Skip to content Skip to navigation Skip to collection information

OpenStax-CNX

You are here: Home » Content » Ekonomiese en Bestuurswetenskappe Graad 9 » Opstel van 'n proefbalans

Navigation

Lenses

What is a lens?

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

This content is ...

In these lenses

  • GETSenPhaseEMS display tagshide tags

    This collection is included inLens: Siyavula: Economic and Management Sciences (Gr. 7-9)
    By: Siyavula

    Collection Review Status: In Review

    Click the "GETSenPhaseEMS" link to see all content selected in this lens.

    Click the tag icon tag icon to display tags associated with this content.

Recently Viewed

This feature requires Javascript to be enabled.

Tags

(What is a tag?)

These tags come from the endorsement, affiliation, and other lenses that include this content.
 

Opstel van 'n proefbalans

Module by: Siyavula Uploaders. E-mail the author

EKONOMIESE EN BESTUURSWETENSKAPPE

Graad 9

BESTUURS-, VERBRUIKERS- EN FINANSIËLE KENNIS EN VAARDIGHEDE

Module 23

OPSTEL VAN ‘N PROEFBALANS

Afdeling 3: Proefbalans

AKTIWITEIT1:

Om ’n proefbalans op te stel

[LU 3.3]

Nadat die grootboekrekeninge voltooi is, word die rekeninge afgesluit en oorgedra na ’n Proefbalans.

Rekeninge wat slegs inskrywings aan die debiet- of kredietkant het, word slegs opgetel om ’n totaal te verkry.

Rekeninge met inskrywings aan die debiet- en kredietkant word gesaldeer. Dit beteken ’n saldo wat die verskil is tussen die twee kante, word bereken byvoorbeeld:

Table 1
Bankrekening
2003         2003        
Nov. 30 Totale ontvangste KOJ 20 698 00 Nov. 30 Totale betalings KBJ 15 633 00
              30 Saldo o/d 5 065 00
        20 698 00         20 698 00
Des. 1 Saldo a/b 5 065 00            

Die afgebringde saldo’s en totale word oorgedra na die Proefbalans.

  • ’n Proefbalans is ’n lys van saldo’s en totale wat opgestel word om te bepaal of die debietkant of kredietkant gelyk is aan mekaar en sodoende te kontroleer of die dubbelinskrywingsbeginsel vir elke transaksie toegepas is.

Alhoewel die Proefbalans aandui dat daar vir elke debietinskrywing ’n kredietinskrywing gemaak is, is daar sekere foute wat nie deur die proefbalans aangetoon sal word nie. ’n Proefbalans wat balanseer kan dus nie in alle gevalle as bewys van korrektheid aanvaar word nie.

  • Hier volg ’n voorbeeld van ’n Proefbalans.

PROEFBALANS VAN RANDOM WINKELS OP 30 JUNIE 2003

Table 2
    Dt. Kt.
Balansstaatafdeling      
Kapitaal B1   199 322
Onttrekkings B2 15 000  
Grond en Geboue B3 105 000  
Voertuie B4 28 000  
Toerusting B5 32 125  
Handelsvoorraad B6 45 310  
Debiteurekontrole B7 12 180  
Bank B8 11 754  
Wisselgeld B9 600  
Kleinkas B10 250  
Krediteurekontrole B11   15 994
       
Nominale Rekeninge-afdeling      
Verkope N1   350 000
Koste van verkope N2 250 000  
Eiendomsbelasting N3 4 210  
Versekering N4 3 850  
Water en elektrisiteit N5 4 952  
Telefoon N6 4 810  
Skryfbehoeftes N7 2 750  
Herstelwerk N8 5 325  
Lone N9 18 000  
Salarisse N10 26 000  
Huurinkomste N11   4 800
Totale   570 116 570 116
       

OPDRAG 1: Proefbalans

  • Gebruik die voltooide grootboekrekeninge van Enslin Handelaars (Aktiwiteit 3.6 Opdrag 9).
  • Saldeer die rekeninge, kry totale en stel ’n Proefbalans op.
Table 3
         
  LU 3.3      
         

OPDRAG 2: Hulpjoernale, Grootboek en Proefbalans

  • P. Hatting begin op 1 April 2003 sy onderneming, Hatting Handelaars, met ’n kapitaalbydrae van R105 000.

1. Boekstaaf die transaksies vir April in die volgende hulpjoernale: KOJ 3.7.1, KBJ 3.7.1, DJ 3.7.1 en KJ 3.7.1

2. Sluit die joernale aan die einde van die maand af

3. Boek oor na die grootboekrekeninge en toon folionommers

4. Saldeer die rekeninge of kry totale waar nodig

5. Stel ’n proefbalans op aan die einde van April

  • Transaksies: April 2003
  • Duplikaat van kwitansies uitgereik
Table 4
DATUM AAN WIE UITGEREIK, REDE BEDRAG
2003    
April 1 P. Hatting, vir kapitaalbydrae R105 000
7 V. Jansen, om sy skuld te vereffen R 660
  Blommie Bloemiste, vir huurinkomste R 500
14 D. Coetzee, betaling op rekening R 300
21 G. Ferreira, betaling op rekening R 200
28 V. Jansen, om die bedrag van die faktuur op17 April uitgereik, te betaal R 246
  • Kontantverkope van goedere volgens kasregisterrol
Table 5
DATUM VERKOPE KOSTE VAN VERKOPE
2003    
April 7 R5 800 R4 600
17 R3 820 R2 440
21 R7 620 R5 740
28 R1 944 R1 406
  • Kontant ontvang vir dienste gelewer
Table 6
DATUM BEDRAG
2003  
April 5 R2 160
17 R3 220
25 R1 736
  • Duplikate van bankdepositostrokies
Table 7
DATUM BEDRAG
2003  
April 1 R105 000
5 R 2 160
7 R 6 960
14 R 300
17 R 7 040
21 R 7 820
25 R 1 736
28 R 2 190

  • Tjekteenblaaie
Table 8
DATUM BEGUNSTIGDE REDE VIR BETALING BEDRAG
2003      
April 2 Perfektum Bouers Gebou gekoop R80 000
3 Stylish Equipment Toerusting gekoop R 4 500
4 Kontant Vir wisselgeld R 180
  Caro Bpk. Vir materiaal gekoop R 2 675
7 Kontant Vir lone R 560
10 Trust Makelaars Vir Versekeringspremie R 600
14 Kontant Vir lone R 560
  Zy Groothandelaars Handelsware kontant gekoop R 5 950
    Skryfbehoeftes kontant gekoop R 180
16 Larnie Meubileerders Verskuldigde bedrag betaal R 3 760
17 Caro Bpk. Materiaal aangekoop R 2 896
  Kontant Vir lone R 560
  Wesco Verspreiders Vir handelsware gekoop R 3 875
28 Kontant Vir lone R 560
30 J Henning Bestuurder se salaris R 2 110
  Bengo Groothandelaars Bedrag verskuldig tot op hede  
  • Oorspronklike fakture van verskaffers ontvang
Table 9
DATUM VAN WIE GEKOOP ITEMS/DIENSTE BEDRAG
2003      
April 3 Larnie Meubileerders Toerusting R 3 760
5 Bengo Groothandelaars Handelsware R 8 844
6 Willow Voorsieners Materiaal R 2 500
7 Pen en Papier Skryfbehoeftes R 228
9 Bengo Groothandelaars Goedere R 4 750
15 Toledo Motors Afleweringsvoertuig R28 660
17 Willow Voorsieners Materiaal R 420
    Handelsware R 3 000
19 Pen en Papier Skryfbehoeftes R 106
26 Bengo Groothandelaars Handelsvoorraad R 1 400
  • Duplikate van fakture uitgereik vir goedere op krediet verkoop
Table 10
DATUM AAN WIE VERKOOP BEDRAG KOSPRYS
2003      
April 4 V Jansen R660 R495
10 D Coetzee R890 R712
13 G Ferreira R260 R128
16 D Coetzee R106 R 84
17 V Jansen R246 R184
26 G Ferreira R340 R272

DEBITEUREJOERNAAL VAN HATTING HANDELAARS – APRIL 2003 DJ 3.7.1

Table 11
Fak­tuur Dag Debiteure Fol. Verkope Koste van verkope
           
           
           
           
           
           
           

KONTANTONTVANGSTEJOERNAAL VAN HATTING HANDELAARS - APRIL 2003 KOJ 3.7.1

Table 12
Dok. Dag Besonder-hede Fol. Ontleding Bank Verkope Koste van verkope Lopende inkomste Debiteure­kontrole
Diverse rekeninge
Bedrag Fol. Besonderhede
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       
                                       

KREDITEUREJOERNAAL VAN HATTING HANDELAARS – APRIL 2003 KJ 3.7.1

Table 13
Fak-tuur Dag Krediteur Krediteure­kontrole Handels­voorraad Skryfbe­hoeftes Materiaal­koste  
Diverse rekeninge
Bedrag Fol. Besonderhede
                                 
                                 
                                 
                                 
                                 
                                 
                                 
                                 
                                 
                                 
                                 

KONTANTBETALINGSJOERNAAL VAN HATTING HANDELAARS - APRIL 2003 KBJ 3.7.1

Table 14
Dok. Dag Naam van begunstigde Fol. Bank Handels­voorraad Materiaal­koste Lone Krediteure­kontrole
Diverse rekeninge
Bedrag Fol. Besonderhede
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   
                                   

Assessering

Table 15
LU 3
Bestuurs-, Verbruiker- en Finansiële Kennis en VaardighedeDie leerder is in staat om kennis en die vermoë te toon om verskeie bestuurs-, verbruikers- en finansiële vaardighede toe te pas.
Assesseringstandaarde(ASe)
 
Ons weet dit as die leerder:
3.1 ‘n basiese inkomstestaat en balansstaat vir ‘n diensverskaffings- en kleinhandelbesigheid opstel;
3.2 verskillende sakeondernemings se strategieë en optrede ondersoek ten opsigte van openbare betrekkinge, sosiale verantwoordelikheid en omgewingsverantwoordelikheid;
3.3 kontant- en krediettransaksies in die boeke van diens- en kleinhandelondernemings doen;
3.4 toetsbordvaardighede en funksietoetse gebruik om sakedokumente te ontwikkel, te bewaar, te herwin en te redigeer;
3.5 finansiële state ontleed vir besluitneming op ‘n basiese vlak;
3.6 tussen verskeie vorms van kredietaankope en metodes van betaling kan onderskei.

Memorandum

OPDRAG 1

PROEFBALANS VAN ENSLIN HANDELAARS OP 30 NOVEMBER 2003

Table 16
    Dt. Kt.
Balansstaatafdeling      
Kapitaal B1   30 000
Onttrekkings B2 100  
Voertuie B3 7 800  
Toerusting B4 4 640  
Handelsvoorraad B5 2 710  
Debiteurekontrole B6 2 750  
Bank B7 21 345  
Krediteurekontrole B8   11 253
       
Nominale Rekeninge-afdeling      
Verkope N1   6 500
Kosprys van verkope N2 4 960  
Lone N3 300  
Skryfbehoeftes N4 652  
Telefoon N5 135  
Verpakkingsmateriaal N6 1 740  
Herstelwerk N7 621  
Totale   47 753 47 753
       

OPDRAG 2

KONTANTBETALINGSJOERNAAL VAN HATTING HANDELAARS - APRIL 2003 KBJ 3.7.1

Table 17
Dok Dag Naam van begunstigde Fol Bank Handels-voorraad Materiaal-koste Lone Krediteure-kontrole
Diverse rekeninge
Bedrag Fol Besonderhede
200 2 Perfektum Bouers   80 000 -                 80 000 - B2 Grond en Geboue
201 3 Stylish Equipment   4 500 -                 4 500 - B3 Toerusting
202 4 Kontant   180 -                 180 - B6 Wisselgeld
203   Caro Bpk.   2 675 -     2 675 -                
204 7 Kontant   560 -         560 -            
205 10 Trust Makelaars   600 -                 600 - N5 Versekering
206 14 Kontant   560 -         560 -            
207   ZY Groothandelaars   6 130 - 5 950 -             180 - N6 Skryfbehoeftes
208 16 Larnie Meubileerders   3 760 -             3 760 -        
209 17 Caro Bpk.   2 896 -     2 896 -                
210   Kontant   560 -         560 -            
211   Wesco Verspreiders   3 875 - 3 875 -                    
212 28 Kontant   560 -         560 -            
213 30 J Henning   2 110 -                 2 110 - N7 Salaris
214   Bengo Groothandelaars   14 994 -             14 994 -        
        123 960 - 9 825 - 5 571 - 2 240 - 18 754 - 87 570 -    
        B7   B5   N8   N9   B9          

OPDRAG 2

KONTANTONTVANGSTEJOERNAAL VAN HATTING HANDELAARS - APRIL 2003 KOJ 3.7.1

Table 18
Dok Dag Besonder-hede Fol Ontleding Bank Verkope Koste van verkope Lopende inkomste Debiteure­kontrole
Diverse rekeninge
Bedrag Fol Besonderhede
01 1 P. Hatting   105 000 - 105 000 -                 105 000 - B1 Kapitaal
KR 5 Dienste gelewer   2 160 - 2 160 -         2 160 -            
02 7 V. Jansen   660 -                 660 -        
    Blommie Bloemiste   500 -                     500 - N4 Huurinkomste
KP 7 Verkope   5 800 - 6 960 - 5 800 - 4 600 -                
03 14 D. Coetzee   300 - 300 -             300 -        
KR 17 Verkope   3 820 -     3 820 - 2 440 -                
KR   Dienste gelewer   3 220 - 7 040 -         3 220 -            
04 21 G. Ferreira   200 -                 200 -        
KR   Verkope   7 620 - 7 820 - 7 620 - 5 740 -                
KR 25 Dienste gelewer   1 736 - 1 736 -         1 736 -            
05 28 V. Jansen   246 -                 246 -        
KR   Verkope   1 944 - 2 190 - 1 944 - 1 406 -                
            133 206 - 19 184 - 14 186 - 7 116 - 1 406 - 105 500 -    
            B7   N1   N3/B5   N2   B6          

OPDRAG 2

KREDITEUREJOERNAAL VAN HATTING HANDELAARS VIR APRIL 2003 KJ 3.7.1

Table 19
Fak-tuur Dag Krediteure Fol Krediteure-kontrole Handels-voorraad Materiaal-koste Skryf-behoeftes
Diverse rekeninge
Bedrag Fol Besonderhede
100 3 Larnie Meubileerders   3 760 -             3 760 - B3 Toerusting
101 5 Bengo Groot Handelaars   8 844 - 8 844 -                
102 6 Willow Voorsieners   2 500 -     2 500 -            
103 7 Pen en Papier   228 -         228 -        
104 9 Bengo Groot Handelaars   4 750 - 4 750 -                
105 15 Toledo Motors   28 660 -             28 660 - B4 Voertuie
106 17 Willow Voorsieners   3 420 - 3 000 - 420 -            
107 19 Pen en Papier   106 -         106 -        
108 26 Bengo Groot Handelaars   1 400 - 1 400 -                
        53 668 - 17 994 - 2 920 - 334 - 32 420 -    
        B8   B5   N8   N6          

OPDRAG 2

Debiteurejoernaal van Hatting Handelaars DJ 3.7.1

Table 20
Fakt. Dag Debiteure Fol Verkope Koste van verkope
  4 V Jansen   660 495
  10 D Coetzee   890 712
  13 G Ferreira   260 128
  16 D Coetzee   106 84
  17 V Jansen   246 184
  26 G Ferreira   340 272
        2 502 1 875
        B6/N1 B5/N3

OPDRAG 2

Algemene Grootboek van Hatting Handelaars

Table 21
    Balansstaatafdeling      
Datum Besonderhede Fol Bedrag   Datum Besonderhede Fol Bedrag  
    Kapitaal B1    
            Apr. 1 Bank KOJ29 105 000 -
    Grond en Geboue B2    
Apr. 2 Bank KBJ29 80 000              
    Toerusting B3    
Apr. 3 Bank KBJ29 4 500              
  3 Krediteurekontrole KJ29 3 760              
        8 260              
    Voertuie B4    
Apr. 15 Krediteurekontrole KJ29 28 660              
    Handelsvoorraad B5    
Apr. 30 Bank KBJ29 9 825   Apr. 30 Handelsvoorraad KOJ29 14 186  
  30 Krediteurekontrole KJ29 17 994     30 Handelsvoorraad DJ29 1 875  
                Saldo o/d 11 758  
        27 819           27 819  
Mei 1 Saldo a/b 11 758              
    Debiteurekontrole B6    
Apr. 30 Verkope DJ29 2 502   Apr. 30 Bank KOJ29 1 406  
                Saldo o/b 1 096  
        2 502           2 502  
Mei 1 Saldo a/b 1 096              
    Bank B7    
Apr. 30 Totale Ontvangste KOJ29 133 206   Apr. 30 Totale Betalings KBJ29 123 960  
                Saldo o/d 9 246  
        133 206           133 206  
Mei 1 Saldo a/b 9 246              
    Wisselgeld B8    
Apr. 4 Bank KBJ29 180              
    Krediteurekontrole B9    
Apr. 30 Bank KBJ29 18 754   Apr. 30 Diverse Aankope KJ29 53 668  
    Saldo o/d 34 914              
        53 668           53 668  
            Mei 1 Saldo a/b 34 914  
    Nominale Rekeninge-afdeling      
    Verkope N1    
            Apr. 30 Bank KOJ29 19 184  
              30 Debiteurekontrole DJ29 2 502  
                    21 686  
    Lopende Inkomste N2    
            Apr. 30 Bank KOJ29 7 116 -
    Koste van verkope N3    
Apr. 30 Handelsvoorraad KOJ29 14 186              
    Handelsvoorraad DJ29 1 875              
        16 061              
    Huurinkomste N4    
            Apr. 7 Bank KOJ29 500  
    Versekering N5    
Apr. 4 Bank KBJ29 600              
    Skryfbehoeftes N6    
Apr. 14 Bank KBJ29 180              
  30 Krediteurekontrole BJ29 334              
        514              
    Salaris N7    
Apr. 30 Bank KBJ29 2 110              
    Materiaalkoste N8    
Apr. 30 Bank KBJ29 5 571              
  30 Krediteurekontrole KJ29 2 920              
        8 491              
    Lone N9    
Apr. 30 Bank KBJ29 2 240              

OPDRAG 2

PROEFBALANS VAN HATTING HANDELAARS OP 30 APRIL 2003

Table 22
    Dt. Kt.
Balansstaatafdeling      
Kapitaal B1   105 000
Grond en Geboue B2 80 000  
Toerusting B3 8 260  
Voertuie B4 28 660  
Handelsvoorraad B5 11 758  
Debiteurekontrole B6 1 096  
Bank B7 9 246  
Wisselgeld B8 180  
Krediteurekontrole B9   34 914
       
Nominale Rekeninge-afdeling      
Verkope N1   21 686
Lopende Inkomste N2   7 116
Kosprys van verkope N3 16 061 500
Huurinkomste N4    
Versekering N5 600  
Skryfbehoeftes N6 514  
Salaris N7 2 110  
Materiaalkoste N8 8 491  
Lone N9 2 240  
    169 216 169 216
       

Collection Navigation

Content actions

Download:

Collection as:

PDF | EPUB (?)

What is an EPUB file?

EPUB is an electronic book format that can be read on a variety of mobile devices.

Downloading to a reading device

For detailed instructions on how to download this content's EPUB to your specific device, click the "(?)" link.

| More downloads ...

Module as:

PDF | More downloads ...

Add:

Collection to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks

Module to:

My Favorites (?)

'My Favorites' is a special kind of lens which you can use to bookmark modules and collections. 'My Favorites' can only be seen by you, and collections saved in 'My Favorites' can remember the last module you were on. You need an account to use 'My Favorites'.

| A lens I own (?)

Definition of a lens

Lenses

A lens is a custom view of the content in the repository. You can think of it as a fancy kind of list that will let you see content through the eyes of organizations and people you trust.

What is in a lens?

Lens makers point to materials (modules and collections), creating a guide that includes their own comments and descriptive tags about the content.

Who can create a lens?

Any individual member, a community, or a respected organization.

What are tags? tag icon

Tags are descriptors added by lens makers to help label content, attaching a vocabulary that is meaningful in the context of the lens.

| External bookmarks