Skip to content Skip to navigation

OpenStax-CNX

You are here: Home » Content » Om kontanttransaksies van dienste en handelsondernemings te boekstaaf

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETSenPhaseEMS display tagshide tags

    This module is included inLens: Siyavula: Economic and Management Sciences (Gr. 7-9)
    By: SiyavulaAs a part of collection: "Ekonomiese en Bestuurswetenskappe Graad 9"

    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETSenPhaseEMS" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Om kontanttransaksies van dienste en handelsondernemings te boekstaaf

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

EKONOMIESE EN BESTUURSWETENSKAPPE

Graad 9

BESTUURS-, VERBRUIKERS- EN FINANSIËLE KENNIS EN VAARDIGHEDE

Module 17

OM KONTANTTRANSAKSIES VAN DIENSTE EN HANDELSONDERNEMINGS TE BOEKSTAAF

Kontant- en Krediettransaksies en Proefbalans

  • Hierdie leereenheid bestaan uit drie afdelings, naamlik:
  • Hulpjoernale (Aktiwiteite 3.1 tot 3.4)
  • Grootboekrekeninge (Aktiwiteite 3.5 tot 3.6)
  • Proefbalanse (Aktiwiteit 3.7)

Afdeling 1: Hulpjoernale

AKTIWITEIT 1:

Om kontanttransaksies van dienste- en handelsondernemings te boekstaaf

[LU 3.3]

Die volgende kontanttransaksies vind gereeld in diens- en handelsondernemings plaas:

KOJ

  • Kapitaalbydrae, kapitaalvermeerdering of kapitaalvermindering deur die eienaar
  • Ontvangs van kontant vir dienste gelewer
  • Verkoop van handelsware vir kontant

KBJ

  • Aankoop van handelsware en ander items vir kontant
  • Betaling van bedryfsuitgawes

Hierdie transaksies, waar kontant ontvang of betaal word, word in die KOJ en KBJ aangeteken.

OPDRAG 1:

  • Voltooi ’n KOJ en KBJ vir die diensonderneming, Mzondi Loodgieters. Gebruik KOJ 3.1.1 en KBJ 3.1.1 op die hieropvolgende bladsye.
  • Diensondernemings is ondernemings wat inkomste verkry deur die lewering van dienste en hul inkomste word in die KOJ aangeteken in ’n kolom met die opskrif: Lopende Inkomste.
  • Z. Mzondi begin ’n onderneming met die naam Mzondi Loodgieters. Die volgende transaksies het gedurende September plaasgevind. Teken dit in die KOJ en KBJ aan en sluit die joernale af op 30 September 2003.

September 1 Z. Mzondi begin die besigheid deur sy kapitaalbydrae van R50 000 in die lopende bankrekening in te betaal

September 3 Huur ’n gebou van Denvon Eiendomme en betaal die huur per tjek 001, R525

September 6 Koop diensmateriaal per tjek 002 van Puma Winkels, R1 009

September 8 Reik tjek 003 uit vir R4 500 aan Lundi Winkels vir toerusting aangekoop

September 11 Ontvang skryfbehoeftes van Bundu Handelaars en betaal met tjek 004 vir R487

September 12 Kontant ontvang vir dienste gelewer volgens kasregisterrol, R2 073

September 14 Betaal die munisipaliteit R390 met tjek 005 vir water en elektrisiteit

September 15 Wissel tjek 006 om lone te betaal, R190

September 21 Kontant ontvang vir dienste gelewer volgens kasregisterrol, R1 795

September 25 Betaal Telkom R106 met tjek 007 vir telefoon

September 27 Tjek 008 vir R477 word uitgereik aan Mpula Versekeraars vir versekering

September 29 Lone word betaal met tjek 009 vir R210

September 30 Koop ’n voertuig van Mdantsane Motors en betaal per tjek 010 vir R28 000

Kasregisterrol toon ontvangstes van R2 418 vir dienste gelewer

OPDRAG 2:

  • Voltooi ’n KOJ en KBJ van die handelsonderneming, Levubu Handelaars
  • By handelsondernemings word voorraad gekoop en verkoop om ’n wins te maak. Goedere word teen ’n sekere prys aangekoop (kosprys) en teen ’n hoër prys verkoop (verkoopprys) om ’n wins te maak.
  • Beide die kosprys en die verkoopprys moet in die KOJ aangeteken word ten einde winsberekening aan die einde van die periode moontlik te maak. Daar moet dus in die KOJ kolomme voorsien word vir verkope en kosprys van verkope in plaas van lopende inkomste soos by ’n diensonderneming.
  • Gebruik die gegewe inligting en toon die inskrywings in die kontantontvangste en die kontantbetalingsjoernaal van Levubu Handelaars. (KOJ 3.1.2 en KBJ 3.1.2 op die hieropvolgende bladsye).
  • Op 1 Julie 2003 het G. Levu die onderneming begin met ’n kapitaalbydrae van R130 000 wat in die lopende bankrekening gedeponeer is.
  • Volgens die tjekteenblaaie is die volgende tjeks gedurende Julie uitgereik.
Table 1
Datum 2003 Tjekno. Aan wie betaal Waarvoor Bedrag
Julie 2 001 Levubu Bouers Huur R 1 400
Julie 6 002 Wilger Voorsieners Toerusting R 6 000
Julie 8 003 Munisipaliteit Handelslisensie R 150
Julie 12 004 A Z Handelaars Handelsware R 7 800
Julie 15 005 Levubu Motors Afleweringsvoertuig R23 300
Julie 18 006 Telkom Telefoon R 125
Julie 20 007 Noordelike Voorsieners Handelsware R 6 700
Julie 24 008 Waldo Handelaars Skryfbehoeftes R 220
Julie 26 009 A Jansen Salaris R 2 650
Julie 28 010 Levubu Motors Brandstof R 78
Julie 30 011 Munisipaliteit Water en Elektrisiteit R 56
Julie 31 012 Kontant Lone R 1 330
  • Kontantverkope van handelsware

Julie 17 R1 600 (kosprys R1 280)

Julie 24 R3 900 (kosprys R3 120)

Julie 31 R5 400 (kosprys R4 320)

  • In die geval van verkope by ’n handelsonderneming is dit soms nodig om die kosprys te bepaal. Elke onderneming werk op ’n vasgestelde winspersentasie. Dit bepaal dat die spesifieke persentasie wins by die kosprys bygereken word om die verkoopprys te bepaal. Kosprys van verkope word as ’n uitgawe beskou en verminder dus die eienaarsbelang. Indien die verkoopprys, asook die % winsopslag op die kosprys, bekend is, word die volgende formule gebruik om die kosprys te bereken, naamlik: vp = kp + wins

(a) Indien die artikel teen R750 verkoop word en ’n winspersentasie van 25% word gehandhaaf, sal die kosprys soos volg bereken word.

vp = kp + wins

750 = kp + 25% × kp

kp + 2510025100 size 12{ { {"25"} over {"100"} } } {}kp = 750

1,25kp = 750

kp = 600

(b) Teen ’n winspersentasie van 33⅓% met ’n verkoopprys van R400 sal die kosprys soos volg bereken word:

vp = kp + wins

kp + 33,3% kp = 400

1,333 kp = 400

kp = 300

OPDRAG 3:

  • Voltooi die KOJ met berekening van kosprys vir Lubbe Handelaars met die volgende inligting. (Gebruik KOJ 3.1.3 op die volgende bladsy):
  • Handelsware word verkoop teen kosprys plus 33⅓%. Sluit die joernale af deur kolomtotale te bereken.
  • Transaksies vir Mei 2003

1 Die eienaar, H. Lubbe, deponeer R80 000 as sy kapitaalbydrae in die lopende bankrekening

13 Kontantverkope van handelsware R 760

24 Kontantverkope van handelsware R 960

28 Kontantverkope van handelsware R1 240

ONTANTONTVANGSTEJOERNAAL VAN MZONDI LOODGIETERS – SEPTEMBER 2003 KOJ 3.1.1

Table 2
Dok. Dag Besonderhede Fol. Ontleding Bank Lopende inkomste    
Diverse rekeninge
Bedrag Fol. Besonderhede
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   

KONTANTBETALINGSJOERNAAL VAN MZONDI LOODGIETERS – SEPTEMBER 2003 KBJ 3.1.1

Table 3
Dok. Dag Naam van begunstigde Fol. Bank Materiaal­koste Skryfbe­hoeftes Toerusting Lone
Diverse rekeninge
Bedrag Fol. Besonderhede
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   

KONTANTONTVANGSTEJOERNAAL VAN LEVUBU HANDELAARS - JULIE 2003 KOJ 3.1.2

Table 4
Dok. Dag Besonderhede Fol. Ontleding Bank Verkope Koste van verkope  
Diverse rekeninge
Bedrag Fol. Besonderhede
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   

KONTANTBETALINGSTEJOERNAAL VAN LEVUBU HANDELAARS - JULIE 2003 KBJ 3.1.2

Table 5
Dok. Dag Naam vanbegunstigde Fol. Bank Handels-voorraad Skryfbe-hoeftes    
Diverse rekeninge
Bedrag Fol. Besonderhede
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   

OPDRAG 4:

  • Voltooi die KOJ en KBJ van die gekombineerde handels- en diensonderneming, Donovan Motors. (Gebruik KOJ 3.1.4 en KBJ 3.1.3):
  • Mnr. D. Daniëls het op 1 Desember 2003 ’n onderneming begin met die naam Donovan Motors. Hy dryf handel in brandstof, olie en bande. Hy verskaf dienste in die vorm van herstelwerk en paneelklopwerk van voertuie.
  • Die onderneming handhaaf ’n winsgrens van 25% op die kosprys.
  • Kontanttransaksies wat in Desember 2003 plaasgevind het.

1 D. Daniëls deponeer sy kapitaalbydrae van R80 000 in ’n lopende bankrekening wat in die onderneming se naam geopen is

Trek ’n tjek vir R300 om die handelslisensie te betaal

Betaal R540 per tjek aan Enlen as huur vir die geboue

Betaal die versekeringspremie van R175 per tjek aan Petru Versekeringsmakelaars

2 Koop materiaal vir R5 625 en handelsware ter waarde van R7 350 van Nissau motorverkope en betaal per tjek 025

Trek ’n tjek vir wisselgeld, R350

3 Koop toerusting van Motoquip Mpy. vir R10 500 en betaal per tjek 026

Koop skryfbehoeftes van Scribble Bpk. vir R352 en betaal per tjek

7 Trek ’n tjek vir die week se lone, R1 280

8 Verkoop goedere vir kontant, R3 000

13 Koop verdere toerusting van Motoquip Mpy. vir R1 125 en betaal per tjek

14 Koop ’n afleweringsvoertuig van Mobiele Motors vir R30 445 en betaal per tjek

Trek ’n tjek om die lone te betaal, R1 745

16 Ontvang verdere skryfbehoeftes van Scribble Bpk. en betaal per tjek R85

17 Kontant ontvang vir dienste gelewer, R5 262

Goedere kontant verkoop, R6 500

20 Koop materiaal van Alfa Motorvoorsieners en betaal per tjek, R1 721

Handelsware van Nissau Motorverkope gekoop en per tjek betaal, R585

21 Trek ’n tjek vir die week se lone, R1 250

22 D. Daniëls (eienaar) trek ’n tjek vir eie gebruik, R250

23 Dienste gelewer in kontant ontvang, R3 558

Goedere kontant verkoop R3 855

24 Koop materiaal vir R1 500 en handelsware vir R3 500 van Tika Voorsieningsmaatskappy en betaal per tjek

28 Trek ’n tjek vir die week se lone, R2 335

30 Trek ’n tjek ten gunste van die bestuurder, H. Hedwig, vir sy salaris R2 950

Trek ’n tjek ten gunste van Telkom vir die eienaar se persoonlike telefoonrekening, R335

KONTANTONTVANGSTEJOERNAAL VAN LUBBE HANDELAARS - MEI 2003 KOJ 3.1.3

Table 6
Dok. Dag Besonderhede Fol. Ontleding Bank Verkope Koste van verkope  
Diverse rekeninge
Bedrag Fol. Besonderhede
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   

KONTANTONTVANGSTEJOERNAAL VAN DONOVAN MOTORS - DESEMBER 2003 KOJ 3.1.4

Table 7
Dok. Dag Besonderhede Fol. Ontleding Bank Lopende inkomste Verkope Koste van verkope
Diverse rekeninge
Bedrag Fol. Besonderhede
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   

KONTANTBETALINGSJOERNAAL VAN DONOVAN MOTORS - DESEMBER 2003 KBJ 3.1.3

Table 8
Dok. Dag Naam van begunstigde Fol. Bank Handels­voorraad Skryfbe­hoeftes Materiaal­koste Lone
Diverse rekeninge
Bedrag Fol. Besonderhede
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   

Assessering

Table 9
Leeruitkomstes(LUs)
 
LU 3
Bestuurs-, Verbruiker- en Finansiële Kennis en VaardighedeDie leerder is in staat om kennis en die vermoë te toon om verskeie bestuurs-, verbruikers- en finansiële vaardighede toe te pas.
Assesseringstandaarde(ASe)
 
Ons weet dit as die leerder:
3.1 ‘n basiese inkomstestaat en balansstaat vir ‘n diensverskaffings- en kleinhandelbesigheid opstel;
3.2 verskillende sakeondernemings se strategieë en optrede ondersoek ten opsigte van openbare betrekkinge, sosiale verantwoordelikheid en omgewingsverantwoordelikheid;
3.3 kontant- en krediettransaksies in die boeke van diens- en kleinhandelondernemings doen;
3.4 toetsbordvaardighede en funksietoetse gebruik om sakedokumente te ontwikkel, te bewaar, te herwin en te redigeer;
3.5 finansiële state ontleed vir besluitneming op ‘n basiese vlak;
3.6 tussen verskeie vorms van kredietaankope en metodes van betaling kan onderskei.

Memorandum

AKTIWITEIT 1

OPDRAG 1

KONTANTONTVANGSTEJOERNAAL VAN MZONDI LOODGIETERS - SEPTEMBER 2003 KOJ 3.1.1

Table 10
Dok Dag Besonderhede Fol Ontleding Bank Inkomstelopende    
Diverse rekeninge
Bedrag Fol Besonderhede
101 1 Z. Mzondi       50 000 -             50 000 - B1 Kapitaal
KR 12 Dienste gelewer   2 073 - 2 073 - 2 073 -                
KR 21 Dienste gelewer   1 795 - 1 795 - 1 795 -                
KR 30 Dienste gelewer   2 418 - 2 418 - 2 418 -                
            56 286 - 6 286 -         50 000 -    
            B2   N1                  

AKTIWITEIT 1

OPDRAG 1

KONTANTBETALINGSJOERNAAL VAN MZONDI LOODGIETERS - SEPTEMBER 2003 KBJ 3.1.1

Table 11
Dok Dag Naam van begunstigde Fol Bank Materiaal-koste Skryfbe-hoeftes Toerus­ting Lone
Diverse rekeninge
Bedrag Fol Besonderhede
001 3 Denvon Eiendomme   525 -                 525 -   Huuruitgawe
002 6 Puma Winkels   1 009 - 1 009 -                    
003 8 Lundi Winkels   4 500 -         4 500 -            
004 11 Bundu Handelaars   487 -     487 -                
005 14 Munisipaliteit   390 -                 390 -   Water en Elektrisiteit
006 15 Kontant   190 -             190 -        
007 25 Telkom   106 -                 106     Telefoon
008 27 Mpula Versekeraars   477 -                 477 -   Versekering
009 29 Kontant   210 -             210          
010 30 Mdantsane Motors   28 000 -                 28 000 -   Voertuie
        35 894 - 1 009 - 487 - 4 500 - 400 - 29 498 -    

AKTIWITEIT 1

OPDRAG 2

KONTANTONTVANGSTEJOERNAAL VAN LEVUBU HANDELAARS - JULIE 2003 KOJ 3.1.2

Table 12
Dok Dag Besonderhede Fol Ontleding Bank Verkope Koste van verkope  
Diverse rekeninge
Bedrag Fol Besonderhede
  1 G. Levu       130 000 -             130 000 - B1 Kapitaal
KR 17 Verkope   1 600 - 1 600 - 1 600 - 1 280 -            
KR 24 Verkope   3 900 - 3 900 - 3 900 - 3 120 -            
KR 31 Verkope   5 400 - 5 400 - 5 400 - 4 320 -            
            140 900 - 10 900 - 8 720 -     130 000 -    
            B3   N1   B2/N2              

AKTIWITEIT 1

OPDRAG 2

KONTANTBETALINGSJOERNAAL VAN LEVUBU HANDELAARS - JULIE 2003 KBJ 3.1.2

Table 13
Dok Dag Naam vanbegunstigde Fol Bank Handels-voorraad Skryf-behoeftes    
Diverse rekeninge
Bedrag Fol Besonderhede
001 2 Levubu Bouers   1 400 -                 1 400 - N2 Huuruitgawe
002 6 Wilger Voorsieners   6 000 -                 6 000 - B1 Toerusting
003 8 Munisipaliteit   150 -                 150 - N3 Handelslisensie
004 12 AZ Handelaars   7 800 - 7 800 -               -    
005 15 Levubu Motors   23 300 -                 23 300 - B2 Voertuie
006 18 Telkom   125 -                 125 - N4 Telefoon
007 20 Noordelike Voors.   6 700 - 6 700 -               -    
008 24 Waldo Handelaars   220 -     220 -           -    
009 26 A Jansen   2 650 -                 2 650 - N5 Salaris
010 28 Levubu Motors   78 -                 78 - N6 Brandstof
011 30 Munisipalteit   56 -                 56 - N7 Water en Elektrisiteit
012 31 Kontant   1 330 -                 1 330 - N8 Lone
        49 809 - 14 500 - 220 -         35 089 -    
        B4   B3   N1                  

AKTIWITEIT 1

OPDRAG 3

KONTANTONTVANGSJOERNAAL VAN LUBBE HANDELAARS - MEI 2003 KOJ 3.1.3

Table 14
Dok Dag Besonderhede Fol Ontleding Bank Verkope Koste van verkope  
Diverse rekeninge
Bedrag Fol Besonderhede
  1 H. Lubbe       80 000 -             80 000 - B1 Kapitaal
KR 13 Verkope   760 - 760 - 760 - 570 -            
KR 24 Verkope   960 - 960 - 960 - 720 -            
KR 28 Verkope   1 240 - 1 240 - 1 240 - 930 -            
            82 960 - 2 960 - 2 220 -     80 000 -    
            B3   N1   B2/N2              

AKTIWITEIT 1

OPDRAG 4

KONTANTONTVANGSJOERNAAL VAN DONOVAN MOTORS - DESEMBER 2003 KOJ 3.1.2

Table 15
Dok Dag Besonderhede Fol Ontleding Bank Lopendeinkomste Verkope Koste van verkope
Diverse rekeninge
Bedrag Fol Besonderhede
  1 D. Daniels       80 000 -             80 000 -   Kapitaal
KR 8 Verkope   3 000 - 3 000 -     3 000 - 2 400 -        
KR 17 Dienste gelewer   5 262 - 5 262 - 5 262 -                
KR   Verkope   6 500 - 6 500 -     6 500 - 5 200 -        
KR 23 Dienste gelewer   3 558 - 3 558 - 3 558 -                
KR   Verkope   3 855 - 3 855 -     3 855 - 3 084 -        
            102 175 - 8 820 - 13 355 - 10 684 - 80 000 -    

AKTIWITEIT 1

OPDRAG 4

KONTANTBETALINGSJOERNAAL VAN DONOVAN MOTORS - DESEMBER 2003 KBJ 3.1.2

Table 16
Dok Dag Naam van begunstigde Fol Bank Materiaal-koste Handels-voorraad Lone Skryf-behoeftes
Diverse rekeninge
Bedrag Fol Besonderhede
01 1 Munisipaliteit   300 -                 300 -   Handelslisensie
02   Enlen   540 -                 540 -   Huuruitgawe
03   Petru Versekerings-makelaars   175 -                 175 -   Versekering
04 2 Nissau Motorverkope   12 975 - 5 625 - 7 350                  
05   Kontant   350 -                 350 -   Wisselgeld
06 3 Motoquip Mpy.   10 500 -                 10 500 -   Toerusting
07   Scribble Bpk.   352 -             352 -        
08 7 Kontant   1 280 -         1 280 -            
09 13 Motoquip Mpy.   1 125 -                 1 125 -   Toerusting
10 14 Mobile Motors   30 445 -                 30 445 -   Voertuig
11   Kontant   1 745 -         1 745 -            
12 16 Scribble Bpk.   85 -             85 -        
13 20 Alfa Motorvoorsieners   1 721 - 1 721 -                    
14   Nissau   585 -     585 -                
15 21 Kontant   1 250 -         1 250 -            
16 22 D. Daniels   250 -                 250 -   Onttrekkings
17 24 Tika Voorsieners   5 000 - 1 500 - 3 500 -                
18 28 Kontant   2 335 -         2 335 -            
19 30 H Hedwig   2 950 -                 2 950 -   Salaris
20   Telkom   335 -                 335 -   Onttrekkings
        74 298 - 8 846 - 11 435 - 6 610 - 437 - 46 970 -    

Content actions

Download module as:

Add module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks