Skip to content Skip to navigation Skip to collection information

OpenStax_CNX

You are here: Home » Content » Lập trình hướng đối tượng » Hàm và lớp Template

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

Affiliated with (What does "Affiliated with" mean?)

This content is either by members of the organizations listed or about topics related to the organizations listed. Click each link to see a list of all content affiliated with the organization.
  • VOCW

    This module and collection are included inLens: Vietnam OpenCourseWare's Lens
    By: Vietnam OpenCourseWare

    Click the "VOCW" link to see all content affiliated with them.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.
 

Hàm và lớp Template

Module by: Lê Thị Mỹ Hạnh. E-mail the author

Summary: Phần này trình bày về Hàm và lớp Template

Trong phần này, chúng ta tìm hiểu về một trong các đặc tính còn lại của C++, đó là template (khuôn mẫu). Các template cho phép chúng ta để định rõ, với một đoạn mã đơn giản, một toàn bộ phạm vi của các hàm có liên quan (đa năng hóa)–gọi là các hàm template-hoặc một toàn bộ phạm vi của các lớp có liên quan-gọi là lớp template.

Chúng ta có thể viết một hàm template đơn giản cho việc sắp xếp một mảng và C++ tự động phát sinh các hàm template riêng biệt mà sẽ sắp xếp một mảng int, sắp xếp một mảng float, …

Chúng ta có thể viết một lớp template cho lớp stack và sau đó C++ tự động phát sinh các lớp template riêng biệt như lớp stack của int, lớp stack của float,…

Các hàm template

Các hàm đa năng hóa bình thường được sử dụng để thực hiện các thao tác tương tự trên các kiểu khác nhau của dữ liệu. Nếu các thao tác đồng nhất cho mỗi kiểu, điều này có thể thực hiện mạch lạc và thuận tiện hơn sử dụng các hàm template. Lập trình viên viết định nghĩa hàm template đơn giản. Dựa vào các kiểu tham số cung cấp trong lời gọi hàm này, trình biên dịch tự động phát sinh các hàm mã đối tượng riêng biệt để xử lý mỗi kiểu của lời gọi thích hợp. Trong C, điều này có thể được thực hiện bằng cách sử dụng các macro tạo với tiền xử lý #define. Tuy nhiên, các macro biểu thị khả năng đối với các hiệu ứng lề nghiêm trọng và không cho phép trình biên dịch thực hiện việc kiểm tra kiểu. Các hàm template cung cấp một giải pháp mạch lạc giống như các macro, nhưng cho phép kiểm tra kiểu đầy đủ. Chẳng hạn, chúng ta muốn viết hàm lấy trị tuyệt đối của một số, chúng ta có thể viết nhiều dạng khác nhau như sau:

int MyAbs(int X)

{

return X>=0?X:-X;

}

long MyAbs(long X)

{

return X>=0?X:-X;

}

double MyAbs(double X)

{

return X>=0?X:-X;

}

Tuy nhiên với các hàm này chúng ta vẫn chưa có giải pháp tốt, mang tính tổng quát nhất như hàm có tham số kiểu int nhưng giá trị trả về là double và ngược lại.

Tất cả các hàm template định nghĩa bắt đầu với từ khóa template theo sau một danh sách các tham số hình thức với hàm template vây quanh trong các ngoặc nhọn (< và >); Mỗi tham số hình thức phải được đặt trước bởi từ khóa class như:

template <class T>

hoặctemplate <class T1, class T2,…>

Các tham số hình thức của một định nghĩa template được sử dụng để mô tả các kiểu của các tham số cho hàm, để mô tả kiểu trả về của hàm, và để khai báo các biến bên trong hàm. Phần định nghĩa hàm theo sau và được định nghĩa giống như bất kỳ hàm nào. Chú ý từ khóa class sử dụng để mô tả các kiểu tham số của hàm template thực sự nghĩa là "kiểu có sẵn và kiểu người dùng định nghĩa bất kỳ".

Khi đó, hàm trị tuyệt đối ở trên viết theo hàm template:

template <class T>

T MyAbs(T x)

{

return (x>=0)?x:-x;

}

Hàm template MyAbs() khai báo một tham số hình thức T cho kiểu của một số. T được tham khảo như một tham số kiểu. Khi trình biên dịch phát hiện ra một lời gọi hàm MyAbs() trong chương trình, kiểu của tham số thứ nhất của hàm MyAbs() được thay thế cho T thông qua định nghĩa template, và C++ tạo một hàm template đầy đủ để trả về trị tuyệt đối của một số của kiểu dữ liệu đã cho. Sau đó, hàm mới tạo được biên dịch. Chẳng hạn:

cout<<MyAbs(-2)<<endl;

cout<<MyAbs(3.5)<<endl;

Trong lần gọi thứ nhất, hàm MyAbs() có tham số thực là int nên trình biên dịch tạo ra hàm int MyAbs(int) theo dạng của hàm template, lần thứ hai sẽ tạo ra hàm float MyAbs(float).

Mỗi tham số hình thức trong một định nghĩa hàm template phải xuất hiện trong danh sách tham số của hàm tối thiểu một lần. Tên của tham số hình thức chỉ có thể sử dụng một lần trong danh sách tham số của phần đầu template.

Ví dụ 9.1: Sử dụng hàm template để in các giá trị của một mảng có kiểu bất kỳ.

1: //Chương trình 9.1

2: #include <iostream.h>

3:

4: template<class T>

5: void PrintArray(T *Array, const int Count)

6: {

7: for (int I = 0; I < Count; I++)

8: cout << Array[I] << " ";

9:

10: cout << endl;

11: }

12:

13: int main()

14: {

15: const int Count1 = 5, Count2 = 7, Count3 = 6;

16: int A1[Count1] = {1, 2, 3, 4, 5};

17: float A2[Count2] = {1.1, 2.2, 3.3, 4.4, 5.5, 6.6, 7.7};

18: char A3[Count3] = "HELLO";

19: cout << "Array A1 contains:" << endl;

20: PrintArray(A1, Count1); //Hàm template kiểu int

21: cout << "Array A2 contains:" << endl;

22: PrintArray(A2, Count2); //Hàm template kiểu float

23: cout << "Array A3 contains:" << endl;

24: PrintArray(A3, Count3); //Hàm template kiểu char

25: return 0;

26: }

Chúng ta chạy ví dụ 9.1, kết quả ở hình 9.1

Hình 1
Hình 1 (hinh9.1.png)

Hình 9.1: Kết quả của ví dụ 9.1

Ví dụ 9.2: Hàm template có thể có nhiều tham số.

1: //Chương trình 9.2

2: #include <iostream.h>

3:

4: template<class T>

5: T Max(T a, T b)

6: {

7: return (a>b)?a:b;

8: }

9:

10: int main()

11: {

12: float A,B;

13: cout<<"Enter first number:";

14: cin>>A;

15: cout<<"Enter second number:";

16: cin>>B;

17: cout<<"Maximum:"<<Max(A,B);

18: return 0;

19: }

Chúng ta chạy ví dụ 9.2, kết quả ở hình 9.2

Hình 2
Hình 2 (hinh9.2.png)

Hình 9.2: Kết quả của ví dụ 9.2

Một hàm template có thể được đa năng hóa theo vài cách. Chúng ta có thể cung cấp các hàm template khác mà mô tả cùng tên hàm nhưng các tham số hàm khác nhau. Một hàm template cũng có thể được đa năng hóa bởi cung cấp hàm non-template với cùng tên hàm nhưng các tham số hàm khác nhau. Trình biên dịch thực hiện một xử lý so sánh để xác định hàm gọi khi một hàm được gọi. Đầu tiên trình biên dịch cố gắng tìm và sử dụng một đối sánh chính xác mà các tên hàm và các kiểu tham số đối sánh chính xác. Nếu điều này thất bại, trình biên dịch kiểm tra nếu một hàm template đã có mà có thể phát sinh một hàm template với một đối sánh chính xác của tên hàm và các kiểu tham số. Nếu một hàm template như thế được tìm thấy, trình biên dịch phát sinh và sử dụng hàm template thích hợp. Chú ý xử lý đối sánh này với các template đòi yêu các đối sánh chính xác trên tất cả kiểu tham số-không có các chuyển đổi tự động được áp dụng.

Các lớp template

Bên cạnh hàm template, ngôn ngữ C++ còn trang bị thêm lớp template, lớp này cũng mang đầy đủ ý tưởng của hàm template. Các lớp template được gọi là các kiểu có tham số (parameterized types) bởi vì chúng đòi hỏi một hoặc nhiều tham số để mô tả làm thế nào tùy chỉnh một lớp template chung để tạo thành một lớp template cụ thể.

Chúng ta cài đặt một lớp Stack, thông thường chúng ta phải định nghĩa trước một kiểu dữ liệu cho từng phần tử của stack. Nhưng điều này chỉ mang lại sự trong sáng cho một chương trình và không giải quyết được vấn đề tổng quát. Do đó chúng ta định nghĩa lớp template Stack.

Ví dụ 9.3:

File TSTACK.H:

1: //TSTACK.H

2: //Lớp template Stack

3: #ifndef TSTACK_H

4: #define TSTACK_H

5:

6: #include <iostream.h>

7:

8: template<class T>

9: class Stack

10: {

11: private:

12: int Size; //Kích thước stack

13: int Top;

14: T *StackPtr;

15: public:

16: Stack(int = 10);

17: ~Stack()

18: {

19: delete [] StackPtr;

20: }

21: int Push(const T&);

22: int Pop(T&);

23: int IsEmpty() const

24: {

25: return Top == -1;

26: }

27: int IsFull() const

28: {

29: return Top == Size - 1;

30: }

31: };

32:

33: template<class T>

34: Stack<T>::Stack(int S)

35: {

36: Size = (S > 0 && S < 1000) ? S : 10;

37: Top = -1;

38: StackPtr = new T[Size];

39: }

40:

41: template<class T>

42: int Stack<T>::Push(const T &Item)

43: {

44: if (!IsFull())

45: {

46: StackPtr[++Top] = Item;

47: return 1;

48: }

49: return 0;

50: }

51:

52: template<class T>

53: int Stack<T>::Pop(T &PopValue)

54: {

55: if (!IsEmpty())

56: {

57: PopValue = StackPtr[Top--];

58: return 1;

59: }

60: return 0;

61: }

62:

63: #endif

File CT9_3.CPP:

1: //CT9_3.CPP

2: //Chương trình 9.3

3: #include "tstack.h"

4:

5: int main()

6: {

7: Stack<float> FloatStack(5);

8: float F = 1.1;

9: cout << "Pushing elements onto FloatStack" << endl;

10: while (FloatStack.Push(F))

11: {

12: cout << F << ' ';

13: F += 1.1;

14: }

15:cout << endl << "Stack is full. Cannot push " << F << endl

16:    << endl << "Popping elements from FloatStack" << endl;

17: while (FloatStack.Pop(F))

18: cout << F << ' ';

19: cout << endl << "Stack is empty. Cannot pop" << endl;

20: Stack<int> IntStack;

21: int I = 1;

22: cout << endl << "Pushing elements onto IntStack" << endl;

23: while (IntStack.Push(I))

24: {

25: cout << I << ' ';

26: ++I ;

27: }

28:cout << endl << "Stack is full. Cannot push " << I << endl

29: << endl << "Popping elements from IntStack" << endl;

30: while (IntStack.Pop(I))

31: cout << I << ' ';

32: cout << endl << "Stack is empty. Cannot pop" << endl;

33: return 0;

34: }

Chúng ta chạy ví dụ 9.3, kết quả ở hình 9.3

Hình 3
Hình 3 (graphics1.png)

Hình 9.3: Kết quả của ví dụ 9.3

Hàm thành viên định nghĩa bên ngoài lớp template bắt đầu với phần đầu là

template <class T>

Sau đó mỗi định nghĩa tương tự một định nghĩa hàm thường ngoại trừ kiểu phần tử luôn luôn được liệt kê tổng quát như tham số kiểu T. Chẳng hạn:

template<class T>

int Stack<T>::Push(const T &Item)

{

…………….

}

Ngôn ngữ C++ còn cho phép chúng ta tạo ra các lớp template linh động hơn bằng cách cho phép thay đổi giá trị của các thành viên dữ liệu bên trong lớp. Khi đó lớp có dạng của một hàm với tham số hình thức.

BÀI TẬP

ani_ball.pngBài 1: Viết hàm template trả về giá trị trung bình của một mảng, các tham số hình thức của hàm này là tên mảng và kích thước mảng.

ani_ball.pngBài 2: Cài đặt hàng đợi template.

ani_ball.pngBài 3: Cài đặt lớp template dùng cho cây nhị phân tìm kiếm (BST).

ani_ball.pngBài 4: Cài đặt lớp template cho vector để quản lý vector các thành phần có kiểu bất kỳ.

ani_ball.pngBài 5: Viết hàm template để sắp xếp kiểu dữ liệu bất kỳ.

ani_ball.pngBài 6: Trong C++, phép toán new được dùng để cấp phát bộ nhớ, khi không cấp phát được con trỏ có giá trị NULL. Hãy cài đặt lại các lớp Matrix và Vector trong đó có bổ sung thêm thành viên là lớp exception với tên gọi là Memory để kiểm tra việc cấp phát này.

Collection Navigation

Content actions

Download:

Collection as:

EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Module as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Add:

Collection to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks

Module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks