Skip to content Skip to navigation Skip to collection information

OpenStax_CNX

You are here: Home » Content » Wiskunde Graad 4 » Maniere van tel in plaaslike tale en verskillende kulture

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETIntPhaseMaths display tagshide tags

    This collection is included inLens: Siyavula: Mathematics (Gr. 4-6)
    By: Siyavula

    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETIntPhaseMaths" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Maniere van tel in plaaslike tale en verskillende kulture

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

WISKUNDE

Graad 4

HEELGETALLE EN HUL VERWANTSKAPPE

Module 5

MANIERE VAN TEL IN PLAASLIKE TALE EN VERSKILLENDE KULTURE

Aktiwiteit 1:

Beskrywing en illustrasie van verskeie maniere van tel in plaaslike tale en verskillende kulture dwarsdeur die geskiedenis [LU 1.2]

Nou gaan ons die wêreld van getalname en simbole ondersoek om te sien hoe ons getallestelsel ontwikkel het

1. GETALNAME

1.1 Julle het getalle gebruik om aan en terug te tel. Kyk of jy die name van verskillende getalle in party van ons plaaslike Suid-Afrikaanse tale kan onthou. Skryf die naam van ‘n taal wat gereeld in julle area gebruik word in die tabel hieronder neer. Gebruik daardie taal om die getalle van 1 – 10 te skryf.

Table 1
Getalle Engels   Afrikaans
1 One   Een
2 Two   Twee
3 Three   Drie
4 Four   Vier
5 Five   Vyf
6 Six   Ses
7 Seven   Sewe
8 Eight   Ag
9 Nine   Nege
10 Ten   Tien

1.2 GROEPWERK

Wanneer ons nog leer om te tel, sing-praat ons dikwels die getalle en beweeg ritmies op die maat van musiek. Maak 'n "rap"-lied wat van 11 tot 20 tel saam met 'n paar maats in enige Suid-Afrikaanse taal op. Wys dan vir julle klasmaats wat julle kan doen.

1.3 Skryf nou die getalname in nog ‘n taal wat in julle area gebruik word. Skryf die naam van hierdie taal in die tweede kolom.

Table 2
Getalle Ander plaaslike taal Getalle Ander plaaslike taal
11   16  
12   17  
13   18  
14   19  
15   20  

1.4 Skryf die name van die volgende getalle in die korrekte kolom neer.

Table 3
Getal Ander plaaslike taal English Afrikaans
100      
1 000      
10 000      

OPDRAG

Julle kan hierdie opdrag in julle eie tyd uitvoer, by die skool óf by die huis, soos jou opvoeder besluit.

GETALSIMBOLE: LEES EN NAVORSING

(Ons praat van Navorsing wanneer dit nodig is om inligting op te soek om vrae te kan beantwoord. Vra julle opvoeder om julle na die biblioteek te neem om die navorsing vir hierdie afdeling te doen, of gebruik die rekenaar om inligting deur die Internet in die hande te kry.)

LEES: Die volgende inligting het met telstelsels te doen. Toets jou vaardighede deur die vrae wat volg, te beantwoord.

2. Voorgeskiedenis: Mense in antieke tye

Duisende jare gelede, voor mense kon skryf, het hulle geen kennis van getalle of syfers gehad nie en moes maniere vind om aan te dui hoeveel diere of watter besittings hulle gehad het. Vir elke dier wat hulle besit het, het hulle ‘n klippie in ‘n sak gesit of hulle het kepies in ‘n houtstokkie gekerf.

  • Hoekom dink jy het mense getalle begin nodig kry?
  • Maak ‘n tekening van ‘n stok met kepies daarin gekerf om te wys dat die eienaar vyf skape het.

2.3 Watter ander metodes, behalwe die kerf van kepies op ‘n stok, het mense gebruik om aan te dui hoeveelheid diere hulle besit het?

Antieke beskawings

3. Die Babiloniërs

Baie jare later het mense tekens en simbole begin gebruik om getalle voor te stel. Die Babiloniërs wat in Mesopotamië gewoon het, het wigvormige kepies in hout gemaak of sulke merke in klam kleitablette ingedruk.

NAVORSING: By die biblioteek moet jy die bibliotekaris of bibliotekaresse vra om jou te help om boeke met prente en inligting oor die Babiloniërs en hulle wigvormige skrif te vind.

3.1 Kyk nou of jy ‘n kleitablet kan teken waarop die volgende getalle in die wigvormige skrif verskyn: 1; 5; 10; 100; 1 000. Onder elke Babiloniese getal moet jy die getal skryf soos ons dit gebruik. (Jy moet jou navorsing hiervoor gebruik.)

3.2 Watter naam is aan hierdie wigvormige skrif gegee? Die bibliotekaris kan jou help om die naam in een van die biblioteekboeke te kry.

4. Die Romeine

As ons dink aan hoe ons op ons vingers tel, herinner dit ons aan hoe die Romeinse stelsel gewerk het. Een vinger verteenwoordig, byvoorbeeld, die getal een. Die V tussen ons duim en die vingers van ons oop hand verteenwoordig 5. Hulle het dus letters gebruik om hulle getalle te skryf.

4.1 Kyk of jy die ontbrekende verduidelikings vir sommige Romeinse getalle kan invul:

Table 4
Romeinse getalle Verduideliking Ons getalle
I   1
II   2
III   3
IV Een minder as vyf 4
V Hoe die spasie tussen die duim en die vingers van ‘n oop hand lyk. 5
VI Een meer as vyf 6
VII Twee meer as vyf 7
VIII Drie meer as vyf 8
IX Een minder as tien 9
X Hande of arms wat gekruis word 10

Die Romeine het baie van "meer as" en "minder as" gebruik gemaak.

4.2 Probeer om die volgende tabel met behulp van die vorige een te voltooi:

Table 5
Romeinse getalle Verduideliking Ons getalle
  Een meer as tien 11
  Twee meer as tien 12
  Drie meer as tien 13
  Een minder as vyftien 14
  Tien en vyf 15
  Een meer as vyftien 16
  Twee meer as vyftien 17
  Tien en agt 18
  Een minder as twintig 19
  Twee keer tien 20

Ander spesifieke letters verteenwoordig groter getalle:

Table 6
50 60 90 100 500 1 000
L LX XC C D M

4.3 Watter getal is deur die Romeinse “C” verteenwoordig?

(Let wel: Wanneer ons meet, is 100 cm = 1 meter)

4.4 Watter getal is deur die Romeinse “M” verteenwoordig?

(Let wel: Wanneer ons meet, is 1 000 mm = 1 meter)

5. Die antieke Egiptenare

Die antieke Egiptenare het ‘n stelsel van prenteskrif of piktografie gebruik. Die Egiptiese getalle het soos volg gelyk:

Figure 1
Figure 1 (Picture 3.png)

5.1 Bestudeer dit met aandag. Die Romeine het dikwels van V en X gebruik gemaak. Watter getal is deur die Egiptenare gebruik om baie van hulle getalle te skryf?

  • Hoe het die antieke Egiptenare 88 geskryf? (Maak gebruik van die prente hierbo.)
  • Probeer nou om 10 257 te skryf soos die antieke Egiptenare dit sou doen.

(Miskien is ons getallestelsel nie so sleg nie!)

Ons getalle lyk glad nie soos dié van die Babiloniërs, die Romeine of die antieke Egiptenare nie. Waarvandaan kom ons getallestelsel dan?

6. Die Hindoe-Arabiese simbole

Daar was ‘n tyd toe hulle so gelyk het:

Figure 2
Figure 2 (Picture 4.png)

Ons het ons 1; 2; 3; 4; 5; 6; 7; 8; 9 vanaf die Arabiere gekry. Ons “0” kom vanaf die Hindoes van Indië, via die Arabiere wat dit oorgeneem het. Kan jy dink hoe ons sonder die “0” kon regkom? Dink net hoe onmoontlik sou dit wees om die getal tweeduisend en tien sonder die “0” te skryf!

HOOFREKENE-TOETS 1

Ken jy hierdie getalkombinasies wat kleiner as 20 is?

Table 7
1 9 +3 = 11 7 - 4 =
2 7 + 5 = 12 8 - 3 =
3 8 + 7 = 13 11 - 5 =
4 0 + 5 = 14 17 - 8 =
5 7 + 9 = 15 1 - 0 =
6 6 + 8 = 16 13 - 8 =
7 4 + 8 = 17 14 - 9 =
8 6 + 5 = 18 17 - 9 =
9 6 + 7 = 19 13 - 4 =
10 4 + 7 = 20 16 - 7 =

HOOFREKENE-TOETS 2

Hersiening van kombinasies wat groter is:

Table 8
1 48+ 9 = 11 37 - 4 =
2 68 + 7 = 12 1 001- 3 =
3 87 + 9 = 13 43 - 5 =
4 55 + 9 = 14 66 - 8 =
5 90 + 90 = 15 1 - 0 =
6 50 + 60 = 16 83 - 8 =
7 80 + 50 = 17 35 - 9 =
8 17 + 8 + 6 = 18 170 - 90 =
9 54 + 8 + 7 = 19 130 - 40 =
10 94 + 4 + 7 = 20 160 - 70 =

HOOFREKENE-TOETS 3

Vervang die  met die korrekte verwantskapsteken: = ;  ; <

Table 9
1 9 + 6  7+ 8 11 9 – 5  4 + 0
2 2 + 9  6 + 6 12 6 + 7  9 + 4
3 13 – 9  11 – 8 13 11 – 7  14 – 8
4 15 – 7  13 – 5 14 12 – 8  4 + 2
5 5 + 8  6 + 7 15 9 + 5  6 + 8
6 13 – 6  11 – 4 16 6 + 9  7 + 7
7 2 – 0  2 + 3 17 15 – 6  17 – 9
8 9 + 7  8 + 7 18 7 + 8  8 + 6
9 17 – 8  15 – 7 19 6 + 14  36 – 16
10 1 – 0  1 + 0 20 15 – 6  34 – 25

HOOFREKENE-TOETS 4

1. Skryf die ontbrekende getalle neer:

1.1 468 = _____ honderde + _____tiene + _____ene

1.2 2 350 = _____ duisende + _____honderde +_____ tiene + 0 _____

1.3 8 642 = _____duisende + _____honderde + _____tiene + _____ene

  • 7 duisende + 9 honderde + 6 tiene + 1 ene = _____
  • 1 tienduisend = _____

2. Skryf die getal neer wat:

2.1 een meer as 999 is _____

2.2 vyf minder as 101 is _____

2.3. tussen 48 en 50 is _____

  • Groter as een duisend en kleiner as eenduisend en twee is _____
  • tien minder as 9 000 is ______

3. Skryf die ontbrekende getalle neer:

  • As 7 + 8 = 15, dan is 17 + 8 = _____ en 70 + 80 = ______
  • As 6 + 7 = 13, dan is 16 + 7 = _____ en 16 + 13 = ______
  • As 14 – 6 = 8, dan is 140 – 60 = _____en 16 + 8 = _____

4. Trek 'n sirkel om die grootste getal: 1 010; 1 001; 1 100

5. Watter getal is 99 meer as 9 901? ______

6. Wat is die waarde van die 3 in die getal 3 456? _____

7. Watter getal is 2 minder as 1 001?_____

Assessering

Table 10
Leeruitkomstes(LUs)
 
LU 1
Getalle, Verwerkings en VerwantskappeDie leerder is in staat om getalle en die verwantskappe daarvan te herken, te beskryf en voor te stel, en om tydens probleemoplossing bevoeg en met selfvertroue te tel, te skat, te bereken en te kontroleer.
Assesseringstandaarde(ASe)
 
Dit is duidelik wanneer die leerder:
1.1 aan- en terugtel in ‘n verskeidenheid intervalle (insluitend 2’s, 3’e, 5’e, 10’e, 25’s, 50’s en 100’e) tussen 0 en minstens 10 000;
1.2 verskeie maniere van tel deur die geskiedenis heen in verskillende kulture (insluitend plaaslik) beskryf en illustreer;

Memorandum

AKTIWITEIT 1 – verskeie manier van tel

1. GETALSPELETJIES

OPDRAG

2.1 Hulle moes hulle diere en besittings tel.

2.2 Teken

2.3 Hulle het 'n klippie in 'n sak gesit vir elke dier of besitting.

3. Babiloniërs

3.1 Teken

3.2 wigskrif

4.1 een; dubbel een; drie

4.2 XI; XII; XIII; XIV; XV; XVI; XVII; XVIII; XIX; XX

4.3 100

4.4 1 000

5. Die Egiptenare van die Antieke tyd

5.1 I

5.2 kyk na die diagram

5.3 kyk na die diagram

6 Die Hindoe-Arabiese simbole

Bespreking

Collection Navigation

Content actions

Download:

Collection as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Module as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Add:

Collection to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks

Module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks