1. Kyk goed na die volgende probleme en verduidelik aan ‘n maat hoe jy te werk sal gaan om die antwoorde te bereken.

1.1 78−3478−34 size 12{ { { size 8{7} } over { size 8{8} } } - { { size 8{3} } over { size 8{4} } } } {}

1.2 1112−231112−23 size 12{ { { size 8{"11"} } over { size 8{"12"} } } - { { size 8{2} } over { size 8{3} } } } {}

1.3 56−71256−712 size 12{ { { size 8{5} } over { size 8{6} } } - { { size 8{7} } over { size 8{"12"} } } } {}

1.4 212−1910212−1910 size 12{2 { { size 8{1} } over { size 8{2} } } - 1 { { size 8{9} } over { size 8{"10"} } } } {}

1.5 315−1710315−1710 size 12{3 { { size 8{1} } over { size 8{5} } } - 1 { { size 8{7} } over { size 8{"10"} } } } {}

1.6 414−278414−278 size 12{4 { { size 8{1} } over { size 8{4} } } - 2 { { size 8{7} } over { size 8{8} } } } {}

Bereken dan die antwoorde.

2. Kontroleer jou antwoorde saam met jou maat.

1. Ons kan breuke ook soms deur ‘n sirkelgrafiek voorstel. ’n Opname van ‘n Graad 5-klas se buitemuurse bedrywighede is gemaak en die resultate d.m.v. ‘n sirkelgrafiek voorgestel. Kyk of jy dit kan “lees” en voltooi dan die tabel.

Figure 1

2. Dit is belangrik dat ons die sirkelgrafiek en tabel moet kan interpreteer, anders kan ons nie sinvolle afleidings daaruit maak en probleme oplos nie. Werk saam met ’n maat deur die volgende probleem en kyk op hoeveel verskillende maniere ‘n mens dit kan oplos.

As daar 50 leerders in die klas is, hoeveel leerders speel netbal?

2.1 Die vraag is 310310 size 12{ { { size 8{3} } over { size 8{"10"} } } } {} van 50.

110110 size 12{ { { size 8{1} } over { size 8{"10"} } } } {} van 50 = 5

310310 size 12{ { { size 8{3} } over { size 8{"10"} } } } {} van 50 sal dus 15 wees

2.2 Ek moet 310310 size 12{ { { size 8{3} } over { size 8{"10"} } } } {} van 50 bereken. Ek kry eers 110110 size 12{ { { size 8{1} } over { size 8{"10"} } } } {} deur die 50 deur 10 te deel.

50 ÷ 10 = 5

As een tiende 5 is, sal 3 tiendes 3 × 5 wees. Daar is dus 15 leerders wat netbal speel.

2.3 Dogters = 310310 size 12{ { { size 8{3} } over { size 8{"10"} } } } {} van 50

Dus: = (50 ÷ 10) × 3

= 5 × 3

= 15

2.4 310310 size 12{ { { size 8{3} } over { size 8{"10"} } } } {} van 50 = 3 × 110110 size 12{ { { size 8{1} } over { size 8{"10"} } } } {} van 50

= 3 × 5

= 15

3. Wat, sou julle sê, is die “reël” vir hierdie “van”-somme?

4. Watter een van die bogenoemde metodes verkies jy?

Hoekom?

5. Kyk weer na die metode by 2.1 en 2.2. Wat merk jy op?

6. Kan jy sê hoeveel leerders in ons voorbeeld by Akt. 1.17 deelneem aan:

rugby? _______ swem? ________

7 Bereken nou:

7.1 712712 size 12{ { { size 8{7} } over { size 8{"12"} } } } {} van 36

7.2 5858 size 12{ { { size 8{5} } over { size 8{8} } } } {} van 32

7.3 6767 size 12{ { { size 8{6} } over { size 8{7} } } } {} van 350

7.4 3434 size 12{ { { size 8{3} } over { size 8{4} } } } {} van 224

ONTHOU JY NOG?

1 000 m. = 1 liter

1 000 liter = 1 kℓ

1 000 g = 1 kg

1 000 kg = 1 t

1 000 mm = 1 m

1 000 m = 1 km

1. Kom ons kyk of jy nou die kennis wat jy tot dusver opgedoen het, suksesvol kan toepas. Werk op jou eie en bereken:

1.1 5 leerders deel 1 liter koeldrank. Hoeveel ml koeldrank kry elkeen?

1.2 Zane woon 2 km van die skool af. Hy het reeds 3434 size 12{ { { size 8{3} } over { size 8{4} } } } {} van die afstand afgelê. Hoe ver het Zane al gestap? (gee jou antwoord in meter)

1.3 Die massa van ’n pak meel is 1 kg. Ma benodig 310310 size 12{ { { size 8{3} } over { size 8{"10"} } } } {} daarvan vir ’n koek. Wat is die massa van die meel wat sy gaan gebruik?

1.4 Joy koop 3 m materiaal, maar gebruik net 1616 size 12{ { { size 8{1} } over { size 8{6} } } } {} daarvan vir ’n rokkie.

Watter breuk van die materiaal is nog oor?

Hoeveel materiaal is nog oor?

1. Die volgende is ‘n aktiwiteit vir jou portefeulje.

Uitdaging!

1.1 Maak ’n opname onder jou klasmaats oor wie watter tydskrifte lees en plaas die gegewens in ’n tabel, bv.

1.2 Stel die inligting deur middel van ’n sirkeldiagram voor.

1.3 Beantwoord die volgende vrae:

a) Watter tydskrif is die gewildste?

b) Watter tydskrif word die minste gelees?

c) Watter tydskrif is JOU gunsteling?

Hoekom?

1. Kom ons kyk of jy op jou vorige hoofrekentoets kan verbeter.

KOPKRAPPER!

Wie is ek?

a) As jy my van 1212 size 12{ { { size 8{1} } over { size 8{2} } } } {} aftrek, het jy 3838 size 12{ { { size 8{3} } over { size 8{8} } } } {}

b) As jy my in sesdes sny, het jy 246246 size 12{ { { size 8{"24"} } over { size 8{6} } } } {}

c) As jy my verdubbel, het jy 412412 size 12{4 { { size 8{1} } over { size 8{2} } } } {}

d) As jy my halveer, het jy 21122112 size 12{2 { { size 8{1} } over { size 8{"12"} } } } {}

rdeel in groepe van drie. Onthou om die oplossings eers met mekaar te bespreek en dit dan netjies skriftelik te doen.

1. Mev. Mvusi koop 7 meter materiaal. As sy vir elkeen van haar 4 kinders ‘n vrolike kussing vir hul kamers maak, hoeveel meter materiaal kan sy vir elkeen gebruik? (Die kussings is almal ewe groot.) Gee jul antwoord as ‘n breuk.

2. Mnr. Muruvan koop 9 stukke wors wat hy gelykop tussen hom, sy vrou en hul 5 kinders wil verdeel. Watter breuk van die wors sal elkeen kry?

3. Oupa Ben wil graag R30 gelykop tussen sy 4 kleinkinders verdeel. Watter bedrag sal elkeen kry?

1. Dit is belangrik dat ons sal weet hoe om gewone breuke op ‘n sakrekenaar in te sleutel. Dit sal ons help om die antwoorde van probleme met breuke sommer in ‘n japtrap te kry!

Het jy geweet?

As jy bv. 5757 size 12{ { { size 8{5} } over { size 8{7} } } } {} op ’n sakrekenaar wil aandui, moet jy 5 ÷ 7 = insleutel.

1.1 Hoe dui die sakrekenaar die volgende breuke aan? Skryf neer wat jy insleutel.

a) 3535 size 12{ { { size 8{3} } over { size 8{5} } } } {}

b) 6767 size 12{ { { size 8{6} } over { size 8{7} } } } {}

c) 5858 size 12{ { { size 8{5} } over { size 8{8} } } } {}

d) 112112 size 12{ { { size 8{1} } over { size 8{"12"} } } } {}

e) 3434 size 12{ { { size 8{3} } over { size 8{4} } } } {}

KOPKRAPPER!

Daar is 7 koeie in ’n kamp. Kamp hulle af met 3 draadheinings sodat elkeen alleen in sy eie klein kampie is.

Dui aan waar jy die drade sal span.