.

so_nguyen_to(N):-N>0,

so_nguyen_to(M),

M<N,

N MOD M <>0.

so_huu(“Nguyen Van A”, sach(“Do Xuan Loi”, “Cau truc DL”, “Khoa hoc Ky thuat”, nxb(8,1985))).

Chú ý: Nếu trong các tham số của một vị từ có biến thì biến này phải xuất hiện ít nhất 2 lần trong vị từ đó hoặc trong các vị từ dùng để suy diễn ra vị từ đó. Nếu chỉ xuất hiện một lần thì bắt buộc phải dùng biến tự do.

Ví dụ: Để diễn tả sự kiện: Tổ hợp chập 0 của N (N bất kỳ) bằng 1, ta không thể viết Tohop(N,0,1) vì biến N chỉ xuất hiện đúng một lần trong vị từ này, do đó ta phải viết Tohop(_,0,1) .

Bao gồm các mục tiêu mà ta yêu cầu Turbo Prolog xác định và tìm kết quả. Đây là phần không bắt buộc phải có. Nếu ta viết sẵn trong chương trình thì đó gọi là goal nội; Nếu không, khi chạy chương trình Turbo Prolog sẽ yêu cầu ta nhập goal vào, lúc này gọi là goal ngoại.

Cú pháp phần goal giống như cú pháp phần clauses. Tức là ta đưa vào một hoặc một số các vị từ.

Nếu tất cả các tham số của vị từ là hằng thì kết quả nhận được là Yes (đúng) hoặc No (sai). Nếu trong các tham số của vị từ có biến thì kết quả trả về sẽ là các giá trị của biến.

Ngoài các phần chủ yếu nói trên, ta có thể đưa vào các phần liên quan đến khai báo hằng, các tập tin liên quan hoặc chỉ thị dịch.

Ví dụ:

Constants

Pi = 3.141592653

Ví dụ 1: Xét xem một số N có phải là số nguyên tố hay không.

domains

so_nguyen = integer

predicates

so_nguyen_to(so_nguyen)

Clauses

so_nguyen_to(2):-!.

so_nguyen_to(N):-N>0,

so_nguyen_to(M),

M<N,

N MOD M <>0.

goal

so_nguyen_to(13).

Ví dụ 2: Giả sử ta có bảng số liệu như sau:

Tiêu chuẩn kết bạn là hai người khác phái, người này hội đủ các tiêu chuẩn của người kia và ngược lại. Hãy viết chương trình để tìm ra các cặp có thể kết bạn với nhau.

domains

ten, g_tinh = symbol

predicates

gioi_tinh(ten, g_tinh)

dep(ten)

tot(ten)

giau(ten)

thong_minh(ten)

khoe(ten)

thich(ten,ten)

ket_ban(ten,ten)

clauses

gioi_tinh(lan,nu).

gioi_tinh(hong,nu).

gioi_tinh(thuy,nu).

gioi_tinh(anh,nam).

gioi_tinh(binh,nam).

gioi_tinh(hung,nam).

dep(lan).

dep(hong).

dep(binh).

khoe(thuy).

khoe(lan).

khoe(binh).

khoe(anh).

khoe(hung).

tot(lan).

tot(thuy).

thong_minh(hong).

thong_minh(anh).

thong_minh(hung).

thong_minh(binh).

giau(hong).

giau(thuy).

giau(hung).

thich(lan,X):-khoe(X), dep(X), thong_minh(X).

thich(hong,X):-khoe(X), thong_minh(X), giau(X).

thich(thuy,X):-khoe(X), dep(X), thong_minh(X).

thich(ann,X):-dep(X), tot(X), thong_minh(X).

thich(binh,X):-dep(X), khoe(X).

thich(hung,X):-khoe(X), tot(X), thong_minh(X).

ket_ban(X,Y):- gioi_tinh(X,M),

gioi_tinh(Y,N),

M<>N,

thich(X,Y),

thich(Y,X).

Một quan hệ có thể đồng nhất với một quan hệ nào đó cùng tên, cùng số lượng tham số, các đại lượng con cũng đồng nhất theo từng cặp.

Một hằng có thể đồng nhất với một hằng.

Một biến có thể đồng nhất với một hằng nào đó và có thể nhận luôn giá trị hằng đó.

Chẳng hạn trong ví dụ 2 nói trên nếu ta sử dụng goal dep(lan) thì có kết quả là Yes. Nếu ta dùng goal dep(X) thì sẽ có 3 kết quả: X=lan, X=hong và X=binh.

Khi ta dùng goal dep(lan) thì dep(lan) sẽ đồng nhất với sự kiện dep(lan) trong phần clauses và do hai vị từ đồng nhất với nhau và hai đối số hằng đồng nhất nhau nên kết quả là Yes.

Khi dùng goal dep(X) thì dep sẽ được đồng nhất với dep và biến X đồng nhất với hằng lan, do đó ta có kết quả X=lan. Tương tự X=hong và X=binh.

Giả sử hệ thống đang chứng minh goal g, trong đó g được mô tả như sau:

g :- g1, g2, …, gj-1, gj, …, gn.

Khi các gi kiểm chứng từ trái sang phải, đến gj là sai thì hệ thống sẽ quay lui lại gj-1 để tìm lời giải khác.

Chẳng hạn trong ví dụ 2 nói trên, khi ta yêu cầu Goal: thich(lan,X), ta được X=binh.

Vị từ thich(lan,X) sẽ được đồng nhất với thich(lan,X) trong phần clauses, theo đó hệ thống phải chứng minh thich(lan,X):-khoe(X), dep(X), thong_minh(X).

Là kiểu dữ liệu do prolog định nghĩa sẵn. Prolog cung cấp các kiểu dữ liệu chuẩn là: char, integer, real, string và symbol.

Ví dụ: ‘a’, ‘#’.

Ví dụ: “Turbo prolog 2.0”

Phép toán số học

Phép toán quan hệ

Các vị từ như các hàm toán học

Toán tử NOT(X) : Nếu X là Yes thì NOT(X) là No và ngược lại.

Cú pháp: <tên kiểu mẩu tin> = tên mẩu tin (danh sách các kiểu phần tử)

Ví dụ:

Domains

ten, tac_gia, nha_xb, dia_chi = string

nam, thang, so_luong = integer

dien_tich = real

nam_xb = nxb(thang, nam)

do_vat = sach(tac_gia, ten, nha_xb, nam_xb); xe(ten, so_luong); nha(dia_chi, dien_tich)

predicates

so_huu(ten,do_vat)

clauses

so_huu(“Nguyen Van A”, sach(“Do Xuan Loi”, “Cau truc DL”, “Khoa hoc Ky thuat”, nxb(8,1985))).

so_huu(“Le thi B”, xe(“Dream II”, 2)).

so_huu(“Nguyen Huu C”, nha(“3/1 Ly Tu Trong, tp Can Tho”, 100.5))

Cú pháp: <tên kiểu danh sách> = <tên kiểu phần tử>*

Ví dụ:

Domains

intlist = integer*

Một danh sách là một dãy các phần tử phân cách nhau bởi dấu phẩy và đặt trong cặp dấu ngoặc vuông.

Ví dụ:

[]% Danh sách rỗng

[1,2,3] % Danh sách gồm ba số nguyên 1, 2 và 3.

Cấu trúc của danh sách bao gồm hai phần: Phần đầu là phần tử đầu tiên của danh sách và phần đuôi là một danh sách của các phần tử còn lại.

Danh sách được viết theo dạng [X|Y] thì X là phần tử đầu và Y là danh sách đuôi. Chẳng hạn trong danh sách [1,2,3] thì đầu là số nguyên 1 và đuôi là danh sách [2,3].

Trong danh sách cũng có thể dùng biến tự do, chẳng hạn ta có thể viết [_|Y] để chỉ một danh sách có đầu là một phần tử nào đó và có đuôi là danh sách Y.

Trong đó Formastring là một chuỗi có thể là: