Skip to content Skip to navigation

OpenStax_CNX

You are here: Home » Content » Rigting en peiling

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETSenPhaseSS display tagshide tags

    This module is included inLens: Siyavula: Social Sciences (Gr. 7-9)
    By: SiyavulaAs a part of collection: "Aardrykskunde Graad 8"

    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETSenPhaseSS" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Rigting en peiling

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

Sosiale Wetenskappe

AARDRYKSKUNDE

Graad 8

KAARTWERK

Module 11

RIGTING EN PEILING

1. Waarom moet ons ’n kaart kan lees?

’n Kaart is ’n verkleining van die werklikheid soos dit van reg bo gesien word, geteken volgens ’n sekere skaal. Hierdie skaal dui aan hoeveel keer die werklikheid verklein is.

Op ’n goeie kaart is ligging, rigting, afstand, reliëf, roetes en ander inligting beskikbaar. Dit is dus vir ’n kaartleser maklik om inligting af te lees en noukeurig afleidings te maak.

Vir die doel van hierdie studie gaan van die 1:50 000 topografiese kaartreeks van Suid-Afrika gebruik gemaak word. Dit is ’n versameling kaarte wat die hele land dek. Elke kaart in die reeks het ’n nommer wat presies aandui waar die kaart inpas en wat sy koördinate is. (Sien afdeling 2.2.3)

  • ’n Topografiese kaart beeld nie net die verskynsels van die landskap uit nie, maar ook die topografie (reliëf) van die landskap deur middel van kontoerlyne (sien afdeling 2.5.3).
  • Hierdie kaarte is almal op ’n skaal van 1:50 000 geteken. Dit beteken dat elke een sentimeter op die kaart 50 000 sentimeter in die werklikheid is. Die ware grootte is dus 50 000 keer verklein (sien afdeling 2.4).
  • Om die kaart te kan verstaan en te kan interpreteer, moet die kaartsimbole geken en verstaan word (sien afdeling 2.5).

2. Die basiese elemente van ’n kaart

2.1 Rigting en peiling

’n Bruikbare kaart moet altyd ’n rigtingwyser hê wat aantoon waar noord geleë is. As dit nie die geval is nie, moet jy die kaart so draai dat dit leesbaar is. Woorde moet dus van wes na oos vloei. Dan is die noordekant van die kaart aan die verste kant weg van die leser.

Figure 1
Figure 1 (Picture 7.png)

2.1.1 Rigting

Verskillende plekke se rigting ten opsigte van mekaar kan bepaal word deur van die 16 hoofkompasrigtings gebruik te maak.

Die kompasrigtings

Figure 2
Figure 2 (Picture 1.png)

AKTIWITEIT 1

  • Voltooi die 16 verskillende hoofkompasrigtings in figuur 2.
  • [LU 1.1]
  • Let net altyd baie goed op VANAF watter punt NA watter punt daar gewerk moet word.

Voorbeeld:

Figure 3
Figure 3 (Picture 8.png)

  • Wat is die rigting VAN A na B = ONO
  • Wat is die rigting VAN B na C = S
  • Wat is die rigting VAN C na D = W
  • Wat is die rigting VAN C na A = NW
  • Wat is die rigting VAN B na D = SW
  • Wat is die rigting VAN D na A = NNW
  • Wat is die rigting VAN A na D = SSO2.1.2 Peiling
  • Peiling is ’n meer akkurate meting as rigting omdat dit as ’n HOEK uitgedruk word.
  • Alle peilings word vanaf NOORD regsom (kloksgewys) met ’n gradeboog gemeet.
  • Let weer baie goed op VANAF watter punt NA watter punt daar gewerk moet word.
  • Stappe wat gevolg moet word:
  • Verbind die twee punte met ’n potloodlyn.
  • Trek ’n noordlyn deur die punt VANAF waar daar gemeet moet word.
  • Plaas die gradeboog in posisie met 0º teenoor die noordlyn en die middel by die punt vanaf waar gemeet moet word.
  • Meet die hoek vanaf die noordlyn regsom (kloksgwys) tot by die verbindingslyn (potloodlyn van stap 1).
Figure 4
Figure 4 (Picture 11.png)

AKTIWITEIT 2

  • Bestudeer die sketskaart en bereken dan die rigting en peiling.
  • [LU 1.1]

Figure 5
Figure 5 (Picture 12.png)
Table 1
  • Wat is die rigting?
  • Wat is die peiling?
a) Vanaf A na B? ......................... a) Vanaf A na B? .........................
b) Vanaf C na B? ......................... b) Vanaf C na B? .........................
c) Vanaf C na D? ......................... c) Vanaf C na D? .........................
d) Vanaf D na E? ......................... d) Vanaf D na E? .........................
e) Vanaf E na B? ......................... e) Vanaf E na B? .........................

Assessering

Table 2
Leeruitkomstes(LUs)
 
LU 1
Aardrykskundige OndersoekDie leerder is in staat om ondersoekvaardighede te gebruik om aardrykskundige en omgewingsbegrippe en -prosesse te ondersoek.
Assesseringstandaarde(ASe)
 
Dit is duidelik wanneer die leerder:
1.1 ‘n verskeidenheid geografiese en omgewingsbronne identifiseer en selekteer wat relevant tot die navorsing is;1.2 inligting vanaf kaarte en atlasse, asook grafiese en statistiese bronne, interpreteer;1.3 afstandberekening doen op kaarte en dit vergelyk met werklike afstand;1.4 fisiese en mensgemaakte eienskappe op lugfoto’s en kaarte identifiseer.

Memorandum

KAARTWERK – MENSE EN PLEKKE

AKTIWITEIT 1:

Figure 6
Figure 6 (Picture 1.png)

AKTIWITEIT 2:

Table 3
  DIE RIGTING DIE PEILING IS
a. Vanaf A na B SW 180 + 33 = ± 213 °
b. Vanaf C na B WSW 180 + 69 = 249 °
c. Vanaf C na D ONO ± 75°
d. Vanaf D na E SSW ± 23°
e. Vanaf E na B WNW ± 94°

AKTIWITEIT 3

  1. 31°11'S, 24°56'O
  2. 33°57'S, 25°34'O
  3. 26°09'S, 28°00'O
  4. 29°50'S, 31°01'O
  5. 33°56'S, 18°52'O

Content actions

Download module as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Add module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks