Со појавата на првите компјутери се појавува потребата од пишување на програми преку кои ќе функционираат деловите од компјутерот. Во тоа време програмерите програмираа на многу неприроден начин, комбинирајќи низи од 0 и 1, користејќи го т.н. машински јазик.

Подоцна програмерите согледуваат дека од секој блок на 0 и 1 може да се искомбинираат наредби-зборови кои ќе се многу поразбирливи и полесно ќе се применуваат во текот на пишувањето на програмите. Ваквиот програмски јазик е познат како assembler.

Figure 1

Со тек на времето се појавуваат т.н. програмски јазици на високо-ниво, кои му нудат на програмерот множество на инструкции кои се лесно разбирливи, а исто така се доволно прецизни и едноставни за компјутерот да може да ги разбере (овде спаѓаат FORTRAN, COBOL, PASCAL…).

Создаден во 1970 година од програмерот Денис Ричи (Dennis Ritchie) и Брајан Керниган (Brian Kernighan) од лабораториите Бел (AT&T Bell Labs) 1972. Негов предок е јазикот B, развиен од Кен Томсон (Ken Thompson) во 1970 година.

ALGOL 60 -> CPL -> BCPL -> B -> C.

Figure 2

Figure 3

Figure 4

C бил почетно дизајниран за пишување на оперативни системи. Јазикот бил екстремно едноставен и флексибилен, така што тој подоцна се користи за пишување на најразлични програми. Поради овие причини јазикот станува најпопуларен програмски јазик во светот.

Идејата за креирањето на програмскиот јазик C е давањето на слобода на програмерот при организацијата и пишувањето на програмата, односно да го напише кодот (програмот) на начин кој е разбирлив за него, а и за останатите програмери. По пишувањето на програмата се користи компајлер кој ја преведува програмата во машински код кој е лесно разбирлив за компјутерот.

Figure 5

Секој програмски јазик на високо ниво се состои од множество на резервирани зборови, а комбинацијата од еден или неколку клучни зборови дава наредба од програмскиот јазик.

Множеството на клучни зборови од програмскиот јазик C е следното (32 според ASCII стандардот, 28 според Richie).

Програмскиот јазик C е функционален јазик, односно кодот напишан во овој програмски јазик е базиран на функции. Основниот облик на програма напишана во програмскиот јазик C е следниот:

void main()
{
    deklaracija_na_promenlivi;
    programski_naredbi;
}

main е функција која означува главна програма. Во овој специјален тип на функција може да се декларираат променливи, нови под-функции, и да се пишува кодот на програмата. Секоја програма содржи една или повеќе функции, но точно една што се нарекува main. Оваа функција се повикува прва при извршување на C програма

Функциите може да примаат влезни параметри. Ова се обезбедува преку () делот по името на функцијата. Во овој случај празните загради означуваат дека оваа функција не прима влезни параметри.

Типот на резултатот кој го враќа функцијата стои пред името на функцијата. Во овој случај резервираниот збор void означува дека функцијата не треба да врати резултат.

Телото на секоја функција започнува со {, a завршува со }. Наредбите кои се употребуваат меѓусебно се одвојуваат со ; - точка и запирка.

За дополнително појаснување на некој програмски сегмент многу често се користат коментарите. Во програмскиот јазик С коментарите се задаваат преку користење на /* … */ конструктот или преку //… конструктот.

Опис на кратката програма:

#include

printf( “Zdravo na site!\n" );

return 0;

Променливите претставуваат места во меморијата каде што ќе се чува некоја вредност. Во С ова место во меморијата се идентификува преку името на променливата. Сите променливи кои ќе се користат во програмата треба претходно да бидат декларирани, а потоа да се користат. Начинот на декларација на променливите е следниот:

Figure 6

Типовите на променливите може да бидат:

При дефинирањето на имињата на променливите треба да се запазат следниве правила, односно имињата на променливите треба да содржат:

Како што се гледа од примерот освен делот за декларирање на променливите, останатиот дел од програмата ги содржи наредбите кои ја извршуваат бараната задача. Бидејќи се работи за математичка операција, користени се оператори за работа со декларираните променливи.

Операторите се користат за градење на изрази, при што операциите се изведуваат од лево надесно со што се применува правилото на приоритет на операторите во нивното изведување.

int i, j, k, l, m, n;
i = j = k = l = m = n = 22; 

Како што беше покажано на првиот пример “Dobredojdovte na TMF!”, се користи функција за испраќање на некој текст кон стандардниот уред за испис на податоци – мониторот.

Бидејќи С не вклучува наредби за влез и излез на податоци, се користи библиотека со функции која претходно мора да се пријави во програмата. Тоа се прави со користење на:

#include<stdio.h>

stdio – standard input output

На овој начин пред да се искомпајлира програмата, предпроцесорот на С знае дека треба да ги вклучи функциите од библиотеката stdio.h со цел да не се јави грешка при компајлирањето. За печатење се користи функцијата printf:

printf(kontrolna_niza,lista_na_promenlivi);

Контролната низа содржи било каков текст за испис и контролни знаци предводени од % или \. Контролните знаци зависат од видот на променливата чија вредноста треба да се испише или од саканата акција што треба да биде превземена.

Во следната табела се прикажани сите контролни низи:

Во низата на променливи покрај променливи може да има и константи и аритметички изрази.

#include<stdio.h>
void main()
{
    printf(“, brojot na znaci e %d”,printf(“abcd”));
}

Оваа програма на екранот ќе испечати

abcd, brojot na znaci e 4

Излез:

Vrednost na suma = 10

Vrednost na pari = 2.210000

Vrednost na bukva = A

Vrednost na pi = 2.010000e+06